Thời biểu (mốc thời gian) trong tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung

Biết mốc thời gian trong tác phẩm sẽ dễ hiểu hơn khi xem/đọc kiếm hiệp Kim Dung (minh hoạ)

Hoa Văn biên soạn

Trong sự nghiệp của mình, Kim Dung sáng tác tổng cộng 15 tác phẩm kiếm hiệp, thứ tự ra đời tác phẩm không hẳn theo thứ tự về thời gian. Giữa các truyện cũng không hẳn có sự liên kết với nhau về nội dung. Tuy nhiên, giữa một số tác phẩm lại có sự tiếp nối về mặt thời gian, hay sự kiện lịch sử.

Chẳng hạn như trong Xạ điêu tam bộ khúc:

- Mở đầu là tác phẩm Anh hùng xạ điêu,

- Sau đó khoảng hơn 20 năm là Thần điêu hiệp lữ (với sự có mặt của nhiều nhân vật trong cả hai tác phẩm như: Hoàng Dung, Quách Tĩnh, Chu Bá Thông, Hoàng Dược Sư, Anh cô, ...vv).

- Tiếp đó, tác phẩm Ỷ thiên đồ long ký phần đầu có sự xuất hiện của Quách Tương (con gái Hoàng Dung - Quách Tĩnh). Sau đó là phần vào truyện chính với thời gian khoảng 80 năm sau đó.

Cũng trong Xạ điêu Tam bộ khúc, chúng ta thấy có nhà Tống, nhà Nguyên - hay nói khác đi lúc này chính là thời Tống, thời Nguyên. Ai học lịch sử Việt Nam thì biết rõ: Lý Thường Kiệt đánh giặc Tống, có bài thơ Sông núi nước Nam trên sông Như Nguyệt, nhà Trần ba lần đánh thắng quân Nguyên - Mông. Như vậy, đây là Thế kỷ 13, 14.

Hay như trong tác phẩm Thiên Long bát bộ, dù Kim Dung viết sau Xạ điêu tam bộ khúc, nhưng bạn đọc sẽ thấy có nhiều chi tiết về họ Đoàn và môn võ điểm huyệt thần sầu Nhất dương chỉ - có liên quan và đề cập đến trong tác phẩm khác, chẳng hạn là Anh hùng xạ điêu (Đoàn Dự > Đoàn Trí Hưng...vv). Như vậy, Thiên long bát bộ là thời gian trước Xạ điêu tam bộ khúc.

Hay như trong Tiếu ngạo giang hồ dù Kim Dung không nói rõ xảy ra vào thời gian nào; tuy nhiên nếu tinh ý sẽ thấy có chi tiết ở cuối truyện Nhậm Doanh Doanh trao lại món quà quý là cuốn Cửu dương công cho Xung Hư đạo trưởng, chưởng môn Võ Đang. Dây là cuốn sách do sư tổ là Trương Tam Phong chép tay và bị Ma Giáo Nhật Nguyệt thần giáo) cướp mất từ trên 80 năm trước. Trong khi đó, phái Võ Đang và Nga Mi thành lập vào đầu triều Minh. Như vậy, có thể xác định được thời gian trong Tiếu ngạo giang hồ là khoảng Thế kỷ 16.

Việc nắm bắt về thời biểu (mốc thời gian) chắc chắn sẽ giúp chúng ta nắm rõ hơn về các tình tiết, tư liệu ... có liên quan, nhắc tới trong các tác phẩm. Và đọc sẽ thấy dễ hiểu, hấp dẫn hơn.

Dưới đây là bảng mốc thời gian chi tiết của 15 tác phẩm Kim Dung, sắp xếp từ thời cổ đại đến cận đại để các bạn dễ dàng hình dung:

1. Thời cổ đại: Trước Công Nguyên đến Thế kỷ 6

Đây là giai đoạn các tác phẩm mang nhiều màu sắc huyền thoại, võ công còn mang tính sơ khai nhưng uy lực vô biên.

Tác phẩm	Thời gian bối cảnh	Thế kỷ	Sự kiện lịch sử liên quan
Việt nữ kiếm	Thời Xuân Thu (khoảng năm 473 TCN)	VTCN	Cuộc chiến Ngô - Việt, Phạm Lãi và Tây Thi.
Thiên long bát bộ	Thời Bắc Tống (1090 – 1094)	XI	Thế chân vạc: Tống – Liêu – Đại Lý – Tây Hạ – Thổ Phồn.

2. Thời đại "Xạ Điêu Tam Bộ Khúc": Thế kỷ 13 đến Thế kỷ 14

Đây là mốc thời gian quan trọng nhất, kéo dài gần 200 năm, mô tả cuộc đối đầu giữa người Hán và quân xâm lược phương Bắc (Kim, Mông Cổ).

Tác phẩm	Thời gian bối cảnh	Thế kỷ	Sự kiện lịch sử liên quan
Anh hùng xạ điêu	Cuối thời Nam Tống (1205 – 1227)	XIII	Sự trỗi dậy của Thành Cát Tư Hãn và đế quốc Mông Cổ.
Thần điêu hiệp lữ	Tiếp nối phần trên (1243 – 1259)	XIII	Quân Mông Cổ vây hãm thành Tương Dương, cái chết của Mông Kha.
Ỷ thiên đồ long ký	Cuối thời nhà Nguyên (1336 – 1368)	XIV	Khởi nghĩa khăn đỏ, Chu Nguyên Chương lập ra nhà Minh.

3. Thời đại Nhà Minh: Thế kỷ 15 đến Thế kỷ 17

Võ học giai đoạn này bắt đầu chuyển dịch từ nội công thâm hậu sang kỹ thuật chiêu thức tinh vi (kiếm pháp).

Tác phẩm	Thời gian bối cảnh	Thế kỷ	Sự kiện lịch sử liên quan
Hiệp khách hành	Trung kỳ nhà Minh (ước chừng 1450 – 1550)	XV - XVI	Không có sự kiện lịch sử cụ thể, mang tính ngụ ngôn.
Tiếu ngạo giang hồ	Trung kỳ nhà Minh (ước chừng 1500 – 1600)	XVI	Thời kỳ các môn phái tranh giành quyền lực (ngụy quân tử).
Bích huyết kiếm	Cuối thời nhà Minh (1630 – 1644)	XVII	Viên Sùng Hoán bị sát hại, khởi nghĩa Lý Tự Thành.

4. Thời đại Nhà Thanh: Thế kỷ 17 đến Thế kỷ 18

Giai đoạn cuối cùng của võ lâm, võ học suy vi dần, xuất hiện sự giao thoa giữa vũ khí lạnh (kiếm, đao) và vũ khí nóng (súng thần công).

Tác phẩm	Thời gian bối cảnh	Thế kỷ	Sự kiện lịch sử liên quan
Lộc đỉnh ký	Thời vua Khang Hy (1661 – 1690)	XVII	Dẹp loạn Ngô Tam Quế, ký hòa ước với Nga (Nertchinsk).
Thư kiếm ân cừu lục	Thời vua Càn Long (khoảng 1753 – 1759)	XVIII	Phong trào phản Thanh phục Minh của Hồng Hoa Hội.
Phi hồ ngoại truyện	Thời vua Càn Long (khoảng 1760 – 1775)	XVIII	Đại hội thủ lĩnh các môn phái của Phúc Khang An.
Tuyết sơn phi hồ	Thời vua Càn Long (năm 1780)	XVIII	Câu chuyện xảy ra trong vòng 1 ngày trên núi tuyết.
Uyên ương đao	Thời nhà Thanh (không xác định năm)	XVIII	Một truyện ngắn về cuộc tranh giành đôi đao quý.
Bạch mã khiếu tây phong	Thời nhà Thanh (không xác định năm)	XVIII	Câu chuyện về người Hán tại vùng biên thùy Tây Vực.

Những lưu ý thú vị:

* Sự suy giảm võ công theo thời gian: 

Nếu tinh ý, bạn sẽ thấy võ công thời Việt nữ kiếm hay Thiên long bát bộ cực kỳ bá đạo (có thể dùng khí đánh xa hàng chục mét). Càng về sau (thời nhà Thanh), võ học càng thực tế hơn và yếu dần do sự thất truyền của các bí kíp.

* Nhân vật nối kết: 

Dù cách nhau hàng thế kỷ, các tác phẩm vẫn có sợi dây liên kết. Ví dụ: Hàng Long Thập Bát Chưởng của Tiêu Phong (thế kỷ 11) truyền đến Quách Tĩnh (thế kỷ 13) và sau đó xuất hiện trong Ỷ thiên đồ long ký (thế kỷ 14).

* Tác phẩm khó xác định thời gian nhất: 

Là Tiếu ngạo giang hồ. Kim Dung cố ý không nhắc đến triều đại cụ thể để nhấn mạnh tính ẩn dụ về chính trị, nhưng dựa trên trang phục và chức quan (Xưởng vệ), giới nghiên cứu thống nhất đây là thời Minh.

.........