Nhạc Lão Tam

Nhạc Lão Tam diện mạo dị hợm, nửa người nửa quỷ (minh hoạ)

Hoa Văn

Trong bức tranh giang hồ muôn màu muôn vẻ của Thiên Long Bát Bộ, Kim Dung đã khắc họa thành công một hệ thống nhân vật phản diện vô cùng đặc sắc. Nổi bật trong số đó, không thể không nhắc đến Nam Hải Ngạc Thần – Nhạc Lão Tam, một gã ác nhân khét tiếng với ngoại hình dị hợm, sở thích tàn bạo nhưng lại mang một tính cách ngây ngô, cố chấp và trọng chữ "Tín" đến mức đổi cả mạng sống của chính mình.

Nguồn gốc thân thế, Danh tiếng và Môn phái

Nhạc Lão Tam, tên thật là Nhạc Thương Long, là chúa tể đảo Vạn Ngạc (đảo hàng vạn con cá sấu) ở ngoài khơi Nam Hải. Gã thường tự xưng là "bậc chí tôn ngoài Nam Hải", được thuộc hạ tôn hô là "lão tổ gia gia".

Trên chốn giang hồ Trung Nguyên, danh tiếng của lão gắn liền với nỗi khiếp sợ. Lão đứng hàng thứ ba trong nhóm "Tứ Ác" (Tam Thiện Tứ Ác), mang ngoại hiệu là Hung Thần Ác Sát. Dù là người hung hãn, tàn bạo, lão lại có một chấp niệm kỳ quái về danh xưng: lão luôn bất mãn với vị trí thứ ba của mình, luôn muốn đẩy Diệp Nhị Nương xuống để giành vị trí thứ hai, do đó lão liên tục tự xưng là "Nhạc Lão Nhị" và vô cùng tức giận khi ai đó gọi mình là "Lão Tam".

Ngoại hình và Sở thích quái đản

* Ngoại hình: 

Nhạc Lão Tam được miêu tả với một diện mạo dị hợm, nửa người nửa quỷ. Vóc dáng lão vào hạng trung bình, nhưng phần đầu lại khác hẳn người thường: "Ðôi mắt tròn mà nhỏ như hạt dưa. Mắt tuy nhỏ nhưng chiếu ra những tia sáng ghê rợn, dưới cằm râu tua tủa, cứng như những sợi thép. Ngón tay dài mà nhọn như móng chân gà". Ðặc điểm hình thể mà lão tự hào nhất là khúc xương sau gáy (xương hậu chẩm) nhô ra, lão cho rằng đó là "căn cốt của người thông minh mẫn tiệp" và rất có thể trở thành kỳ tài võ học.

* Sở thích tàn bạo: 

Ðúng với ngoại hiệu "Hung Thần Ác Sát", lão có một sở thích ăn uống vô cùng man rợ là bóp chết người và ăn tim tươi. Lão từng tuyên bố rợn người: "Nam Hải Ngạc Thần này thích nhất là món trái tim của những bậc anh hùng hảo hán, nó ngon và bổ hơn trái tim của những kẻ khiếp nhược vô dụng". Tuy nhiên, lão rất ngây ngô khi bị Ðoàn Dự lừa rằng trái tim của Hắc Bạch kiếm Sử An có chứa kịch độc (như độc của Kim Linh, Thanh Linh), lão liền tin ngay và vứt bỏ nạn nhân.

Võ công và Vũ khí

Là một tay cự phách trong Tứ Ác, võ công của Nhạc Lão Tam cực kỳ cao cường, sức mạnh cánh tay dời non lấp bể. Chỉ bằng cườm tay, lão có thể đập vỡ nát một tảng đá lớn. Lão có môn khinh công di chuyển như con ếch, nhảy mỗi bước xa mấy trượng và có thể lao xuống bờ vực Nhạn Môn Quan dựng đứng một cách dễ dàng.

Vũ khí của lão được chế tạo phỏng theo hình dáng loài cá sấu, rất kỳ dị và bá đạo: "một thanh đao hình thù rất lạ, lưỡi dài có răng sáng loáng giống hình răng cá sấu nên gọi là Ngạc chuỷ tiễn, tay trái sử cây roi có răng cưa giống như đuôi cá sấu nên gọi là Ngạc Vĩ Tiến". Bằng cây "Ngạc chuỷ tiễn" đúc bằng thép tốt, lão có thể dễ dàng nghiến đứt cương trảo bằng thép của Vân Trung Hạc.

Tính cách mâu thuẫn: Tàn ác nhưng cực kỳ trọng chữ "Tín"

Sự hấp dẫn của Nhạc Lão Tam nằm ở sự mâu thuẫn đến buồn cười trong tính cách của gã.

* Kẻ ác không giết người vô vũ trang: 

Dù tự xưng là kẻ xấu xa nhất, lão lại có một nguyên tắc hành xử rất "quân tử". Khi Ðoàn Dự mắng lão là đồ hèn nhát nếu giết một người không biết võ công, lão bị kích tướng và lập tức tha mạng cho chàng. Lão tự hào tuyên bố: "Bình sinh lão gia chỉ tránh có một điều là tha kẻ không đủ sức chống lại mình, còn ngoài ra bất luận điều gì, dù xấu xa đến đâu ta cũng dám làm". Lão cũng kịch liệt phản đối việc cậy đông hiếp yếu, lấy đàn ông ức hiếp đàn bà.

* Trọng lời hứa hơn mạng sống: 

Ðiểm sáng nhất trong nhân cách của lão ác nhân này là tuyệt đối giữ lời. "Một lời lão gia đã nói ra quyết là bất di bất dịch", kẻ nào thay đổi lời hứa là "đồ hèn nhát đáng khinh". Lão luôn giữ nguyên tắc phái Nam Hải là môn đồ phải đi cầu xin sư phụ, chứ sư phụ không van xin đồ đệ. Nhưng chính sự ngang bướng, trọng lời hứa này đã đẩy lão vào một tình cảnh bi hài nhất truyện.

Những tình tiết quan trọng: 

* Bi hài kịch nhận đệ tử và trở thành đồ đệ

Sự việc thú vị nhất gắn liền với Nhạc Lão Tam là mối quan hệ sư đồ oan gia với Ðoàn Dự. Vừa nhìn thấy xương hậu chẩm của Ðoàn Dự giống hệt mình, lão đã nằng nặc đòi thu Ðoàn Dự làm đệ tử, thậm chí sẵn sàng từ bỏ (hoặc sát hại) đệ tử cũ Tôn Hà Khách vì cho rằng tư chất kém hơn.

Tại phủ Trấn Nam Vương, để bắt bằng được Ðoàn Dự, lão mắc mưu gã thư sinh khi chấp nhận giao ước: "Nếu ba đòn ông không đánh ngã được tôi ông phải thờ tôi làm sư phụ. Chỉ cần ông không được trái lời thầy, bất luận việc gì sư phụ đã ra lệnh ông phải tuân theo". Bằng lăng ba vi bộ, Ðoàn Dự tránh được ba đòn. Dù thẹn quá hóa giận, nhưng với bản tính không bao giờ nuốt lời, tên ác nhân khét tiếng giang hồ đành quỳ mọp xuống đất, dập đầu binh binh bốn cái và thừa nhận: "Thưa sư phụ! Ðệ tử là Nhạc lão tam kính bái sư phụ".

Kể từ khoảnh khắc đó, lão thực sự coi Ðoàn Dự là sư phụ, nhất nhất tuân lệnh, gọi Mộc Uyển Thanh và Chung Linh là "sư nương" để bảo vệ họ, và sẵn sàng vác vũ khí liều mạng với những kẻ dám mạo phạm "sư phụ" và "sư nương" của mình. Lão cự cãi quyết liệt với Chung Vạn Cừu chỉ vì Chung Vạn Cừu nhận là cha của Chung Linh, khiến lão bị đẩy xuống làm "tôn tử" (cháu nội) của kẻ địch. Lão cũng liều chết xông vào đánh Mộ Dung Phục để bảo vệ "sư phụ".

Cái kết bi thảm của lòng trung thành

Cái chết của Nhạc Lão Tam là một trong những phân đoạn gây xúc động và bất ngờ nhất về một ác nhân. Tại Mạn Ðà sơn trang, khi Ðoàn Dự bị bắt trói, Ðoàn Diên Khánh (Lão Ðại của Tứ Ác) đã ra lệnh cho Nhạc Lão Tam lấy Ngạc chuỷ tiễn đập vỡ đầu Ðoàn Dự.

Ðứng trước mệnh lệnh của thủ lĩnh Tứ Ác, Nhạc Lão Tam đã lắc đầu quầy quậy từ chối: "Không được! Không được! Lão đại! Bữa nay Nhạc lão tam không thể nghe lời lão đại, mà nhất định phải cứu sư phụ!". Hành động cởi trói cứu Ðoàn Dự đã khiến Ðoàn Diên Khánh hoảng sợ, lập tức đâm một trượng từ sau lưng ra tới trước ngực Nhạc Lão Tam. Gã ác nhân bỏ mạng tức tưởi dưới tay đồng đạo vì đã giữ trọn đạo nghĩa Tôn sư trọng đạo: "Hai mắt lão vẫn trợn tròn xoe, thực là chết không nhắm mắt".

Bình luận và kết luận

Nhạc Lão Tam là một minh chứng xuất sắc cho nghệ thuật xây dựng nhân vật phản diện đa chiều của Kim Dung. Lão tàn ác, giết người không gớm tay, nhưng lại không hèn hạ như Vân Trung Hạc, không đạo đức giả như một số nhân vật tự xưng là danh môn chính phái.

Cái ác của Nhạc Lão Tam là cái ác của một kẻ hoang dã, hành xử theo bản năng và luật lệ kỳ quặc do chính mình đặt ra. Ẩn sau sự tàn nhẫn ấy là một tâm hồn có phần chất phác, thật thà và ngốc nghếch. Việc lão nghiêm túc gọi một chàng thanh niên không biết võ công là "sư phụ", bảo vệ "sư nương", và cuối cùng phản lại đại ca để rồi bỏ mạng vì cứu thầy, đã nâng tầm nhân vật này khỏi một gã lục lâm thảo khấu thông thường.

Kết luận: 

Nhạc Lão Tam sống như một kẻ mang ngoại hiệu "Hung Thần Ác Sát", nhưng lại chết như một võ giả giữ trọn vẹn chữ "Tín" và chữ "Nghĩa". Sự hy sinh của lão để lại cho độc giả một sự ngậm ngùi, xót xa xen lẫn buồn cười cho một kiếp ác nhân ngây ngô, minh chứng cho triết lý sâu sắc của Kim Dung: Ranh giới giữa cái Ác và sự Cao thượng đôi khi lại nằm ở những nguyên tắc sống chân thật nhất của con người.
.....

Bài liên quan:

• Tóm tắt Thiên long bát bộ