Vẫn có những hạt sạn trong kiếm hiệp Kim Dung (minh hoạ)
Tư tưởng "Đại Hán" quá cực đoan và phi thực tế
Hoa Mộc Miên
Không thể phủ nhận Kim Dung là "Minh chủ" của làng võ hiệp, nhưng khi gác lại sự ngưỡng mộ và soi xét dưới lăng kính logic hoặc lịch sử, độc giả sẽ nhận ra không ít điểm bất cập, thậm chí là phi lý đến nực cười.
Tư tưởng "Đại Hán" quá cực đoan và phi thực tế
Kim Dung dường như luôn tìm cách để các nhân vật của mình thực hiện những kỳ tích xoay chuyển lịch sử, bất chấp tính khả thi:
Ám sát Hoàng đế dễ như trở bàn tay: Trong Thần Điêu Hiệp Lữ, Dương Quá một đá hạ sát Mông Kha ngay giữa chiến trường đầy rẫy quân đội tinh nhuệ Mông Cổ. Ở Bích Huyết Kiếm, Viên Thừa Chí sang tận trại địch giết Hoàng Thái Cực. Thực tế, quân đội Mông Cổ hay Mãn Thanh vốn khét tiếng kỷ luật, cao thủ bảo vệ vua nhiều như mây, việc một cá nhân đột kích giết vua giữa vạn quân là điều không tưởng.
Sự mâu thuẫn của "Đại nghĩa": Kiều Phong vì hòa bình hai nước mà ép anh kết nghĩa (vua Khiết Đan) phải thề không đánh Tống. Hành động này bị coi là bất trung với tổ quốc và bất nghĩa với anh em, nhưng lại được Kim Dung nâng tầm thành "đại hiệp". Đặc biệt, Viên Thừa Chí bỏ qua Sùng Trinh (kẻ trực tiếp ra lệnh giết cha mình và đối xử tàn bạo với dân) để đi giết vua phương Bắc thì quả là một tư duy chính trị khó hiểu.
Hạ thấp ngoại bang: Cứ cái gì thuộc về Quan ngoại thì Kim Dung đều mô tả là man di, xấu xa. Đặc biệt là Phật giáo Tây Tạng thường bị bôi bác qua hình ảnh các dâm tăng, ác tăng như Huyết Đao Lão Tổ hay Cưu Ma Trí, trong khi Mật tông vốn có lịch sử phát triển rực rỡ và triết học sâu sắc không kém gì Trung Nguyên.
Sự bạc bẽo và bất công với nhân vật phụ
Kim Dung đôi khi đối xử với nhân vật như "giẻ rách" sau khi hết giá trị lợi dụng:
Doãn Chí Bình (hay Chân Chí Bính): Bị biến thành tội đồ thiên cổ chỉ vì một phút lầm lạc, trong khi cả đời tu hành chính trực, hy sinh vì đại cục lại không được mảy may ghi nhận.
Dương Quá: Mất một cánh tay nhưng cuối cùng kẻ thù trực tiếp gây ra điều đó là Quách Phù lại vẫn được sống sung sướng, hạnh phúc.
Triết Biệt: Một danh tướng "Thần tiễn" có thật trong lịch sử Mông Cổ, uy chấn thiên hạ, nhưng vào truyện lại lép vế hoàn toàn trước đám "anh hùng hửi Hán" của lão Kim.
Những "Main chính" não tàn và may mắn vô lối
Công thức chung của Kim Dung là: Ngốc + Té núi + Nhặt bí kíp = Vô địch.
Kỷ lục may mắn: Đoàn Dự, Hư Trúc, Vi Tiểu Bảo... đều là những kẻ không mấy mặn mà với võ học, tính cách cà lơ phất phơ nhưng lại "vớ" được công lực cả trăm năm, vượt xa những tiền bối khổ luyện cả đời.
Tính cách gây tranh cãi: * Quách Tĩnh: Ngây ngô đến mức cứng nhắc, may có vợ giỏi "gánh team".
Lệnh Hồ Xung: Ăn chơi sa đọa, bất chấp quy củ, nhiều khi bỏ mặc môn phái vì sở thích cá nhân.
Địch Vân: Quá khù khờ khiến cuộc đời rơi vào thảm kịch không lối thoát.
Công thức chung của Kim Dung là: Ngốc + Té núi + Nhặt bí kíp = Vô địch.
Kỷ lục may mắn: Đoàn Dự, Hư Trúc, Vi Tiểu Bảo... đều là những kẻ không mấy mặn mà với võ học, tính cách cà lơ phất phơ nhưng lại "vớ" được công lực cả trăm năm, vượt xa những tiền bối khổ luyện cả đời.
Tính cách gây tranh cãi: * Quách Tĩnh: Ngây ngô đến mức cứng nhắc, may có vợ giỏi "gánh team".
Lệnh Hồ Xung: Ăn chơi sa đọa, bất chấp quy củ, nhiều khi bỏ mặc môn phái vì sở thích cá nhân.
Địch Vân: Quá khù khờ khiến cuộc đời rơi vào thảm kịch không lối thoát.
Góc nhìn thiên kiến về các thế lực thù địch
Nhân vật Hoàn Nhan Hồng Liệt trong Anh Hùng Xạ Điêu là một ví dụ điển hình. Dưới góc nhìn công tâm, ông ta là một chính trị gia xuất sắc, một người chồng thủy chung (nuôi vợ con kẻ thù suốt 18 năm), một người cha hết lòng yêu thương Dương Khang. Nhưng vì đứng ở phe đối lập với nhà Tống, ông bị Kim Dung mô tả như một kẻ gian hùng xảo quyệt không có lấy một điểm sáng.
Nhân vật Hoàn Nhan Hồng Liệt trong Anh Hùng Xạ Điêu là một ví dụ điển hình. Dưới góc nhìn công tâm, ông ta là một chính trị gia xuất sắc, một người chồng thủy chung (nuôi vợ con kẻ thù suốt 18 năm), một người cha hết lòng yêu thương Dương Khang. Nhưng vì đứng ở phe đối lập với nhà Tống, ông bị Kim Dung mô tả như một kẻ gian hùng xảo quyệt không có lấy một điểm sáng.
Những niềm an ủi hiếm hoi
Dẫu nhiều khuyết điểm, vẫn có những nhân vật khiến độc giả tâm đắc:
Kiều Phong: Nhân vật anh hùng thực thụ nhất. Võ công do tự thân khổ luyện, tính cách hào sảng, bi kịch thấu trời xanh nhưng chưa bao giờ hèn yếu.
Mục Niệm Từ: Một người phụ nữ hoàn hảo, yêu chân thành nhưng vẫn giữ được khí tiết dân tộc.
Mộ Dung Phục: Một kẻ đáng thương hơn đáng trách. Gánh trên vai đại nghiệp phục quốc quá nặng nề, thông minh tuyệt đỉnh nhưng luôn bị cái bóng "may mắn" của nhân vật chính đè bẹp.
Kết luận:
Truyện Kim Dung hay ở sự đồ sộ, nhưng dở ở tính thiên lệch dân tộc và sự lạm dụng "cơ duyên" để buff nhân vật. Có lẽ chỉ có bộ Lộc Đỉnh Ký với nhân vật Vi Tiểu Bảo "vô liêm sỉ" mới thực sự là phản chiếu chân thực nhất con người của tác giả: thực tế, khôn lỏi và không giả tạo.
......
Dẫu nhiều khuyết điểm, vẫn có những nhân vật khiến độc giả tâm đắc:
Kiều Phong: Nhân vật anh hùng thực thụ nhất. Võ công do tự thân khổ luyện, tính cách hào sảng, bi kịch thấu trời xanh nhưng chưa bao giờ hèn yếu.
Mục Niệm Từ: Một người phụ nữ hoàn hảo, yêu chân thành nhưng vẫn giữ được khí tiết dân tộc.
Mộ Dung Phục: Một kẻ đáng thương hơn đáng trách. Gánh trên vai đại nghiệp phục quốc quá nặng nề, thông minh tuyệt đỉnh nhưng luôn bị cái bóng "may mắn" của nhân vật chính đè bẹp.
Kết luận:
Truyện Kim Dung hay ở sự đồ sộ, nhưng dở ở tính thiên lệch dân tộc và sự lạm dụng "cơ duyên" để buff nhân vật. Có lẽ chỉ có bộ Lộc Đỉnh Ký với nhân vật Vi Tiểu Bảo "vô liêm sỉ" mới thực sự là phản chiếu chân thực nhất con người của tác giả: thực tế, khôn lỏi và không giả tạo.
......
Bài liên quan:
