Vô Sắc thiền sư

Vô Sắc thiền sư có tình bạn đặc biệt với Quách Tương (minh hoạ)

Bạch Y Ngũ Bút 

Trong vũ trụ kiếm hiệp Kim Dung, bên cạnh những nam chính hào quang rực rỡ hay những đại tông sư uy trấn thiên hạ, có những nhân vật phụ xuất hiện không nhiều nhưng lại để lại ấn tượng vô cùng sâu đậm. Họ là những mắt xích quan trọng nối liền các thế hệ, các bộ tiểu thuyết với nhau. Vô Sắc thiền sư (Thiếu Lâm tự) chính là một nhân vật như vậy. Sự hiện diện của ông nối liền từ cuối Thần điêu hiệp lữ sang đầu Ỷ thiên đồ long ký, mang theo cả một bầu hào khí giang hồ sảng khoái và để lại một di sản võ học to lớn cho đời sau.

Lai Lịch, Thân Thế, Ngoại Hình Và Tính Cách

Lai lịch và Thân thế: 

Trước khi qui y cửa Phật, Vô Sắc lúc thiếu thời vốn xuất thân là người trong chốn lục lâm (thảo khấu, giang hồ). Sau khi xuất gia, nhờ ngộ tính và sự khổ luyện, ông trở thành một trong những nhân vật lãnh đạo tối cao của chùa Thiếu Lâm, giữ chức Thủ tọa La Hán đường, cùng với phương trượng Thiên Minh thiền sư và thủ tọa Đạt Ma đường Vô Tướng thiền sư hợp thành bộ ba rường cột của phái Thiếu Lâm lúc bấy giờ.

Ngoại hình: 

Khác với vẻ ngoài đạo mạo, bệ vệ thường thấy của các phương trượng, Vô Sắc thiền sư hiện lên là "một vị sư già thân thể cao gầy", phong thái nhàn tản, thường "hai tay luồn trong tay áo, mỉm cười".

Tính cách: 

Đây là điểm hấp dẫn nhất của Vô Sắc. Dẫu đã nương thân cửa thiền mấy chục năm tu trì, Phật học uyên thâm, nhưng "hào khí xưa vẫn chưa dứt". Ông không bị những lề luật giáo điều trói buộc. Ông hào sảng, thích kết giao bằng hữu, trọng anh hùng trọng nghĩa khí. Việc ông kết bạn vong niên với Thần điêu đại hiệp Dương Quá, hay cách ông cư xử khiêm nhường, xưng bạn bè, mời rượu một cô gái nhỏ tuổi như Quách Tương cho thấy một tâm hồn khoáng đạt, coi chúng sinh bình đẳng, không câu nệ nam nữ, tuổi tác hay ranh giới Phật môn.

Võ công: 

Là Thủ tọa La Hán đường, võ công của ông đạt mức trác tuyệt, đại biểu cho tinh hoa võ học Thiếu Lâm thời bấy giờ. Ông sử dụng thành thục các chiêu thức Thiếu Lâm quyền như Hoàng Oanh Lạc Giá, Đơn Phụng Triều Dương, hay chiêu Hiệp Sơn Siêu Hải cực kỳ mau lẹ để hóa giải đòn thế của đối phương. Chưởng lực và khinh công của ông đều ở cảnh giới thượng thừa.

Những Tình Tiết Nổi Bật Trong Hai Tác Phẩm

Vô Sắc thiền sư là nhân vật hiếm hoi có vai trò đáng chú ý kết nối trực tiếp hai bộ tiểu thuyết lớn.

* Trong Thần Điêu Hiệp Lữ

Dù xuất hiện chớp nhoáng ở phần cuối, Vô Sắc để lại hai dấu ấn cực kỳ quan trọng:

* Tình bạn với Dương Quá và món quà sinh nhật: 

Với bản tính sảng khoái, ông kết giao với Dương Quá - một kẻ bị giang hồ coi là tà phái, cuồng ngạo. Trong dịp sinh nhật 16 tuổi của Quách Tương, nể mặt Dương Quá, Vô Sắc đã cất công sai người mang đến Tương Dương một món quà cực kỳ quí giá: Một đôi La Hán đúc bằng sắt rất tinh xảo, bên trong có máy móc (dây cót) có thể tự động biểu diễn một bài Thiếu Lâm La Hán quyền. Món quà này Quách Tương vô cùng yêu thích và luôn mang theo bên mình.

* Cơ duyên trên đỉnh Hoa Sơn: 

Ở cuối truyện, khi Giác Viễn đại sư đuổi theo Tiêu Tương Tử và Doãn Khắc Tây lên Hoa Sơn để đòi bộ Cửu Âm Chân Kinh (thực chất là Cửu Dương Chân Kinh), Vô Sắc thiền sư cũng có mặt ở đó, tham dự vào sự kiện kết thúc thời đại Thần Điêu.

* Trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký (Những hồi đầu)

Vô Sắc có nhiều đất diễn hơn và bộc lộ rõ nét tính cách, tài năng của mình:

* Trận đánh cược 10 chiêu với Quách Tương: 

Khi Quách Tương 19 tuổi lên Thiếu Lâm tìm Dương Quá, nàng xảy ra xô xát với tăng chúng. Vô Sắc xuất hiện để giải vây. Với tính cách giang hồ của mình, ông đề nghị đánh cược: Nếu ông không đoán được môn phái của nàng trong 10 chiêu, ông sẽ chịu thua và thay Giác Viễn gánh nước.

Quách Tương lém lỉnh đã dùng 10 chiêu của 10 môn phái khác nhau (từ Lạc Anh kiếm pháp của Đảo Đào Hoa, Toàn Chân kiếm pháp, Đả Cẩu Bổng Pháp của Cái Bang, đến Ngọc Nữ kiếm pháp của phái Cổ Mộ...) khiến một vị đại tông sư như Vô Sắc hoa mắt, rối trí, không thể đoán được nàng thuộc phái nào.
Cuộc hội ngộ thú vị: Chỉ khi đôi La Hán sắt rơi ra từ người Quách Tương, ông mới nhận ra nàng là Quách nhị cô nương. 

Sau đó, hai người bỏ qua khoảng cách tuổi tác và thân phận, vui vẻ nhận nhau làm bằng hữu, ông còn định mời nàng xuống núi uống rượu,.

* Sự kiện Côn Lôn Tam Thánh: 

Vô Sắc cũng là người trực tiếp tham gia xử lý việc Hà Túc Đạo (Côn Lôn Tam Thánh) gửi thư khiêu chiến chùa Thiếu Lâm,.

* Di sản Cửu Dương Thần Công: 

Đây là chi tiết định hình võ lâm trăm năm sau. Khi Giác Viễn đại sư mang Trương Quân Bảo và Quách Tương chạy trốn, trước lúc viên tịch, ngài đã tụng thuộc lòng bộ Cửu Dương Chân Kinh. Vô Sắc thiền sư lúc đó nấp bên ngoài nghe được. Vì Vô Sắc là người có võ công căn cơ cao nhất trong ba người (so với Quách Tương và Trương Quân Bảo), nên phần ông lĩnh hội được nghiêng về chữ "Cao". Dựa vào những gì ghi nhớ, ông đã chép lại thành bộ Thiếu Lâm Cửu Dương Công, làm rạng rỡ thêm võ học Thiếu Lâm đời sau.

Đánh Giá Và Bình Luận

* Sự quyến rũ của một "Lão ngoan đồng" chốn Thiền môn 

Nếu Đạo giáo có một Chu Bá Thông bất chấp lề thói, thì Phật giáo trong truyện Kim Dung có Vô Sắc thiền sư. Ông là một hiện tượng lạ của Thiếu Lâm tự. Chùa Thiếu Lâm vốn nghiêm ngặt giới luật, trọng thứ bậc, nhưng Vô Sắc lại mang cái chất "bụi bặm", phóng khoáng của chốn lục lâm. Việc ông đứng ra nhận thua trước một cô bé, hay đường đường là Thủ tọa La Hán đường lại định mời một thiếu nữ đi uống rượu quán xá, cho thấy một con người đã đạt tới sự "chân ngã". Ông không bị chiếc áo cà sa hay chức vị làm cho khô cứng. Kim Dung xây dựng Vô Sắc rất đời, rất người và vô cùng đáng mến.

* Sợi dây liên kết lịch sử võ hiệp 

Vô Sắc thiền sư không chỉ là bạn của thế hệ trước (Dương Quá) mà còn là ân nhân, bằng hữu của thế hệ sau (Quách Tương). Đôi La Hán sắt ông tặng Quách Tương không chỉ là món quà sinh nhật, mà chính nó đã dạy cho Quách Tương bộ La Hán Quyền, và sau này nàng mang đôi La Hán đó tặng lại cho Trương Quân Bảo (Trương Tam Phong). Đôi La Hán ấy trở thành kỷ vật định tình, một minh chứng cho mối tình đơn phương khắc cốt ghi tâm của Trương Tam Phong dành cho Quách Tương suốt trăm năm. Vô Sắc, vô tình, đã là người ươm mầm cho những mối duyên kỳ ngộ đó.

* Đại tông sư đặt nền móng cho thời đại mới 

Vai trò lớn nhất của Vô Sắc đối với chiều dài lịch sử Xạ Điêu Tam Bộ Khúc là việc ông tiếp thu Cửu Dương Chân Kinh. Mặc dù chỉ nghe lỏm và nhớ được một phần, nhưng với trí tuệ và nền tảng võ học thượng thừa của mình, ông đã hệ thống hóa nó thành Thiếu Lâm Cửu Dương Công. Nhờ đó, cùng với Nga Mi và Võ Đương, Thiếu Lâm tự tiếp tục duy trì vị thế "Thái Sơn Bắc Đẩu" của mình vững chắc trong suốt thời đại Ỷ Thiên Đồ Long Ký.

Kết Luận

Vô Sắc thiền sư không phải là nhân vật trung tâm, nhưng ông là một nét cọ chấm phá tuyệt đẹp trong bức tranh thủy mặc của Kim Dung. Ông đại diện cho sự giao thoa hoàn hảo giữa sự uy nghiêm, uyên thâm của Phật pháp và hào khí lẫm liệt, tự do của chốn giang hồ. 

Đọc lại những đoạn có Vô Sắc thiền sư, ta luôn cảm thấy một sự ấm áp, sảng khoái, và nhận ra rằng: Anh hùng đích thực không hẳn cứ phải tay cầm bảo kiếm xưng hùng xưng bá, mà đôi khi chỉ là một lão hòa thượng gầy gò giấu tay trong áo, mỉm cười độ lượng nhìn ngắm tuổi trẻ tung hoành.
-----------------
Bài liên quan:

• Tóm tắt Ỷ Thiên đồ long ký
• Quách Tương