Đại Lý Đoàn Thị (Đoàn gia phái)

Đoàn Trí Hưng, một người thuộc họ Đoàn trong tác phẩm Anh hùng xạ điêu (minh hoạ)

Bạch Y Ngũ Bút

Trong thế giới võ hiệp kỳ vĩ của Kim Dung, đặc biệt trong Thiên long bát bộ và Anh hùng xạ điêu, bên cạnh những môn phái giang hồ thuần túy như Thiếu Lâm hay Cái Bang, tồn tại một thế lực mang tính chất vô cùng đặc biệt: Đại Lý Đoàn Thị (hay Đoàn gia phái). Họ vừa là hoàng tộc nắm giữ giang sơn một cõi, vừa là một thế lực võ học chấn động giang hồ, nổi tiếng với sự quang minh lỗi lạc và những pho tuyệt học chấn cổ thước kim. Bài viết này chủ yếu tập trung về Đại Lý Đoàn Thị trong Thiên long bát bộ (thời gian trước Anh hùng xạ điêu)

Nguồn gốc Lịch sử và Địa lý

Môn phái họ Đoàn tọa lạc tại nước Đại Lý, thuộc vùng biên cương Tây Nam (Nam Cương). Theo lịch sử được nhắc đến trong tác phẩm, thủy tổ họ Đoàn quê ở quận Võ Oai, tên là Đoàn Kiến Nguỵ, làm quan đến chức Thanh Bình quan cho nước Nam Chiếu từ năm thứ hai niên hiệu Thiên Phúc triều Hậu Tấn (thời Ngũ Đại).

Truyền được sáu đời đến Đoàn Tư Bình, làm quan Thông Hải tiết độ sứ. Đến năm Đinh Dậu, ông chính thức thành lập nước Đại Lý, tự xưng là Thái Tổ Thần Thánh Văn Võ Đế. Tính đến thời điểm cốt truyện Thiên Long Bát Bộ diễn ra (đời vua Đoàn Chính Minh), vương triều này đã truyền được 14 đời và kéo dài hơn 150 năm.

Điểm đặc sắc nhất của họ Đoàn nước Đại Lý là nguồn gốc xuất phát từ một phái võ ở Trung Nguyên. Dù đã xưng vương xưng đế, làm chúa tể một phương, tổ tiên họ Đoàn vẫn để lại minh huấn không bao giờ được quên lề lối võ lâm. Bất luận là tìm đến báo thù hay thăm hỏi, họ đều tiếp đãi theo quy củ giang hồ, tuyệt đối không ỷ thế hoàng gia hay cậy đông quân lính để lấn át người trong võ lâm.

Những Nhân Vật Trọng Yếu

Phả hệ và hệ thống nhân vật của Đoàn gia phái quy tụ những tay cao thủ bậc nhất:

* Bảo Định Đế Đoàn Chính Minh: 

Đương kim hoàng đế nước Đại Lý, người có võ công uyên thâm, tính tình nhân hậu, ái dân như con. Ông là người dung hòa hoàn hảo giữa khí độ bậc quân vương và bản lĩnh của khách giang hồ. Sau này, ông thoái vị, xuất gia tại chùa Thiên Long với pháp danh Thiện Trần.

* Trấn Nam Vương Đoàn Chính Thuần: 

Em trai (Hoàng thái đệ) của Bảo Định Đế, giữ chức Bảo quốc Đại tướng quân. Ông là một lãng tử phong lưu đa tình bậc nhất thiên hạ, nhưng võ công cũng vô cùng cao cường và là một nam tử hán trọng tình trọng nghĩa.

* Đoàn Diên Khánh (Ác Quán Mãn Doanh): 

Nguyên là Diên Khánh Thái tử, dòng dõi chính thống của Thượng Đức Đế Đoàn Liêm Nghĩa. Do tao ngộ thảm khốc bị kẻ thù hãm hại thành phế nhân, tàn hủy dung mạo, lão trở thành đệ nhất ác nhân trong thiên hạ. Dù mang tâm địa tà ác, lão vẫn giữ được sự tinh túy của võ học họ Đoàn.

* Đoàn Dự: 

Thế tử Đại Lý, mang bản tính hiền lương, ghét võ công sát sinh. Tuy nhiên, nhờ cơ duyên xảo hợp, chàng thu nạp được vô số nội lực từ các đại cao thủ và học được những môn thần công cái thế, trở thành người nối nghiệp ngai vàng của họ Đoàn.

* Khô Vinh Đại Sư: 

Thúc phụ của Bảo Định Đế, bậc cao tăng đắc đạo ẩn tu tại chùa Thiên Long. Ông tu luyện phép "Khô thiền" khiến nửa khuôn mặt hồng hào như trẻ sơ sinh, nửa khuôn mặt lại héo hon như tàn cốt.

Võ Công 

Võ công họ Đoàn nước Đại Lý lấy thuần túy làm cốt, thiên về nội công dương cương, oai nghiêm và vững chãi, không cần biến ảo phức tạp.

* Nhất Dương Chỉ: 

Là tuyệt kỹ danh trấn thiên hạ làm nên tên tuổi họ Đoàn, chuyên về phép điểm huyệt và chỉ lực phát ra theo đường lối dương cương. Chỉ lực này không chỉ là võ công giết người mà còn là thánh dược để trị nội thương, khu trừ hàn độc, dù người sử dụng phải tiêu hao rất nhiều công lực. Lề luật gia tộc quy định Nhất Dương Chỉ chỉ truyền cho con trai chứ không truyền cho con gái. Đoàn Diên Khánh vì chân gãy nên đã chế hóa môn này, truyền nội kình qua hai cây trượng sắt, uy lực cực kỳ ghê gớm.

* Lục Mạch Thần Kiếm: 

Ðây là pháp yếu môn võ tối cao của họ Ðoàn, vô giá chi bảo được cất giữ tại chùa Thiên Long và chỉ các cao tăng trong họ (đã xuất gia) mới được cùng nhau tu luyện. Môn thần công này lấy Nhất Dương Chỉ làm căn bản, đòi hỏi nội lực phải thâm hậu đến mức phi thường để vận chân khí xuất phát ra từ sáu ngón tay, hoá thành kiếm khí vô hình (sáu mạch gồm: Thiếu Thương, Thương Dương, Trung Xung, Quan Xung, Thiếu Xung và Thiếu Trạch). Uy lực của nó vô kiên bất tấc, đứt vàng gãy ngọc. Vì quá khó, sáu vị cao tăng Thiên Long tự phải chia nhau mỗi người luyện một mạch để lập thành "Lục Mạch kiếm trận". Chỉ duy nhất Đoàn Dự, nhờ có hấp lực nội công vô song từ Chu Cáp Thần Công, mới có đủ chân khí để thi triển trọn vẹn cả sáu đường kiếm, dẫu ban đầu lúc linh nghiệm lúc không.

* Đoàn Gia Kiếm Pháp: 

Môn kiếm pháp mang dáng dấp của bậc vương giả, thế kiếm công thủ trầm trọng, vững vàng, không làm mất thể thống hoàng gia.

Danh Tiếng Giang Hồ

Trên chốn giang hồ, oai danh của Ðoàn gia phái lừng lẫy khắp nơi, được giới võ lâm suy tôn là một đại chính phái ở miền Nam. Khắp nơi thừa nhận rằng: "Họ Đoàn nước Đại Lý là một phái võ chính tông... anh hùng trong bốn bể ai cũng nghe danh và đem lòng kính ngưỡng". Lối hành xử của họ rất trượng nghĩa, phân biệt rạch ròi ân oán giang hồ và việc triều chính, khiến ngay cả những thế lực kiêu ngạo như nhà Mộ Dung ở Cô Tô hay đại ác nhân cũng phải kiêng nể.

Những Tình Tiết Nổi Bật

* Trận chiến bảo vệ Lục Mạch Thần Kiếm: 

Đại Luân Minh Vương Cưu Ma Trí mượn cớ tế bạn (Mộ Dung Bác) để ép chùa Thiên Long giao nộp Lục Mạch kiếm phổ. Khô Vinh đại sư đã chỉ điểm cho Đoàn Dự học lỏm bí kíp, sau đó tự tay dùng nội lực dùng hỏa công tiêu hủy bộ kiếm phả để bảo vệ tuyệt học không rơi vào tay ngoại nhân.

* Ân oán tình cừu tại Tiểu Kính Hồ và Mạn Đà Sơn Trang: 

Cuộc đời phong lưu của Đoàn Chính Thuần kéo theo bao hệ lụy. Lão tặc Đoàn Diên Khánh rượt đuổi truy sát Đoàn Chính Thuần để đoạt ngôi vị. Đỉnh điểm bi kịch diễn ra tại Mạn Đà sơn trang, khi Mộ Dung Phục tàn nhẫn hạ sát các hồng nhan tri kỷ của Trấn Nam Vương (Nguyễn Tinh Trúc, Tần Hồng Miên, Chung phu nhân, Vương phu nhân). Vì quá đau xót, Đoàn Chính Thuần đã tự đâm gươm vào tim tuẫn tiết, theo sau là Vương phi Thư Bạch Phượng.

* Bí mật huyết thống: 

Nút thắt lớn nhất của dòng họ Đoàn là việc Đoàn Dự không phải con ruột của Đoàn Chính Thuần, mà là giọt máu rơi của Ác Quán Mãn Doanh Đoàn Diên Khánh cùng Vương phi Thư Bạch Phượng. Sự thật này vừa là oan nghiệt, vừa hóa giải toàn bộ nguy cơ loạn luân của Đoàn Dự với các kiều nữ họ Đoàn, đồng thời dập tắt dã tâm cướp ngôi của Đoàn Diên Khánh vì ngai vàng cuối cùng vẫn thuộc về cốt nhục của lão.

Đánh Giá, Bình Luận và Kết Luận

* Đánh giá & Bình luận: 

Dưới ngòi bút của Kim Dung, Đại Lý Đoàn Thị là một biểu tượng hoàn hảo cho triết lý "Vương Đạo kết hợp Võ Đạo". Khác với sự tranh quyền đoạt lợi đẫm máu thường thấy ở các hoàng tộc phong kiến, hoàng gia họ Đoàn hiện lên với một nét đẹp mang tính chất tôn giáo sâu sắc. Việc các đời vua về già đều thoái vị nhường ngôi để xuất gia làm sư tại chùa Thiên Long thể hiện tư tưởng "sắc sắc không không", coi ngai vàng vinh hoa phú quý chỉ như hạt sương, ngọn cỏ. 

Bên cạnh đó, bi kịch của Đoàn Chính Thuần và Đoàn Diên Khánh lại phản ánh rõ nét giáo lý Nhân Quả báo ứng. Kẻ cướp ngôi (hoàng tộc hiện tại) phải nuôi con của kẻ bị cướp ngôi (Đoàn Diên Khánh). Kẻ đi gieo rắc tình ái (Đoàn Chính Thuần) thì nhận về những đứa con gái chịu bất hạnh, trong khi con trai duy nhất mình yêu thương lại mang huyết thống của kẻ thù lớn nhất.

* Kết luận: 

Môn phái Đại Lý Đoàn Thị không chỉ cống hiến cho Thiên Long Bát Bộ những pho tuyệt học võ công rực rỡ mang tính chất uy mãnh vô song như Lục Mạch Thần Kiếm hay Nhất Dương Chỉ, mà còn đóng góp một lăng kính nhân sinh quan đầy tính nhân văn. Từ sự từ bi của Bảo Định Đế, tấm lòng phóng khoáng hào hiệp của Trấn Nam Vương, đến trái tim thuần hậu của Đoàn Dự, tất cả tạo nên một họ Đoàn Đại Lý uy chấn Thiên Nam, sống mãi trong lòng độc giả yêu mến võ hiệp như một đệ nhất danh môn hoàng tộc quang minh lỗi lạc nhất.
---------------------
Bài liên quan:

• Tóm tắt Thiên long bát bộ
• Đoàn Trí Hưng
• Đoàn Dự