Phút trùng phùng kỳ diệu: Chín nốt tàn hương và giọt lệ của người mẹ
Khung cảnh diễn ra tại Thiếu Lâm tự, trước mặt quần hùng thiên hạ. Hư Trúc, vì phạm vô số giới luật, đang phải nằm chịu hình phạt trượng. Khi chiếc áo tăng bào bị lột ra, để lộ những vết sẹo do tàn nhang đốt trên lưng, Diệp Nhị Nương đã bất thần lao ra. Linh cảm và bản năng của một người mẹ trỗi dậy mãnh liệt, mụ đẩy bật hai nhà sư chấp pháp, run lẩy bẩy kêu lên: "Khoan đã! Khoan đã! Ngươi... trên lưng ngươi có gì thế kia?". Mụ điên cuồng muốn cởi dây lưng của nhà sư trẻ để kiểm chứng một bí mật mà chỉ mụ mới biết.
Khi xác nhận được hai bên mông Hư Trúc có chín nốt tàn hương, bức tường băng giá của nữ ma đầu sụp đổ hoàn toàn. Mụ dang tay ôm lấy y, khóc rống lên như một kẻ điên dại: "Hài nhi! Nay ngươi đã hai mươi bốn tuổi rồi. Trong hai mươi bốn năm trời, ta ngày đêm thương nhớ đến ngươi chẳng lúc nào quên".
Khoảnh khắc đó, Kim Dung đã xuất sắc lột tả tâm lý vặn vẹo của Diệp Nhị Nương. Mụ bắt trộm con nhà khác, tàn sát những đứa trẻ vô tội chính là hệ quả của một cú sốc tâm lý tột cùng: "Ta thấy thiên hạ có con mà bực mình, vì con ta bị tên gian ác trời đánh nào lấy đi mất. Thế rồi ta... cũng đi ăn cắp con nhà khác. Nhưng... con người đâu bằng được chính mình sinh ra?". Sự hung tàn của Diệp Nhị Nương thực chất là một tiếng gào thét tuyệt vọng, một sự đố kỵ đến điên loạn đối với hạnh phúc làm mẹ của những người đàn bà khác. Trong vòng tay của Hư Trúc lúc đó không còn là mụ "Vô Ác Bất Tác" khát máu, mà chỉ có một người mẹ đáng thương, mừng tủi tột độ khi tìm lại được núm ruột của mình sau hơn hai thập kỷ đằng đẵng.
Sự thật phơi bày, quyết bảo vệ tình lang đến cùng
Sự đoàn tụ của hai mẹ con diễn ra ngắn ngủi đến tàn nhẫn thì Tiêu Viễn Sơn (nhà sư áo đen) bước ra, lật tẩy toàn bộ sự thật. Tiêu Viễn Sơn thừa nhận chính lão đã cướp Hư Trúc đi, cào nát khuôn mặt Diệp Nhị Nương để trả thù. Lão ép mụ phải khai ra cha đứa bé.
Ðứng trước kẻ thù tàn độc, Diệp Nhị Nương lại bộc lộ một nhân cách vĩ đại về tình yêu và sự hy sinh. Dù bị ép uổng, mụ nhất quyết không hé nửa lời: "Ta... không thể nói được". Dù mang tiếng ác nhân, mụ lại một lòng bảo vệ danh tiếng cho người tình lang – một vị cao tăng đắc đạo. Khi mọi sự sắp bị bộc lộ, mụ quỳ xuống van xin Tiêu Viễn Sơn: "Tiêu anh hùng!... anh hùng nên rộng lòng bỏ qua vụ đó... xin anh hùng đừng làm khó dễ đến y". Tình yêu của Diệp Nhị Nương không có chỗ cho sự vị kỷ. Mụ chấp nhận cả một đời mang tiếng nhơ nhuốc, ôm nỗi đau mất con, lang bạt kỳ hồ làm ác nhân, miễn là giữ được thanh danh trong sạch cho người mình yêu.
Cuối cùng, Huyền Từ phương trượng – vị cao tăng đạo đức trọng vọng nhất Thiếu Lâm – đã dũng cảm bước ra nhận trách nhiệm: "Hư Trúc! Ngươi lại đây!... Ngươi chính là con ta!". Lời thú nhận ấy khiến cả võ lâm chấn động.
Cái chết bi thương chấn động lòng người
Sự trừng phạt ập đến theo đúng lề luật hà khắc của Thiếu Lâm. Huyền Từ tự nguyện nhận hai trăm trượng phạt. Diệp Nhị Nương, với trái tim vỡ nát của một người tình, đã gào khóc lao ra đòi chịu tội thay: "Việc này không nên trách phương trượng. Trăm điều ngang ngửa đều vì tiện phu... Vậy phần phạt trượng còn lại tiện phu xin chịu thay". Nhưng Huyền Từ đã điểm huyệt mụ lại, mỉm cười dịu dàng gọi mụ là "Con người si tình kia!".
Sau khi chịu đủ hình phạt và để bảo toàn danh dự ngàn năm cho Thiếu Lâm tự, Huyền Từ đã tự vận chân khí, cắt đứt kinh mạch mà chết. Chứng kiến người đàn ông mình yêu thương nhất đời từ giã cõi trần, Diệp Nhị Nương đã thét lên thê thảm: "Ôi ông ơi!... Ông bỏ tôi mà đi ư?". Mụ nhảy lên rồi rớt xuống chân Huyền Từ, tự dùng đao đâm thẳng vào trái tim mình tuẫn tiết theo người yêu.
Nỗi bàng hoàng xót xa nhất dồn cả lên đôi vai của Hư Trúc. Chàng trai hiền lành, ngốc nghếch ấy: "Trong hai mươi bốn năm trời y là một đứa nhỏ côi cút không cha không mẹ... Bữa nay gặp cha sanh, mẹ đẻ thì lại chỉ được một giờ đã thành âm dương đôi ngả. Nỗi thảm trên thế gian tưởng đến như vậy là cùng?". Tiếng khóc rống lên của Hư Trúc bên hai thi thể đã khép lại một trong những bi kịch tàn nhẫn nhất của bộ truyện.
Cảm nhận, nhận xét
* Về nghệ thuật xây dựng nhân vật:
Nhà văn Kim Dung đã tạo ra một Diệp Nhị Nương cực kỳ đa chiều và đầy mâu thuẫn. Mụ đáng hận ngàn lần vì đã tàn sát vô số sinh linh bé bỏng, gieo rắc nỗi đau cho bao nhiêu gia đình khác. Nhưng mụ cũng đáng thương vạn lần vì mụ là nạn nhân của những oan trái giang hồ.
* Cả cuộc đời mụ là một chữ "Tình" hằn sâu:
Tình yêu tha thiết với Huyền Từ và tình mẫu tử cuồng dại với Hư Trúc. Cái ác của mụ bắt nguồn từ tận cùng của sự khao khát làm mẹ bị tước đoạt phũ phàng. Mụ độc ác với thiên hạ, nhưng lại dịu dàng, chung thủy và sẵn sàng hy sinh cả tính mạng vì chồng con.
* Thông điệp nhân sinh:
Sự kiện Diệp Nhị Nương nhận con và chết đi mang theo một bài học sâu sắc về Luật Nhân Quả (Nghiệp Báo). Diệp Nhị Nương gieo ác nghiệp (giết con người khác) thì phải gánh chịu ác quả: Phải tự vẫn ngay khi vừa tìm lại được con mình. Huyền Từ gieo nhân sai lầm ngoài ải Nhạn Môn (khiến cha con Tiêu Viễn Sơn ly tán) thì lại bị chính Tiêu Viễn Sơn cướp đi đứa con ruột của mình.
Vòng xoáy ân oán chỉ thực sự khép lại khi có sự trả giá bằng sinh mạng.
Thế nhưng, vượt lên trên hận thù và tội ác, sự vĩ đại của Tình Mẫu Tử và Tình Yêu Chân Thật vẫn rực sáng. Giọt nước mắt mừng rỡ của Diệp Nhị Nương khi sờ lên má Hư Trúc, hay nhát dao không chút ngần ngại đâm vào tim mụ để đi theo Huyền Từ, đã khiến những bậc anh hùng hào kiệt có mặt ở đó cũng phải ngậm ngùi, xót xa. Ngay cả một ác nhân khô khan như Nam Hải Ngạc Thần cũng phải rơi lệ mà thốt lên gọi mụ bằng "Nhị tỷ" để tỏ lòng kính trọng sự chung thủy của mụ.
Kết luận
Câu chuyện của Diệp Nhị Nương và gia đình Hư Trúc là một nốt trầm bi ai bậc nhất trong Thiên Long Bát Bộ. Nó để lại trong lòng độc giả sự day dứt về phận người mỏng manh trước sự trêu ngươi của định mệnh. Nó là minh chứng hùng hồn cho triết lý của Kim Dung: Dưới lớp vỏ bọc của một ác nhân tàn bạo nhất, đôi khi vẫn ẩn chứa một trái tim phụ nữ biết yêu thương cuồng nhiệt, một tình mẫu tử nguyên thuỷ, thiêng liêng và đầy nước mắt.
.....
Khúc bi ca của giải thoát & lòng chung tình
Trong suốt tác phẩm Thiên Long Bát Bộ, Kim Dung đã gieo rắc vô vàn những bi kịch nhân sinh, nhưng có lẽ quần hùng thiên hạ và cả độc giả khó lòng chuẩn bị tinh thần cho một cơn địa chấn tâm lý tột cùng tại sân chùa Thiếu Lâm: Sự thật về mối tình oan trái giữa phương trượng Huyền Từ đạo cao đức trọng và nữ ma đầu "Vô ác bất tác" Diệp Nhị Nương.
Cái chết nối tiếp nhau của hai con người ở hai đầu thái cực này không chỉ là dấu chấm hết cho một nghiệt duyên kéo dài 24 năm, mà còn là một tuyệt tác nghệ thuật khắc hoạ bản ngã con người. Nhìn từ góc độ tâm lý, sự tuẫn tiết của họ mang những ý nghĩa hoàn toàn đối lập – một bên là sự giải thoát vĩ đại, một bên là nỗi đau đớn cùng cực – nhưng lại gặp nhau ở điểm chung: Sự tự nguyện hiến dâng sinh mạng để hoàn thiện nhân cách của chính mình.
Huyền Từ Phương Trượng: Cái chết của sự giải thoát, dũng cảm và viên mãn
Hơn ba mươi năm, Huyền Từ sống trong một "địa ngục trần gian" do chính tâm trí mình tạo ra.
* Ông mang trên vai hai tảng đá tảng:
Sự ân hận vì đã làm "Thủ lĩnh đại ca" chỉ huy trận thảm sát nhầm lẫn ngoài ải Nhạn Môn, và nỗi dằn vặt của một cao tăng đã phá vỡ sắc giới, có con rơi, để rồi đứa con ấy cùng người tình bặt vô âm tín. Sự dằn vặt ấy gặm nhấm tâm can ông từng giờ từng phút.
Vì vậy, khi Tiêu Viễn Sơn vạch trần mọi bí mật, Huyền Từ không hề trốn tránh. Ông dũng cảm bước ra, vỗ lên đầu Hư Trúc và dõng dạc thừa nhận: "Ngươi đã ở trong chùa hai mươi bốn năm thế mà thuỷ chung ta vẫn không hay. Ngươi chính là con ta!". Khoảnh khắc ông thốt lên câu nói ấy, chiếc áo cà sa đạo mạo sụp đổ, nhưng một nhân cách trượng phu vĩ đại lại đứng lên.
* Cái chết của Huyền Từ là một sự giải thoát và mãn nguyện tuyệt đối:
Sự chuộc tội quang minh lỗi lạc: Ông không chết vì bị kẻ thù ép buộc, mà tự nguyện nhận lãnh hai trăm trượng phạt để bảo vệ "thanh danh ngàn thu chùa Thiếu Lâm". Ông dùng hình phạt tàn khốc nhất để công khai rửa sạch vết nhơ của bản thân, chứng minh rằng kỷ luật của phái Thiếu Lâm không có ngoại lệ, dù đó là phương trượng tối cao.
* Hạnh phúc dẫu muộn màng:
Suốt 24 năm tưởng con mình đã bị cường đạo cướp mất hay bỏ mạng, nay được chứng kiến Hư Trúc bằng xương bằng thịt, trưởng thành, có nội công thâm hậu, trong lòng ông dĩ nhiên được an ủi và vô cùng hoan hỉ.
* Sự thanh thản buông bỏ:
Sau khi chịu đủ 200 trượng đẫm máu, giải thích rõ những ẩn khuất trên giang hồ, ông đọc câu kệ cuối cùng: "Người trên thế gian, đều có thất tình, lòng tục sạch không thực là khó kiếm", rồi từ từ nhắm mắt, tự cắt đứt kinh mạch mà chết. Ông nhắm mắt với một nụ cười của sự thanh thản, vì mọi ân oán đã được thanh toán sòng phẳng. Cái chết ấy oanh liệt đến mức quần hùng phải sụp lạy kính trọng.
Diệp Nhị Nương: Cái chết của sự đau khổ tột cùng và lòng chung tình tuyệt đối
Nếu Huyền Từ chết vì "Ðạo" và "Trách nhiệm", thì Diệp Nhị Nương chết hoàn toàn vì chữ "Tình".
Cả cuộc đời mụ là một chuỗi bi kịch của sự hy sinh và đau đớn. Vì yêu Huyền Từ, một vị cao tăng danh vọng, mụ cam tâm không danh không phận, cắn răng chịu đựng việc con trai bị Tiêu Viễn Sơn cướp mất, để rồi phát điên biến thành ma đầu tàn sát trẻ sơ sinh. Dù bị người đời căm phẫn, bị Tiêu Viễn Sơn cào rách mặt và ép cung, mụ vẫn nhất quyết ngậm miệng: "Ta... không thể nói được" để bảo vệ thanh danh cho tình lang.
Khoảnh khắc nhận lại con trai Hư Trúc, mụ chưa kịp nếm trọn niềm vui của tình mẫu tử thì đã phải đối diện với cái chết của người đàn ông mụ yêu hơn sinh mạng.
Cái chết của mụ là sự đứt gãy của nỗi đau không thể vãn hồi:
* Sự hy sinh vô điều kiện:
Khi Huyền Từ chịu phạt, mụ đã lao ra gào khóc, nhận hết tội lỗi về mình: "Trăm điều ngang ngửa đều vì tiện phu... Vậy phần phạt trượng còn lại tiện phu xin chịu thay". Nhưng Huyền Từ đã điểm huyệt mụ, ngăn mụ lại với một câu nói bao hàm tất cả sự thấu hiểu và xót xa: "Con người si tình kia!".
* Nỗi tuyệt vọng tuẫn tiết:
Vừa thấy Huyền Từ tắt thở, trái tim mụ cũng chết theo. Tiếng thét "Ôi ông ơi! Ông bỏ tôi mà đi ư?" là tiếng kêu xé lòng của một con chim nhạn mất bạn tình. Mụ nhảy lên rồi rớt xuống chân Huyền Từ, tự dùng đoản đao đâm xuyên trái tim mình. Với Diệp Nhị Nương, thế giới này không có Huyền Từ thì con trai hay sinh mạng của chính mụ cũng chẳng còn ý nghĩa gì nữa. Ðó là một sự chung tình đến mức cực đoan, mù quáng nhưng vĩ đại.
Ðiểm chung hai cái chết và thông điệp nhân sinh sâu sắc
Dù tâm thế khác nhau, nhưng cái chết của Huyền Từ và Diệp Nhị Nương đều là cái chết tự nguyện, phản chiếu chân thực nhất bản ngã của họ.
Huyền Từ quyên sinh để giữ trọn cái "Nghĩa" và "Ðạo" của một bậc lãnh tụ võ lâm, một phương trượng từ bi dám làm dám chịu.
Diệp Nhị Nương tuẫn tiết để giữ trọn chữ "Tình" của một người đàn bà sống chết chỉ vì người mình yêu. Không ai ép họ phải chết, nhưng sinh mạng chính là cái giá cuối cùng họ chọn để trả cho những nghiệt duyên mình đã gieo rắc.
* Thông điệp nhân sinh và Cảm nhận:
Cái chết của đôi uyên ương nghiệt ngã này để lại một khoảng lặng chấn động, dội vào lòng người đọc những suy ngẫm sâu sắc về kiếp nhân sinh:
- Lưới trời lồng lộng, Nhân quả tuần hoàn:
Chuyện của họ minh chứng cho triết lý nhà Phật: Gieo nhân nào gặt quả nấy. Huyền Từ tự nhận mình gây "nghiệt nhân" phải chịu "nghiệt quả". Nhưng Kim Dung đã nhân đạo hoá luật nhân quả ấy bằng cách để họ tự tay thực thi bản án cho chính mình, biến sự trừng phạt thành một hành động của sự tự tôn và tình yêu.
- Bi kịch của chữ "Tình":
Ngay cả một bậc chân tu đức cao vọng trọng như Huyền Từ, thấu hiểu kinh Phật, cũng không thoát khỏi chữ Tình. Câu kệ cuối cùng của ông là sự thừa nhận cay đắng nhưng rất đỗi "con người": Cõi tục phàm mấy ai gột rửa được hết thất tình lục dục?.
- Ranh giới mong manh giữa Thiện và Ác:
Diệp Nhị Nương giết vô số sinh linh, là biểu tượng của cái ác bạo tàn. Nhưng cội nguồn của cái ác ấy lại là nỗi đau mất con và tình yêu tuyệt đối dành cho một người đàn ông. Giây phút mụ nằm gục chết bên chân Huyền Từ với lưỡi đao cắm ngập tim, quần hùng thiên hạ và độc giả không còn thấy một nữ ma đầu đáng hận, mà chỉ còn thấy một người phụ nữ đáng thương, khép lại một kiếp hồng nhan lầm lỡ.
Cái chết của Huyền Từ và Diệp Nhị Nương là một bản thánh ca bi tráng về tình yêu và sự cứu rỗi. Nó mang lại sự nghẹn ngào, xót xa khôn tả cho sự bơ vơ của Hư Trúc – người vừa tìm thấy cha mẹ trong chốc lát đã thành trẻ mồ côi – đồng thời để lại một thông điệp vĩnh cửu: Ở cõi đời đầy rẫy vô thường này, tình yêu và sự phục thiện có thể tẩy rửa mọi lỗi lầm, đưa con người đến bến bờ của sự thanh thản tối hậu.
.....
Bài liên quan:
No comments:
Post a Comment