Chu Bá Thông: "đứa trẻ" 100 tuổi quậy tung giang hồ

 

Chu Bá Thông và thần toán tử Anh Cô, hai người từng có chung một đứa con (minh hoạ)

Cát Tường

Nếu trong giới võ lâm Trung Nguyên (Anh hùng xạ điêu, Thần điêu hiệp lữ) có một bảng xếp hạng dành cho những "đứa trẻ quá khứ", thì chắc chắn Chu Bá Thông (biệt danh Lão Ngoan Đồng) sẽ chễm chệ ở ngôi đầu bảng mà không ai dám tranh giành. Kim Dung đã nhào nặn nên một nhân vật kỳ lạ: một bậc tiền bối võ công cái thế, sư đệ của Thiên hạ đệ nhất Vương Trùng Dương, nhưng tâm hồn lại vĩnh viễn dừng lại ở tuổi lên năm. Cùng "soi" tính cách trẻ con của ông già ham chơi này nhe.

"Đứa trẻ" 100 tuổi quậy tung giang hồ

Chu Bá Thông không đi tìm bí kíp võ công để xưng bá, ông đi tìm... bạn chơi. Cuộc đời ông là một chuỗi những trò nghịch ngợm dở khóc dở cười:

* Kết nghĩa anh em với "vịt con": 

Trong khi thiên hạ tranh nhau sát phạt vì Cửu Âm Chân Kinh, Chu Bá Thông lại bị nhốt trong hang đá đảo Đào Hoa suốt 15 năm. Ông làm gì? Dạ, ông tự chơi với chính mình, sáng tạo ra môn Song Thủ Hỗ Bác (tay trái đánh tay phải) chỉ vì... quá buồn chán. Gặp Quách Tĩnh khù khờ, ông sướng rơn kết nghĩa huynh đệ, mặc kệ khoảng cách tuổi tác bằng cả một đời người.

* Sợ đàn bà như sợ cọp: 

Sai lầm lớn nhất đời "trẻ con" của ông là lỡ làm Anh Cô có bầu. Thay vì chịu trách nhiệm kiểu người lớn, ông... xách dép chạy mất tích mấy chục năm. Cứ nghe thấy tên Anh Cô là Lão Ngoan Đồng ba chân bốn cẳng vọt lẹ hơn cả khinh công thượng thừa.

* Lấy tổ ong làm đồ chơi: 

Trong Thần điêu hiệp lữ, trong khi Tiểu Long Nữ dùng ong để tu luyện thanh tịnh, thì Chu Bá Thông học lỏm cách điều khiển ong chỉ để... chơi cho vui và có mật ong ăn.

Cái "Ngoan" và cái "Đồng"

* Mặt tích cực: Đắc đạo nhờ sự ngây thơ

Võ học thượng thừa: Nhờ tâm hồn không tạp niệm, không màng danh lợi, Chu Bá Thông luyện võ như chơi đùa. Chính cái tâm "xích tử" (lòng trẻ thơ) giúp ông đạt đến cảnh giới mà những kẻ đầy dã tâm như Âu Dương Phong hay quyền lực như Hồng Thất Công cũng khó lòng chạm tới.

Liều thuốc hóa giải thù hận: Sự xuất hiện của ông luôn làm giảm nhiệt những cuộc huyết chiến. Đối diện với một ông già cứ đòi chơi "oẳn tù tì" hay "vật lộn", kẻ thù dù hung hãn đến đâu cũng thấy... tụt hứng sát nhân.

Sống thọ, sống khỏe: Chẳng bao giờ lo nghĩ, chẳng màng tiền bạc, tối ngủ bờ ngủ bụi vẫn gáy khò khò. Chu Bá Thông chính là biểu tượng của sự tự do tuyệt đối.

* Mặt tiêu cực: Khi trẻ con cầm... đại đao

Thiếu trách nhiệm: Sự ham chơi của ông đôi khi gây họa. Điển hình là việc bỏ mặc Anh Cô và đứa con tội nghiệp, gây nên bi kịch kéo dài suốt nửa thế kỷ. Trẻ con không biết gánh vác, và Chu Bá Thông cũng vậy.

Gây rối trật tự võ lâm: Nhiều khi vì muốn xem một môn võ lạ hay muốn mượn một món đồ chơi, ông sẵn sàng bày trò "đạo chích" hoặc quấy rối khiến các hậu bối dở khóc dở mếu.

Vô tâm: Ông không ác, nhưng sự vô tâm của trẻ con đôi khi làm đau lòng người khác. Ông có thể thản nhiên quên mất một lời hứa quan trọng chỉ vì thấy một con cào cào bay qua.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Bậc thầy Kim Dung

Kim Dung đã cực kỳ cao tay khi tạo ra Chu Bá Thông để làm "đối trọng" cho thế giới giang hồ quá đỗi căng thẳng.

* Thủ pháp đối lập: 

Một cơ thể già nua chứa đựng một tâm hồn trẻ thơ; một võ công bá đạo đi kèm với những hành động ngớ ngẩn. Sự tương phản này tạo nên sức hút mãnh liệt, khiến độc giả vừa buồn cười, vừa nể phục, lại vừa muốn "cóc" cho một cái vào đầu.

* Triết lý Lão giáo: 

Chu Bá Thông chính là hiện thân của thuyết "Vô vi". Kim Dung dường như muốn nhắn nhủ: Đỉnh cao của võ học không nằm ở sự tranh đoạt, mà nằm ở sự trở về với bản ngã nguyên thủy nhất của con người.

* Nhân vật kết nối: 

Ông là gạch nối giữa hai thời kỳ xạ điêu. Nếu không có "trò chơi" kết nghĩa của ông, Quách Tĩnh chưa chắc đã học được Cửu Âm Chân Kinh; nếu không có sự phá phách của ông, hành trình của Dương Quá đã bớt đi vài phần thú vị.
Kết vui

Chu Bá Thông dạy chúng ta rằng: Dù thế giới có đánh nhau vỡ đầu vì "Đồ Long Đao" hay "Ỷ Thiên Kiếm", thì quan trọng nhất vẫn là tìm được một người bạn để chơi cùng.

Sau này, nếu bạn có thấy một ông già tóc bạc phơ mà còn đứng nhảy lò cò trên phố, đừng vội gọi bệnh viện tâm thần, có khi đó là một "đại cao thủ" đã đắc đạo theo môn phái của Lão Ngoan Đồng đấy!
.....

Mối tình "éo le" Chu Bá Thông - Anh Cô 


Nếu chuyện tình Dương Quá – Tiểu Long Nữ là bản tình ca "khắc cốt ghi tâm", thì mối lương duyên giữa Chu Bá Thông và Anh Cô lại giống như một vở hài kịch pha lẫn bi kịch kéo dài suốt nửa thế kỷ. 

Khởi đầu: Khi "trai tơ" gặp "máy bay" hoàng tộc

Chuyện bắt đầu khi Chu Bá Thông theo sư huynh Vương Trùng Dương sang Đại Lý thăm Nam Đế Đoàn Trí Hưng. Trong lúc sư huynh đàm đạo võ học, Lão Ngoan Đồng chán quá bèn chạy lung tung trong cung và gặp Lưu quý phi (Anh Cô) – lúc đó đang là sủng phi của vua.

Tình huống tréo ngoe: Chu Bá Thông dạy Anh Cô môn điểm huyệt, nhưng khổ nỗi dạy võ mà lại cứ phải "chạm tay nhau một giây là say đắm cả đời". Với một "đứa trẻ" chưa bao giờ biết mùi đời như Chu Bá Thông, việc tiếp xúc gần với một mỹ nhân rực rỡ như Anh Cô chẳng khác nào... cho khỉ ăn kẹo sâm.

Hậu quả: Anh Cô có bầu. Khi Nam Đế phát hiện ra, thay vì trừng phạt, ông lại hào phóng... tặng luôn vợ mình cho Chu Bá Thông. Nhưng Lão Ngoan Đồng, với tư duy của một đứa trẻ đang chơi đồ chơi mà bị bắt đi lấy vợ, đã hoảng loạn cực độ. Ông trả lại chiếc khăn thêu thâm tình rồi... xách dép chạy mất tích, để lại Anh Cô một mình với cái bụng bầu và nỗi oán hận ngút ngàn.

Cuộc trốn tìm xuyên thế kỷ

Suốt mấy chục năm sau đó, giang hồ chứng kiến một cuộc rượt đuổi "mèo vờn chuột" kinh điển nhất lịch sử kiếm hiệp:

Anh Cô: Từ một quý phi lá ngọc cành vàng hóa thành "Hắc Ma Nữ" tóc bạc trắng vì sầu muộn, ngày đêm luyện toán thuật và võ công chỉ để... tóm cổ gã chồng bạc tình.

Chu Bá Thông: Cứ nghe thấy ở đâu có mùi Anh Cô là khinh công của ông đạt đến cảnh giới "tốc độ ánh sáng". Ông sợ đàn bà hơn sợ ma, sợ trách nhiệm hơn sợ chết.

Đỉnh điểm: Trong Thần điêu hiệp lữ, khi bị vây khốn bởi sự xuất hiện của Anh Cô, ông già trăm tuổi này vẫn có thể chui tọt vào một cái hang đá hoặc trốn sau lưng hậu bối Quách Tĩnh, miệng lẩm bẩm: "Không phải tôi, không phải tôi!". Thật đúng là: Giang hồ hiểm ác không bằng... người cũ tìm thăm.

Cái kết "Gương vỡ lại lành" phiên bản Viện dưỡng lão

Phải nhờ đến sự "đâm bị thóc, chọc bị gạo" của Quách Tĩnh và tài dàn xếp của Dương Quá, đôi trẻ (giờ đã thành đôi lão) mới chịu đối diện với nhau tại Bách Hoa Cốc.

Sự hối cải muộn màng: Chu Bá Thông lúc này tóc đã bạc nhưng tâm hồn vẫn "nhi đồng". Thấy Anh Cô khóc lóc kể lể về đứa con đã mất (do sự ích kỷ của Nam Đế và sự vô tâm của ông), Lão Ngoan Đồng mới bắt đầu thấy... hơi tội lỗi.

Cái kết có hậu: Sau 50 năm chạy trốn, cuối cùng Chu Bá Thông cũng chịu dừng bước. Kim Dung đã cho họ một cái kết rất nhân văn: Hai ông bà già cùng nhau sống ở Bách Hoa Cốc, ngày ngày nuôi ong, luyện võ và... cãi nhau cho vui cửa vui nhà. Cạnh đó là Nhất Đăng Đại Sư (Nam Đế năm xưa) cũng về ở cùng để tụng kinh niệm Phật.

Đây chính là mô hình "chung cư cao cấp cho người già" đầu tiên trong kiếm hiệp. Hai ông chồng (một thật, một hờ) và một bà vợ chung sống hòa bình dưới một mái nhà.

Tại sao lại éo le đến vậy?

Tích cực: Tình yêu của Anh Cô dành cho Chu Bá Thông là một loại chấp niệm mãnh liệt. Nó giúp bà sống sót và mạnh mẽ hơn qua bao sóng gió. Còn với Chu Bá Thông, việc chấp nhận ở bên Anh Cô ở tuổi xế chiều là bước trưởng thành duy nhất của "đứa trẻ" này trong suốt cuộc đời.

Tiêu cực: Sự vô trách nhiệm của Chu Bá Thông là bài học đắt giá cho cánh đàn ông: Đừng bao giờ dạy điểm huyệt cho vợ người ta nếu bạn chưa chuẩn bị tâm lý làm... cha trẻ con!

Kết luận: 

Mối tình Chu - Anh chứng minh một chân lý: Dù bạn có là cao thủ võ lâm, có thể tay trái đánh tay phải, nhưng bạn tuyệt đối không thể chạy thoát khỏi... lệnh triệu tập của vợ!
......

Bài liên quan:

• Chu Bá Thông
• Anh Cô