Trương Vô Kỵ được tôn làm Giáo chủ Minh Giáo có xứng đáng?

Mới 21 tuổi Trương Vô Kỵ lên ngôi Giáo chủ Minh Giáo, nhưng cô gái Hoàng Dung xinh đẹp thông minh lên ngôi bang chủ Cái Bang khi còn trẻ hơn: 16 tuổi (minh hoạ)

Hoa Văn

Sự kiện Trương Vô Kỵ được suy tôn làm Giáo chủ đời thứ 34 của Minh Giáo trên đỉnh Quang Minh là một trong những trường đoạn hào hùng, kịch tính và mang ý nghĩa bản lề nhất của bộ tiểu thuyết Ỷ Thiên Đồ Long Ký. Nó không chỉ giải quyết trọn vẹn cuộc khủng hoảng sinh tử của Minh Giáo mà còn đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của nhân vật chính. Tuy nhiên, việc một chàng trai còn quá trẻ, chưa hề có kinh nghiệm giang hồ ngồi ngôi giáo chủ cũng đặt ra câu hỏi: Liệu Trương Vô Kỵ có xứng đáng với ngôi vị đó? 

Tình huống và lý do bất ngờ lên ngôi Giáo chủ

* Giờ khắc tuyệt vọng của Minh Giáo: 

Sự việc diễn ra khi Lục đại môn phái vây đánh đỉnh Quang Minh nhằm tiêu diệt Minh Giáo. Nội bộ Minh Giáo lúc này đang chia năm xẻ bảy vì tranh giành ngôi vị giáo chủ sau cái chết của Dương Đính Thiên, lại bị ác tặc Thành Côn (Viên Chân) đánh lén khiến các đại cao thủ (Dương Tiêu, Vi Nhất Tiếu, Ngũ Tản Nhân) đều trọng thương. Trong giờ phút sinh tử tồn vong đó, Trương Vô Kỵ xuất hiện, dùng Càn Khôn Đại Na Di và Cửu Dương Thần Công lần lượt đánh bại vô số cao thủ của sáu phái, lấy đức báo oán, giải cứu Minh Giáo khỏi họa diệt vong,.

* Lý do trực tiếp: 

Tình thế ép buộc và Giáo qui khắt khe Tuy quân Lục đại phái đã rút lui, nhưng Minh Giáo lại phải đối mặt với thảm họa mới: Các bang hội nhỏ như Cái Bang, Tam Môn Bang, Vu Sơn Bang... thừa cơ "cháy nhà hôi của" kéo lên núi tấn công. Các cao thủ Minh Giáo đều đang trọng thương, hoàn toàn mất khả năng chiến đấu. Để bảo toàn tính mạng, Trương Vô Kỵ đề xuất tất cả tạm trốn vào đường hầm bí mật. Tuy nhiên, giáo qui Minh Giáo cực kỳ nghiêm ngặt: ngoại trừ Giáo chủ, không một ai được phép bước vào bí đạo, kẻ nào vi phạm sẽ mang tội chết.

Chính trong sự bế tắc đó, Bành Oánh Ngọc đã nảy ra sáng kiến và lên tiếng đề nghị:

"Trương đại hiệp võ công cái thế, nghĩa khí ngất trời, có đại ân mất còn sống chết với bản giáo. Chúng ta ủng hộ Trương đại hiệp lên làm giáo chủ đời thứ ba mươi tư của bản giáo. Nếu như giáo chủ ra lệnh, cho phép mọi người tiến nhập bí đạo, lúc đó tất cả chúng ta tuân lệnh giáo chủ, như thế không ai vi phạm giáo qui nữa.".

* Sự từ chối và chấp nhận tạm thời: 

Ban đầu, Trương Vô Kỵ kịch liệt từ chối vì thấy mình "tuổi còn nhỏ, kiến thức nông cạn, không tài không đức", đồng thời nhớ lời dặn của thái sư phụ Trương Tam Phong không được gia nhập "ma giáo". Chàng cũng đưa ra bức di thư của Dương Đính Thiên, trong đó chỉ định nghĩa phụ của chàng là Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn tạm nhiếp quyền giáo chủ.

Thế nhưng, trước sự thúc bách của ông ngoại Ân Thiên Chính và cậu Ân Dã Vương, cùng tiếng hò hét chém giết của kẻ thù ngày một gần, Trương Vô Kỵ không còn cách nào khác đành miễn cưỡng chấp nhận để cứu mọi người: "Tiểu tử Trương Vô Kỵ, tạm nhiếp chức vị giáo chủ Minh giáo, qua khỏi khó khăn hôm nay rồi, lúc ấy xin các vị sẽ tuyển người hiền năng khác.".

Sự xứng đáng và hợp lý của một vị Giáo chủ trẻ tuổi

Trương Vô Kỵ lên ngôi khi độ tuổi mới ngoài hai mươi. Việc một thanh niên "miệng còn hôi sữa" lãnh đạo một đại giáo phái hàng chục vạn người, với vô số kiêu hùng kiệt ngạo, thoạt nhìn là điều vô lý. 

Nhưng phân tích sâu xa, việc Vô Kỵ làm Giáo chủ lại là sự lựa chọn xứng đáng, hợp lý và hoàn hảo nhất vì những lý do sau:

* Võ công cái thế, danh chính ngôn thuận: 

Chàng là người duy nhất trên đời (bên cạnh các đời giáo chủ) luyện thành tâm pháp trấn giáo Càn Khôn Đại Na Di (đạt đến tầng thứ bảy),. Theo luật ngầm của giới võ lâm, kẻ sở hữu võ công trấn phái nghiễm nhiên có tư cách lãnh đạo.

* Đại ân cứu mạng và năng lực quy tụ: 

Chàng đã xả thân chịu ba chưởng của Diệt Tuyệt sư thái để cứu Nhuệ Kim Kỳ, một mình đổ máu đánh bại quần hùng sáu phái cứu mạng toàn bộ tầng lớp lãnh đạo Minh Giáo,. Ân đức này lớn tựa thái sơn, khiến những kẻ kiêu ngạo nhất như Dương Tiêu hay Chu Điên cũng phải tâm phục khẩu phục.

* Huyết thống và nhân mạch độc nhất vô nhị: 

Chàng là cháu ngoại của Bạch Mi Ưng Vương (người sáng lập Thiên Ưng giáo, nguyên là Hộ giáo Pháp vương), là nghĩa tử của Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn,. Đồng thời, chàng mang thân phận con trai Trương Thúy Sơn phái Võ Đương (danh môn chính phái). Vị thế này giúp chàng vừa thu phục được Thiên Ưng giáo quay về hợp nhất với Minh Giáo, vừa là cầu nối hoàn hảo để hóa giải thù hận giữa Minh Giáo và các phái Trung Nguyên.

Bình luận và Đánh giá

* Bản lĩnh lãnh đạo qua "Ước tam chương" (Ba điều kiện): 

Điểm sáng chói lọi nhất chứng minh sự xứng đáng của Trương Vô Kỵ không nằm ở võ công, mà ở nhân cách và nhãn quan chính trị. Ngay khi vừa nhận lời làm Giáo chủ, chàng không hề bị quyền lực làm mờ mắt, mà lập tức đưa ra ba điều kiện mang tính cải tổ toàn diện Minh Giáo:Cải tà quy chính: Yêu cầu giáo chúng nghiêm thủ giáo qui, "làm điều thiện, trừ kẻ ác, hành hiệp trượng nghĩa", anh em thân ái giúp đỡ nhau, thiết lập kỷ luật thép.

* Hóa giải thù hận: 

Cấm tuyệt đối việc trả thù các môn phái Trung Nguyên để chấm dứt vòng oán báo oán.

* Tôn trọng di mệnh: 

Quyết tâm ra hải ngoại đón Tạ Tốn về làm giáo chủ và tìm Thánh hỏa lệnh, chứng tỏ bản thân không hề tham quyền cố vị. Ba quyết định này đã rửa sạch hoàn toàn cái mác "ma giáo" dơ bẩn trăm năm qua, biến Minh Giáo thành một lực lượng chính nghĩa, quy tụ được lòng người để chuẩn bị cho đại nghiệp kháng Nguyên cứu quốc.

* Cảm nhận về nghịch lý của quyền lực và số phận: 

Có một nghịch lý vô cùng đẹp đẽ và xót xa trong sự kiện này. Những kiêu hùng như Dương Tiêu, Ân Thiên Chính, Vi Nhất Tiếu tranh giành quyền lực đến sứt đầu mẻ trán, khiến Minh Giáo suy vi. Viên Chân (Thành Côn) và Trần Hữu Lượng dùng mọi thủ đoạn đê hèn tàn độc cũng chỉ mong đoạt ngôi chí tôn,,. Trong khi đó, Trương Vô Kỵ – một chàng trai tuyệt đối không màng danh lợi, chỉ luôn từ chối quyền lực – lại được thiên hạ đồng lòng suy tôn làm Giáo chủ và Võ lâm chí tôn,,. Kim Dung đã gửi gắm triết lý sâu sắc: Quyền lực tối cao chỉ thực sự an toàn và phát huy tác dụng khi được trao cho người không khao khát nó, và biết sử dụng nó vì đại nghĩa quần sinh.

Kết luận

Sự kiện Trương Vô Kỵ lên ngôi Giáo chủ Minh Giáo là một đỉnh cao nghệ thuật của Ỷ Thiên Đồ Long Ký. Nó hoàn toàn xứng đáng và hợp lý. Trương Vô Kỵ lên ngôi không phải bằng sự tranh đoạt bạo lực, mà bằng lòng bao dung, sự hi sinh và đức hiếu sinh tột bậc. Chàng tuổi tuy trẻ, có lúc nhu nhược trong tình cảm nhi nữ, nhưng trong đại cuộc, chàng đã cứu vớt một tông giáo từ bờ vực sụp đổ, lột xác Minh Giáo từ "tà ma ngoại đạo" trở thành ngọn cờ đầu giải phóng dân tộc. Chiếc ghế Giáo chủ đối với Vô Kỵ không phải là ngai vàng hưởng thụ, mà là cây thánh giá của trách nhiệm, biến một chàng trai mồ côi, mang đầy bi kịch tuổi thơ thành một bậc đại anh hùng thực thụ của thiên hạ.
....

Triệu Mẫn cũng từng là "giáo chủ Minh giáo"!

Trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký, phân đoạn Triệu Mẫn mang quân lên núi Võ Đang, giả danh Giáo chủ Minh giáo Trương Vô Kỵ để khiêu chiến Trương Tam Phong quả thực là một màn "hài kịch đen" rất thú vị của Kim Dung. Nó không chỉ thể hiện sự bá đạo, ngang ngược của nàng quận chúa Mông Cổ mà còn tạo ra những tình huống dở khóc dở cười giữa các nhân vật.

Màn "Cosplay" và cướp luôn tên họ của Triệu Mẫn

Lúc bấy giờ, núi Võ Đang đang trong tình trạng cực kỳ nguy ngập: Du Đại Nham tàn phế, Trương Tam Phong vừa bị Không Tướng (tay sai của Thành Côn) đánh lén mang trọng thương, các đệ tử khác thì bặt vô âm tín. Giữa lúc dầu sôi lửa bỏng, "boss" phe địch xuất hiện.

Thay vì mặc giáp trụ đầy mình, Triệu Mẫn lại chọn cách xuất hiện vô cùng "tổng tài": nàng từ trong kiệu bước ra, "mặc áo bào trắng, trên áo thêu một ngọn lửa đỏ đang cháy, tay cầm quạt lông phe phẩy, chính là Triệu Mẫn cải nam trang".

Nàng ung dung bước vào điện, đi lên vài bước, cụp quạt lại, vái Trương Tam Phong một vái thật sâu rồi dõng dạc thả một quả bom chấn động: "Vãn sinh Trương Vô Kỵ chấp chưởng Minh giáo, hôm nay được dịp gặp bậc Thái Đẩu của võ lâm, thực là may mắn biết chừng nào".

Phản ứng tấu hài của ông cháu họ Trương

* Suy nghĩ của "Hàng thật" Trương Vô Kỵ: 

Trương Vô Kỵ lúc này đang trét đầy bùn đất lên mặt, hóa trang thành một tiểu đạo đồng chui lủi nấp sau lưng Du Đại Nham. Nghe Triệu Mẫn cướp trắng trợn cả chức danh lẫn tên cúng cơm của mình, chàng tức anh ách, chửi thầm trong bụng: "Con tặc a đầu này mạo xưng giáo chủ Minh giáo, cái đó cũng chẳng sao, lại cả gan mạo luôn cả tên ta đến lừa dối thái sư phụ". (Đường đường là nam tử hán cái thế mà phải đứng nhìn một cô gái lấy tên mình đi dọa chính ông nội mình, nỗi oan này biết tỏ cùng ai!).

* Phản ứng "vô tri" của Trương Tam Phong: 

Trương Tam Phong là bậc kỳ tài trăm năm, sống lâu nên cái gì cũng thấy, nhưng ca này thì ông cũng phải đứng hình. Nghe cái tên "Trương Vô Kỵ", vị lão đạo sĩ trăm tuổi thấy thật lạ lùng và thầm nghĩ: "Sao giáo chủ Minh giáo lại là một cô gái tuổi trẻ xinh đẹp thế này, tên lại giống thằng cháu Vô Kỵ của ta".

Nhưng vốn dĩ là người đã tu luyện trăm năm, đạt đến cảnh giới "khiêm xung tĩnh lãng", vạn sự không để trong lòng, ông chẳng buồn vạch trần màn giả trai lộ liễu của cô nàng. Ông vẫn giữ phong thái Thái Sơn Bắc Đẩu, chắp tay hoàn lễ cực kỳ lịch sự: "Không biết giáo chủ đại giá quang lâm, chẳng kịp ra xa nghênh đón, xin tha lỗi cho".

Mục đích thực sự: Đe dọa và thu mua Võ Đang

Sau màn chào hỏi mạo danh, Triệu Mẫn bắt đầu giở bài thao túng tâm lý. Nàng tươi cười thông báo rằng Tống Viễn Kiều, Du Liên Châu, Trương Tùng Khê, Mạc Thanh Cốc hiện đang nằm trong tay nàng và "bị thương chút đỉnh". Khi Trương Tam Phong bắt bài rằng học trò mình bị hạ độc, nàng cũng thản nhiên thừa nhận.

Cuối cùng, nàng lật bài ngửa, tung ra lời chào mời mang đậm sặc mùi "tư bản Mông Cổ": "Hoàng đế Mông Cổ chúng ta uy trùm bốn bể, nếu như Trương chân nhân tòng thuận thì hoàng thượng lập tức tấn phong, cả phái Võ Đương đều được vinh sủng, cả bọn Tống đại hiệp ai nấy đều an toàn không còn gì phải nói nữa".

Tất nhiên, một vị tông sư cốt cách ngút ngàn như Trương Tam Phong lập tức từ chối thẳng thừng, mắng thẳng mặt nàng là nói năng lăng nhăng lộn xộn, và khẳng định người Hán ai cũng có chí đuổi quân Thát Đát.

Bình luận và Đánh giá vui

* Pha "Identity Theft" (Đánh cắp danh tính) đỉnh nhất giang hồ: 

Triệu Mẫn quả thực là "nữ hoàng content" của Ỷ Thiên Đồ Long Ký. Nàng không thèm giấu giếm giới tính (bởi Trương Tam Phong nhìn một cái là biết ngay "cô gái tuổi trẻ xinh đẹp"), nhưng nàng vẫn thích mặc áo thêu hình ngọn lửa, xưng tên Trương Vô Kỵ. Đây không phải là nàng nghĩ mình hóa trang giỏi, mà là một sự "cà khịa" đỉnh cao. Nàng muốn nói với Võ Đang rằng: Ta thích mạo danh ai thì mạo, các người biết thừa ta là nữ nhưng vẫn phải nơm nớp lo sợ thế lực của ta.

* Trương Tam Phong - Cụ ông "nhìn thấu hồng trần nhưng thích giả ngơ": 

Phản ứng của Trương Tam Phong thực sự khiến người ta bật cười vì sự đáng yêu. Cụ thấy một cô gái xinh xắn xưng tên cháu trai mình, cụ không hề nổi giận đùng đùng bảo "Yêu nữ láo toét!", cụ chỉ thắc mắc nhẹ trong đầu rồi vẫn cư xử nhã nhặn. Phong thái tĩnh lặng, ung dung của cụ hoàn toàn áp đảo sự phô trương, ồn ào của đội quân Triệu Mẫn.

* Cục tức của Trương Vô Kỵ: 

Tình huống này biến Vô Kỵ thành một anh chàng vô hình tấu hài. Đứng ngay sờ sờ ở đó, bị cô gái mình (sau này) yêu say đắm lấy trộm tên đi lừa đảo gia đình mình, nhưng lại phải cắn răng trét bùn lên mặt chịu đựng. Đây chính là điềm báo cho phần đời còn lại của Vô Kỵ: Luôn bị Triệu Mẫn "nắm đầu" và quay như chong chóng!

Kết luận: 

Tình huống này lột tả xuất sắc tính cách của ba nhân vật: Một Triệu Mẫn ngông cuồng, túc trí đa mưu; một Trương Tam Phong đại trí giả ngu, hiên ngang lẫm liệt; và một Trương Vô Kỵ trọng tình trọng nghĩa nhưng luôn bị động trước phái nữ. Màn khiêu chiến này không chỉ là một cuộc đấu trí căng thẳng mà còn mang màu sắc dí dỏm, duyên dáng đặc trưng của tiểu thuyết Kim Dung.
....

Bài liên quan:

• Triệu Mẫn & Chu Chỉ Nhược: cuộc chiến hoa hồng có ta không có mi
• Tống Thanh Thư mất hết liêm sỉ vì si tình!
• Tống Thanh Thư hạ độc thái sư phụ Trương Tam Phong vì mê gái đẹp
• Vì sao Trương Vô Kỵ bị chửi là "dâm tặc", "dâm đồ ma giáo"?
• Ly kỳ nỗi oan của Trương Vô Kỵ trong cái chết của Mạc Thanh Cốc