Tuesday, March 17, 2015

Thất tình trong kiếm hiệp Kim Dung: kẻ hoá thánh, người thành ma



Thất tình tất nhiên là buốn, nhưng có thể sáng tạo võ công? (minh hoạ)

Hoa Mộc Miên

Nói đến thất tình trong giới anh hùng hảo hán, có lẽ chúng ta phải tôn Lệnh Hồ Xung làm "ông vua" của những nỗi sầu muộn. Nhưng nhìn rộng ra cả giang hồ, mỗi người lại chọn cho mình một cách đối diện với sự phụ bạc khác nhau: kẻ tìm quên trong men rượu, người rạch mặt đổi tên, kẻ lại sa chân vào hố sâu tội lỗi.

Lệnh Hồ Xung: Gã lãng tử lấy rượu rửa niềm đau

Lệnh Hồ Xung sinh ra dường như là để nên duyên với Nhạc Linh San. Họ lớn lên bên nhau dưới mái nhà phái Hoa Sơn, cùng luyện kiếm dưới trăng, cùng chia sẻ buồn vui từ thuở còn để chỏm. Thế nhưng, duyên phận lại bẽ bàng chỉ vì lòng tham của "Quân Tử Kiếm" Nhạc Bất Quần.

* Cách Lệnh Hồ Xung thất tình thật đúng chất lãng tử:

- Uống rượu "mút mùa lệ thủy": Không có tiền thì cởi cả kiếm báu ra cầm cố để mua lấy một cơn say.

- Tìm quên nơi đầu đường xó chợ: La cà đánh bạc, bầu cua cá cọp với hạng cùng đinh.

* Sống bằng trái tim, không bằng võ công: 

Nếu Tống Thanh Thư dùng thủ đoạn để chiếm hữu, thì Lệnh Hồ đại ca chỉ biết làm khổ chính mình. Rượu thất tình càng uống càng đắng, khi sư phụ hiểu lầm, sư muội xa cách, huynh đệ ngó lơ, gã chỉ biết tự hỏi: "Ta sống làm chi nữa?"

Cái đau của Lệnh Hồ Xung là sự đổ vỡ của một niềm tin thuần khiết, khi người sư phụ mà gã kính yêu như cha lại coi gã và chính con gái mình (Nhạc Linh San) như những quân cờ để đoạt lấy Tịch Tà Kiếm Phổ.

Phạm Dao: Sự hy sinh tàn khốc của một "Tương tư thánh"

Nếu Lệnh Hồ Xung chọn cách tàn phá tâm hồn, thì Phạm Dao lại chọn cách tàn phá thể xác. Yêu Tía Sam Long Vương Đại Ỷ Ty không thành, vị "Đệ nhất mỹ nam" của Minh Giáo đã:

- Tự lấy dao rạch nát mặt mình để không ai nhận ra.

- Giả câm giả điếc suốt mấy chục năm, chui sâu vào hàng ngũ địch làm điệp viên.

Đó là một kiểu thất tình đầy lý tưởng và trách nhiệm. Phạm Hữu Sứ không để tình riêng làm mòn ý chí, trái lại, y dùng nỗi đau đó để trui rèn một nhân dạng mới, sống can trường giữa hang hùm nọc rắn.

Tống Thanh Thư & Chu Chỉ Nhược: Bi kịch của sự chấp niệm

Ở một thái cực đen tối hơn, thất tình là mồi lửa dẫn đến những hành động tày trời:

* Tống Thanh Thư: 

Vì bị Chu Chỉ Nhược khước từ, gã từ một "ngọc thụ lâm phong" của Võ Đang đã biến thành kẻ sát sư, lừa thầy phản bạn. Sự yếu đuối trong tình cảm đã khiến gã trở thành con rối trong tay Trần Hữu Lượng, để rồi tay dính máu sư thúc, vĩnh viễn không còn đường về.

* Chu Chỉ Nhược: 

Nàng vừa đáng trách lại vừa đáng thương. Bị bà sư phụ Diệt Tuyệt Sư Thái ép vào thề độc, lại bị Trương Vô Kỵ bỏ rơi ngay trong ngày đại hôn trước mặt bàn dân thiên hạ. Cái nhục đó, cái đau đó, có là thánh cũng khó lòng mà không sinh lòng báo thù. Nàng trở nên tàn ác, chém nát mặt Thù Nhi, hãm hại Triệu Mẫn... cũng chỉ vì một chữ Tình bị vùi dập quá tàn nhẫn.

Những mối tình câm: Quách Tường và Trương Tam Phong

Có những người thất tình nhưng không ồn ào, họ chọn cách bao dung và thầm lặng:

* Quách Tương: 

Cả đời lặn lội tìm kiếm bóng dáng Dương đại ca, để rồi khi nhận ra không thể thay thế được vị trí của Tiểu Long Nữ, nàng chọn cách đi tu, lập nên phái Nga Mi, đem nỗi buồn gửi vào tiếng chuông chùa thanh thoát.

* Trương Tam Phong: 

Cả một đời làm tổ sư danh trấn thiên hạ, nhưng trong tay áo vẫn giữ chiếc phong linh của Quách Tương – mối tình thầm lặng suốt một trăm năm.

Kết luận: Ai cũng cần một "Thánh Cô"

Thất tình có thể khiến con người ta tốt đẹp hơn, khoáng đạt hơn như Trình Anh, Lục Vô Song hay Nghi Lâm; nhưng cũng có thể dẫn lối vào ma đạo.

Lệnh Hồ Xung may mắn vì trong lúc tuyệt vọng nhất, khi bị "cú đá" của Nhạc Linh San làm cho tơi tả, gã đã gặp được Nhậm Doanh Doanh. Một "Thánh Cô" không chỉ giỏi đàn hát mà còn đủ bao dung để chữa lành những vết thương lòng của gã.

Xã hội chúng ta cũng vậy, ai cũng mong tìm thấy một bến đỗ bình yên sau những bão giông của trái tim. Lệnh Hồ Xung có Thánh Cô rồi, còn chúng ta - những kẻ đang mải miết đi giữa cuộc đời, "Thánh Cô" của chúng ta đang ở nơi đâu?
....

Nỗi đau "thất tình" và "cảnh giới võ học"

Trong thế giới kiếm hiệp đồ sộ của Kim Dung, võ học không chỉ đơn thuần là những chiêu thức rèn luyện thân thể hay nội lực thâm hậu. Nó là sự kết hợp tinh tế giữa tâm cảnh và khí lực. Chính vì vậy, "nỗi đau thất tình" – một trong những trạng thái cảm xúc cực đoan nhất của con người – lại trở thành một chất xúc tác mãnh liệt, một lối rẽ bất ngờ đưa các nhân vật vươn tới những cảnh giới võ học võ học thượng thừa hoặc rẽ sang một hướng hoàn toàn khác. 

Dưới đây là phân tích vui vui mà hình như đúng?

Nỗi đau thất tình – Chất xúc tác cho sự đột phá "Hóa cảnh"

Kim Dung đã rất tài tình khi xây dựng những môn võ công mà uy lực của nó không phụ thuộc vào sự khổ luyện mà phụ thuộc vào tâm cảnh của người sử dụng. Nỗi đau thất tình, với sự u uất, tuyệt vọng và xót xa đến tột cùng, chính là ngọn lửa nung nấu để tâm cảnh ấy đạt đến sự thăng hoa. Dẫn chứng kinh điển nhất: 

* Ám Nhiên Tiêu Hồn Chưởng của Dương Quá.

Trong 16 năm chờ đợi Tiểu Long Nữ biệt vô âm tín trên đỉnh Hiệp Khách, Dương Quá đã sống trong nỗi sầu muộn khôn nguôi. Nỗi sầu ấy không làm chàng gục ngã mà kết tinh thành một loại nội lực thâm hậu, u uất. Từ chính tâm cảnh "ám nhiên tiêu hồn" (buồn bã đến mức hồn xiêu phách lạc) đó, Dương Quá đã sáng tạo ra 17 chiêu chưởng pháp.

* Cảnh giới võ học: 

Đây là môn võ "lấy tình hữu ý", uy lực phụ thuộc hoàn toàn vào nỗi buồn của người ra chiêu. Khi Dương Quá đau khổ nhất, chưởng pháp này vô địch thiên hạ. Ngược lại, khi chàng đoàn tụ với Tiểu Long Nữ, hạnh phúc vỡ òa, chàng không còn tâm cảnh ấy nữa, và Ám Nhiên Tiêu Hồn Chưởngcũng mất đi sức mạnh bá đạo vốn có. Nỗi đau thất tình ở đây không chỉ là chất xúc tác mà còn là linh hồn của võ công.

Thất tình – Lối rẽ vào đường tu hành và cảnh giới "Vô ngã"

Không phải ai thất tình cũng tìm đến sự hủy diệt hay sáng tạo. Có những nhân vật chọn cách bao dung, buông bỏ tình riêng để hướng tới một tình yêu lớn hơn: tình yêu lứa đôi chuyển hóa thành lòng từ bi, bác ái. Đây là cảnh giới võ học gắn liền với sự thanh thản trong tâm hồn và sự giác ngộ.

Dẫn chứng tiêu biểu: 

* Quách Tương và sự thành lập phái Nga Mi.

Mối tình đơn phương trọn một đời của "Quách tương nương tử" dành cho Dương Quá là một bản tình ca buồn nhưng đẹp. Nàng đã dành cả tuổi thanh xuân để lặn lội tìm kiếm bóng dáng "Thần điêu đại hiệp" nhưng cuối cùng chỉ nhận lại sự vô vọng.

* Cảnh giới võ học: 

Không chìm đắm trong hận thù hay tuyệt vọng, Quách Tường đã nén nỗi đau vào lòng, tìm đến Phật pháp để tìm kiếm sự an nhiên. Nàng lập nên phái Nga Mi, võ học của nàng không mang tính sát thương tàn bạo mà mang vẻ thanh thoát, điềm tĩnh, lấy sự tu hành làm gốc. Nỗi đau thất tình ở đây được chuyển hóa thành lòng từ bi và sự giác ngộ, đưa Quách Tường vươn tới một cảnh giới võ học võ học mang đậm tính nhân văn và tâm linh.

Thất tình – Con đường dẫn đến sự biến dạng tâm lý và võ học tà phái

Ngược lại với sự thăng hoa hay buông bỏ, nỗi đau thất tình, nếu không được chuyển hóa đúng cách, có thể trở thành một thứ độc dược, gặm nhấm tâm hồn và dẫn con người ta sa chân vào con đường tà đạo. Sự u uất biến thành thù hận, võ công từ đó cũng mang tính chất tàn độc, hủy diệt.

Dẫn chứng điển hình: 

* Lý Mạc Sầu và Tống Thanh Thư.

Lý Mạc Sầu ("Xích Luyện Tiên Tử"): Chỉ vì bị Lục Triển Nguyên bội ước, tình yêu của nàng biến thành hận thù tột cùng. Nàng sống cả đời trong nỗi oán hận đàn ông, võ công của nàng với Ngũ Độc Thần Chưởng hay Băng Phách Ngân Châm đều mang tính chất tàn nhẫn, lạnh lùng, giết người không ghê tay. Nỗi đau thất tình đã bóp méo tâm hồn và võ học của nàng, biến nàng thành một ma đầu chốn giang hồ.

Tống Thanh Thư: Vì bị Chu Chỉ Nhược khước từ tình cảm và lợi dụng, Tống Thanh Thư từ một "ngọc thụ lâm phong" của Võ Đang đã biến thành kẻ sát sư, lừa thầy phản bạn. Sự yếu đuối trong tình cảm đã khiến gã trở thành con rối và chấp nhận luyện những môn võ tà môn để chiếm đoạt tình yêu một cách vị kỷ.

Võ học vị nhân sinh

Sự kết hợp giữa "nỗi đau thất tình" và "cảnh giới võ học" trong truyện Kim Dung không chỉ là một thủ pháp nghệ thuật để tạo nên những môn võ công độc đáo mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc:

* Khẳng định sức mạnh của tâm cảnh: 

Kim Dung muốn nhấn mạnh rằng võ học thượng thừa không chỉ là sự khổ luyện về thể chất mà còn là sự thăng hoa của tâm hồn. Nỗi đau thất tình, dù là tiêu cực, nếu được kiểm soát và chuyển hóa, có thể tạo nên những điều phi thường.

* Võ học là tấm gương phản chiếu tâm hồn: 

Uy lực và tính chất của võ công luôn đi đôi với đạo đức và tâm tính của người sử dụng. Võ công của Dương Quá hay Quách Tường đẹp vì tâm hồn họ bao dung, võ công của Lý Mạc Sầu hay Tống Thanh Thư tàn độc vì tâm hồn họ bị hận thù che lấp.

* Tôn vinh tình yêu và sự buông bỏ: 

Cuối cùng, Kim Dung vẫn đề cao tình yêu chân chính và sự bao dung. Dù thất tình mang lại nỗi đau tột cùng, nhưng cảnh giới võ học cao nhất vẫn là sự thanh thản, lòng từ bi và sự buông bỏ, như cách Quách Tường đã chọn.

Kết luận: 

Nỗi đau thất tình là một sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong vũ trụ Kim Dung, không chỉ tạo nên những bi kịch tình yêu lay động lòng người mà còn là một lối rẽ đầy bất ngờ đưa các nhân vật đến với những cảnh giới võ học khác nhau. Nó là minh chứng cho thấy: Võ học dù mạnh đến đỉnh núi, cũng phải cúi đầu trước một chữ Tình.
----------------------

Bài liên quan:

No comments: