Thursday, April 2, 2015

Công chúa Kiến Ninh - cô vợ đáng thương nhất của Vi Tiểu Bảo



Công cbúa Kiến Ninh, đoá hồng đáng thương (minh hoạ)

Hoa Mộc Miên

Trong Lộc Đỉnh Ký và thế giới nhân vật nữ của Kim Dung nói chung, Kiến Ninh Công chúa là một thực thể dị biệt, không thể xếp vào bất cứ khuôn mẫu truyền thống nào. Nàng không có vẻ thanh cao của A Kha, không có sự dịu dàng của Song Nhi, cũng chẳng có nét trí tuệ của Tô Thuyên. Kiến Ninh hiện thân là một đóa hồng đầy gai nhọn, quái đản và đầy bi kịch.

Sự biến dạng nhân cách: Hệ quả của thâm cung lạnh lẽo

Theo miêu tả của Kim Dung, Kiến Ninh mang tính cách nghịch ngợm, ngang ngược đến mức quái đản. Nàng sở hữu một lối hành xử thô bạo, có phần “dã man” và cuồng loạn. Trong quan hệ với Vi Tiểu Bảo, nàng không thích sự bình đẳng mà tôn thờ lối quan hệ chủ - tớ đầy kịch tính. Nàng thích hành hạ Vi Tiểu Bảo và ngược lại, cũng khao khát được gã đối xử thô bạo.

Tuy nhiên, nếu phân tích sâu dưới góc độ tâm lý, sự "thú tính" và lập dị ấy chính là tiếng thét cầu cứu của một tâm hồn thiếu vắng tình thương. Sinh ra nơi lầu rồng gác phượng, giữa những âm mưu và sự giả dối của hậu cung, Kiến Ninh lớn lên như một nhành cây bị uốn cong từ bé. Sự ngông cuồng của nàng thực chất là một lớp vỏ bọc để che đậy nỗi cô độc tận cùng và khao khát được chú ý.

Tình yêu bộc trực và sự hy sinh "vô tiền khoáng hậu"

Trái ngược với nét ôn hòa của các phu nhân khác, tình yêu của Kiến Ninh dành cho Vi Tiểu Bảo là kiểu tình cảm "thẳng tuột", không giấu diếm, không tính toán. Khi đã yêu, nàng sẵn sàng rũ bỏ tất cả:

Từ bỏ thân phận: Nàng dám trút bỏ cuộc sống vương giả, từ bỏ hôn ước hoàng gia (với Ngô Ứng Hùng) để đi theo một gã tiểu thái giám giả, một tên lưu manh tái thế.

Chấp nhận sự bình thường: Một công chúa "lá ngọc cành vàng" lại cam lòng trôi dạt đến chốn thâm sơn cùng cốc, trà trộn với đám người hỗn loạn nơi giang hồ, và đau đớn nhất là chấp nhận sẻ chia người đàn ông của mình với 6 phụ nữ khác.

Sự lạc quan, hoạt bát và đôi khi là sự "ngốc nghếch" đáng yêu của Kiến Ninh đã lấp đầy những khoảng trống trong cuộc đời phiêu bạt của họ Vi. Nàng đi theo gã đến hoang đảo không phải vì nghĩa vụ, mà vì với nàng, nơi nào có Vi Tiểu Bảo, nơi đó mới là nhà.

Bi kịch của kẻ "yêu nhiều hơn"

Điều chứng minh rõ rệt nhất cho sự đáng thương của Kiến Ninh là sự bất bình đẳng trong cán cân tình cảm. Trong số 7 bà vợ, Kiến Ninh có lẽ là người yêu Vi Tiểu Bảo chân thành nhất nhưng lại nhận được ít tình thương nhất.

Trong đoạn chạy trốn khỏi cung đình, Vi Tiểu Bảo khi mang các bà vợ đi đã nảy ra ý định bỏ lại Kiến Ninh. Gã chỉ quay lại đưa nàng theo khi chợt nhớ ra nàng đang mang trong mình cốt nhục của gã. Chi tiết này tàn nhẫn vô cùng: Nó khẳng định Vi Tiểu Bảo đưa nàng đi vì "trách nhiệm với đứa con" chứ không phải vì tình yêu với người phụ nữ ấy.

Kiến Ninh đã trao trọn trái tim cho một kẻ không thực lòng yêu mình. Nàng bị Vi Tiểu Bảo e sợ, dè bừng và đôi khi là coi thường. Sự tổn thương về lòng tự tôn của một vị công chúa khi bị người mình yêu ruồng bỏ chính là nỗi đau thắt lòng mà Kim Dung đã khéo léo cài cắm.

Đánh giá và Kết luận

Kiến Ninh Công chúa là một nhân vật vừa đáng trách, vừa đáng tội, nhưng trên hết là đáng trọng. Đáng trọng ở chỗ nàng dám sống thật với bản ngã, dám rũ bỏ vinh hoa để chọn lấy tình yêu, dù tình yêu đó đôi khi thật méo mó.

Nàng chính là tấm gương phản chiếu những góc khuất tăm tối của hoàng cung – nơi vùi lấp nhân tính và sản sinh ra những linh hồn tàn khuyết. Trong dàn phu nhân của họ Vi, Kiến Ninh là người duy nhất dám từ bỏ cả một "thế giới thượng lưu" để đổi lấy một "vị trí nhỏ bé" bên cạnh người mình yêu.

Lời kết: 

Có thể Kiến Ninh không đẹp nhất, không ngoan nhất, nhưng nàng chính là người phụ nữ dấn thân nhất. Sự hy sinh của nàng đủ để xóa nhòa mọi lỗi lầm ngang ngược trước đó, để lại trong lòng độc giả một nỗi niềm thượng hại khôn nguôi cho một kiếp hồng nhan lạc lối giữa thâm cung và tình ái.
....

Sự đối lập giữa Kiến Ninh Công chúa và Song Nhi 


Trong thế giới của Lộc Đỉnh Ký, nếu phải chọn ra hai hình ảnh phản chiếu đối lập nhất trong dàn "thất thê" của Vi Tiểu Bảo, đó chắc chắn là Song Nhi và Kiến Ninh Công chúa. Kim Dung đã xây dựng họ như hai thái cực xa xăm: một bên là sự nhu mỳ, tận hiến đến mức vô hình; một bên là sự nổi loạn, chiếm hữu đến mức quái đản.

Sự đối lập này không chỉ dừng lại ở tính cách, mà còn đại diện cho hai triết lý tình yêu hoàn toàn khác biệt mà nhà văn muốn gửi gắm.

Xuất thân và Địa vị: Sự đảo ngược của "Chủ - Tớ"

Sự đối lập đầu tiên nằm ở xuất phát điểm của hai người phụ nữ này:

Song Nhi: Vốn là một tỳ thiếp, đại diện cho tầng lớp dưới đáy xã hội. Nàng xuất hiện với tư cách là một "món quà" được trao tặng. Cuộc đời Song Nhi là một chuỗi những hành động phục vụ, bảo vệ và phục tùng.

Kiến Ninh: Là cành vàng lá ngọc (dù thực chất là con rơi), đại diện cho quyền lực tối cao của triều đình. Nàng sinh ra để được hầu hạ, để ra lệnh và để hành hạ kẻ khác.

Nghịch lý của Kim Dung: Trong tình yêu với Vi Tiểu Bảo, trật tự này bị đảo lộn hoàn toàn. Song Nhi – người mang thân phận nô tỳ – lại được Vi Tiểu Bảo trân trọng, yêu quý như báu vật và đối xử bình đẳng nhất. Trong khi đó, Kiến Ninh – vị Công chúa cao sang – lại tự nguyện hạ mình vào những trò chơi "ngược đãi", thích đóng vai nô tỳ bị đánh đập, biến mối quan hệ vợ chồng thành một dạng "nô lệ của tình ái".

Thái cực Tận hiến (Song Nhi) vs. Thái cực Chiếm hữu (Kiến Ninh)

Đây là điểm mấu chốt tạo nên hai định nghĩa về tình yêu:

Song Nhi – Tình yêu là sự Hòa tan: Song Nhi yêu mà không có "Cái Tôi". Nàng không biết ghen, thậm chí còn giúp chồng đi tán tỉnh những cô gái khác. Hạnh phúc của nàng là hạnh phúc của Vi Tiểu Bảo. Đây là mẫu hình phụ nữ lý tưởng trong xã hội phong kiến: nhẫn nại, bao dung và quên mình. Tình yêu của nàng như nước, không màu không vị nhưng thiếu nó người ta không sống nổi.

Kiến Ninh – Tình yêu là sự Xâm lấn: Kiến Ninh yêu bằng tất cả sự ích kỷ và cuồng nhiệt của một đứa trẻ bị bỏ rơi. Nàng muốn quản thúc, muốn đánh đập, muốn sở hữu Vi Tiểu Bảo một cách độc tôn. Nàng ghen tuông điên cuồng và không ngần ngại hạ thủ nếu không vừa ý. Tình yêu của nàng như lửa, rực cháy dữ dội nhưng dễ làm người ta bỏng rát và sợ hãi.

Sự trung thành tuyệt đối và Sự phản bội giai cấp

Kim Dung đã cài cắm một chi tiết rất đắt giá để thử thách tình cảm của hai người này đối với Vi Tiểu Bảo khi gã rơi vào vòng nguy hiểm:

Song Nhi: Sự trung thành của Song Nhi là nhất quán. Nàng bảo vệ gã vì đó là lẽ sống, là bổn phận và là tình yêu. Song Nhi không bao giờ phải lựa chọn, vì thế giới của nàng chỉ có Vi Tiểu Bảo.

Kiến Ninh: Sự hy sinh của Kiến Ninh lại mang tính đột phá. Nàng đã phản bội lại giai cấp hoàng tộc, phản bội lại danh dự công chúa để theo gã lưu manh họ Vi. Nếu Song Nhi là sự lựa chọn an toàn, thì Kiến Ninh là một sự đánh đổi. Việc một Công chúa chấp nhận cùng 6 người phụ nữ khác chia sẻ một người chồng cho thấy sức mạnh của tình yêu đã chiến thắng thói kiêu căng của quyền lực.

Vị thế trong lòng Vi Tiểu Bảo: Trân trọng và Sợ hãi

Cách Vi Tiểu Bảo đáp lại hai thái cực này cũng nói lên nhiều điều về bản tính đàn ông:

Với Song Nhi, gã dành cho nàng sự tin cậy tuyệt đối. Song Nhi là "vùng an toàn", là người gã sẽ tìm đến khi mệt mỏi nhất. Gã yêu nàng bằng sự nâng niu.

Với Kiến Ninh, gã dành cho nàng sự kiêng dè, đôi khi là ghê tởm và sợ hãi. Gã đưa nàng theo chủ yếu vì trách nhiệm (khi nàng mang thai) và vì sự ràng buộc của những kỷ niệm oái oăm chốn thâm cung. Gã yêu nàng bằng sự "chịu đựng".

Thông điệp của Kim Dung qua hai nhân vật

Qua sự đối lập gay gắt này, Kim Dung dường như muốn gửi gắm rằng:

Tình yêu không có giai cấp: Một nàng công chúa có thể trở nên thấp hèn vì tình yêu, và một nàng nô tỳ có thể trở nên cao quý nhờ tình yêu.

Sự bù đắp của số phận: Vi Tiểu Bảo là kẻ thiếu thốn giáo dục và địa vị, nên gã cần một Song Nhi để được vỗ về và một Kiến Ninh để được "thỏa mãn" cái tôi khi chinh phục được quyền lực tối thượng.

Tình yêu là sự chấp nhận: Dù là sự tận hiến của Song Nhi hay sự quái đản của Kiến Ninh, chúng đều là những mảnh ghép cần thiết trong bức tranh nhân sinh đa sắc. Đàn ông có thể mơ về một Song Nhi, nhưng cuộc đời đôi khi lại đưa đến một Kiến Ninh để thử thách bản lĩnh và lòng kiên nhẫn.

Kết luận

Kiến Ninh và Song Nhi là hai mặt của một đồng xu. Song Nhi là "Lý tưởng", là bến đỗ bình yên mà mọi đàn ông đều khao khát. Kiến Ninh là "Thực tế", là những góc khuất tâm lý đầy gai góc và phức tạp. Việc Vi Tiểu Bảo dung chứa được cả hai thái cực này chứng tỏ gã là nhân vật có khả năng thích nghi và dung hòa mọi sự mâu thuẫn của cuộc đời.

Lời kết: Trong 7 bà vợ, Song Nhi là người giúp Vi Tiểu Bảo sống tốt hơn, còn Kiến Ninh là người giúp Vi Tiểu Bảo thấy đời thật hơn.
---------------------

Bài liên quan:

No comments: