Thế giới quan của Kim Dung luôn đầy ắp tư tưởng Phật giáo (minh hoạ)
Hoa Văn
Trong số mười lăm bộ tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, Thiên Long Bát Bộ được giới phê bình đánh giá là tác phẩm đồ sộ nhất, bi tráng nhất và mang đậm triết lý tôn giáo nhất. Tựa đề của tác phẩm không lấy tên nhân vật, không lấy tên bí kíp hay bảo kiếm, mà lấy một cụm từ mang tính biểu tượng sâu sắc từ Phật giáo. Tựa đề này chính là chiếc chìa khóa vạn năng để mở ra toàn bộ thế giới quan, nhân sinh quan của tác phẩm.
Ý nghĩa từng chữ và tổng thể "Thiên Long Bát Bộ"
Về mặt từ nguyên học và thần thoại học Phật giáo (thông tin ngoài văn bản nhưng là nền tảng để hiểu tác phẩm):
Thiên (天): Nghĩa là Trời, chỉ các vị Thiên thần (Deva).
Long (龍): Nghĩa là Rồng, chỉ loài Rồng (Naga).
Bát (八): Số Tám.
Bộ (部): Bộ chúng, bộ tộc.
* Ý nghĩa tổng thể:
Long (龍): Nghĩa là Rồng, chỉ loài Rồng (Naga).
Bát (八): Số Tám.
Bộ (部): Bộ chúng, bộ tộc.
* Ý nghĩa tổng thể:
"Thiên Long Bát Bộ" (còn gọi là Bát bộ chúng) là thuật ngữ trong kinh Phật chỉ tám loài phi nhân (không phải con người) có sức mạnh siêu nhiên, thường xuất hiện để nghe Phật thuyết pháp và bảo vệ Phật pháp. Tám loài này bao gồm: Thiên (Trời), Long (Rồng), Dạ Xoa (Yaksha), Càn Thát Bà (Gandharva), A Tu La (Asura), Ca Lâu La (Garuda), Khẩn Na La (Kinnara), và Ma Hô La Già (Mahoraga). Vì Thiên và Long đứng đầu nên gọi tắt là "Thiên Long Bát Bộ".
* Ẩn dụ của Kim Dung:
* Ẩn dụ của Kim Dung:
Mặc dù tám loài này có thần thông quảng đại, tuổi thọ lâu dài hơn con người, nhưng họ vẫn nằm trong cõi luân hồi, vẫn có "tham - sân - si" và vẫn phải chịu đau khổ. Kim Dung đã mượn hình tượng tám loài phi nhân này để làm một phép ẩn dụ vĩ đại cho hệ thống nhân vật trong truyện. Các anh hùng hào kiệt trong tác phẩm tuy sở hữu võ công cái thế, quyền lực nghiêng trời, nhưng rốt cuộc đều là những sinh thể quằn quại trong "bể khổ" của ái tình, thù hận, dã tâm và định mệnh.
Bình luận trong Thế giới quan Phật giáo của Kim Dung
Xuyên suốt Thiên Long Bát Bộ, thế giới quan Phật giáo chi phối toàn bộ số phận nhân vật. Kim Dung đã cụ thể hóa "Bát khổ" (tám nỗi khổ của nhà Phật: Sinh, Lão, Bệnh, Tử, Oán tằng hội, ái biệt ly, Cầu bất đắc, Ngũ ấm xí thịnh) thông qua cuộc đời của các nhân vật chính.
* Bi kịch của "Cầu bất đắc" (Cầu mà không được) và chữ "Si"
Mỗi nhân vật trong truyện đều khao khát một điều gì đó đến mức si mê, nhưng định mệnh luôn trêu đùa họ:
- Đoàn Dự: Vốn mang tâm địa từ bi, chán ghét võ công và sát sinh, nhưng dòng đời xô đẩy lại khiến chàng học được những võ công sát thủ đáng sợ nhất (Lục Mạch Thần Kiếm, Lăng Ba Vi Bộ, Bắc Minh Thần Công). Chàng si tình Vương Ngữ Yên đến mức gạt bỏ cả lòng tự tôn, vướng vào nỗi khổ "ái biệt ly" và "cầu bất đắc".
- Mộ Dung Phục: Cả đời bị trói buộc bởi giấc mộng phục hưng nước Đại Yên. Vì dã tâm (Tham), y sẵn sàng vứt bỏ tình yêu của Vương Ngữ Yên, nhận ác nhân làm cha. Rốt cuộc, mộng phục quốc tan vỡ, y rơi vào cảnh điên loạn, sống trong ảo giác.
- Hư Trúc: Một tiểu hòa thượng vô danh, tướng mạo xấu xí, một lòng chỉ muốn giữ gìn 250 giới luật nhà Phật. Thế nhưng, y lại bị ép phá sát giới, tửu giới, huân giới, sắc giới, và bất đắc dĩ trở thành người kế thừa võ công tuyệt đỉnh của phái Tiêu Dao, làm chủ nhân Linh Thứu Cung. Y cầu làm một tăng nhân bình thường mà không được.
* Sự vô nghĩa của hận thù và ranh giới sắc tộc (Chữ "Sân")
Qua nhân vật Tiêu Phong, Kim Dung lên án sự vô minh của con người khi phân biệt chủng tộc.
Tiêu Phong là một đại anh hùng quang minh lỗi lạc, nhưng lại mang bi kịch lớn nhất. Ông bị kẹt giữa hai ranh giới: Người Hán coi ông là Khất Đan tàn ác nên ruồng bỏ; người Khất Đan lại là đồng bào của ông nhưng lại có những hành vi tàn bạo (như trò "bia thịt") khiến bản thân ông, một người thấm nhuần đạo đức Trung Nguyên, cảm thấy ghê rợn.
Cái chết của Tiêu Phong tại Nhạn Môn Quan là sự hy sinh tuyệt mệnh để đổi lấy hòa bình cho hai nước Tống - Liêu. Ông đã dùng sinh mạng để chứng minh chân lý mà Trí Quang đại sư từng viết: "Khất Đan với Hán nhân, bất luận giả hay chân, ân oán cùng vinh nhục, không hơn đống bụi trần".
* Đỉnh cao của triết lý Phật giáo: Sự Buông Bỏ (Giác Ngộ)
Cái chết của Tiêu Phong tại Nhạn Môn Quan là sự hy sinh tuyệt mệnh để đổi lấy hòa bình cho hai nước Tống - Liêu. Ông đã dùng sinh mạng để chứng minh chân lý mà Trí Quang đại sư từng viết: "Khất Đan với Hán nhân, bất luận giả hay chân, ân oán cùng vinh nhục, không hơn đống bụi trần".
* Đỉnh cao của triết lý Phật giáo: Sự Buông Bỏ (Giác Ngộ)
Kim Dung đã dùng võ học để luận bàn Phật học.
Ðiều này thể hiện xuất sắc nhất qua sự xuất hiện của Vô Danh Thần Tăng (Nhà sư quét lá) tại Tàng Kinh Các. Vị lão tăng này đã vạch trần nghịch lý của võ lâm: Võ công là để sát sinh, nếu không lấy lòng từ bi, nhân hậu của Phật học để hóa giải, thì càng luyện võ cao, lệ khí tích tụ càng nhiều, dẫn đến tự huỷ hoại bản thân.
Cưu Ma Trí: Vì "Tham" danh vọng, luyện 72 tuyệt kỹ Thiếu Lâm và Dịch Cân Kinh sai cách, lão bị tẩu hỏa nhập ma, sống dở chết dở. Chỉ khi bị Đoàn Dự hút sạch nội lực, mất hết võ công dưới giếng khô bùn lầy, lão mới chợt tỉnh ngộ ra rằng mình đã vi phạm các giới tham, sân, si của nhà Phật. Lão từ bỏ dã tâm và tìm thấy sự thanh thản (buông bỏ).
Huyền Từ phương trượng: Một vị cao tăng đắc đạo nhưng mang nghiệp chướng vì từng hạ lệnh giết oan gia đình Tiêu Viễn Sơn và tư thông sinh ra Hư Trúc. Khi sự thật phơi bày, ông không chối cãi, tự nguyện chịu phạt trượng tàn khốc và tự phế kinh mạch để bảo vệ sự thanh sạch của cửa Phật. Cái chết của ông là sự đền tội và cũng là sự giải thoát.
Tiêu Viễn Sơn và Mộ Dung Bác: Hai kẻ đại thù ôm hận suốt 30 năm, luôn muốn tiêu diệt lẫn nhau. Vô Danh Thần Tăng đã dùng một chưởng đánh "chết" cả hai, để họ trải qua ranh giới sinh tử. Khi tỉnh lại, họ nhận ra sự phù du của ân oán vương bá, lập tức rũ bỏ hận thù, quỳ xuống xin quy y cửa Phật.
Đánh giá và Kết luận
Tựa đề "Thiên Long Bát Bộ" là một nhãn quan vĩ mô của Kim Dung nhìn xuống cõi nhân sinh. Nếu như trong các tiểu thuyết võ hiệp thông thường, mục đích của các cao thủ là xưng bá võ lâm, tranh giành bí kíp để trở thành "Thiên hạ đệ nhất", thì trong tác phẩm này, võ công cái thế không đem lại hạnh phúc.
Tiêu Phong thiên hạ vô địch không cứu được người yêu A Châu; Đoàn Diên Khánh nhất dương chỉ cái thế nhưng thân tàn ma dại, đau khổ vì mất ngôi; Đinh Xuân Thu võ công tà độc rốt cuộc bị giam cầm sống không bằng chết. Ngược lại, chỉ có tình thương, sự khoan dung và lòng từ bi mới mang lại sự bình yên.
Kết luận:
Tựa đề "Thiên Long Bát Bộ" là một nhãn quan vĩ mô của Kim Dung nhìn xuống cõi nhân sinh. Nếu như trong các tiểu thuyết võ hiệp thông thường, mục đích của các cao thủ là xưng bá võ lâm, tranh giành bí kíp để trở thành "Thiên hạ đệ nhất", thì trong tác phẩm này, võ công cái thế không đem lại hạnh phúc.
Tiêu Phong thiên hạ vô địch không cứu được người yêu A Châu; Đoàn Diên Khánh nhất dương chỉ cái thế nhưng thân tàn ma dại, đau khổ vì mất ngôi; Đinh Xuân Thu võ công tà độc rốt cuộc bị giam cầm sống không bằng chết. Ngược lại, chỉ có tình thương, sự khoan dung và lòng từ bi mới mang lại sự bình yên.
Kết luận:
Thiên Long Bát Bộ không chỉ là một bức tranh võ hiệp đa sắc màu mà là một bản kinh Phật giáo được viết dưới dạng tiểu thuyết. Qua lăng kính của cụm từ "Thiên Long Bát Bộ", Kim Dung gửi gắm thông điệp: Con người dù có là Thiên, là Long, dù có phi phàm đến đâu cũng không thoát khỏi vòng xoáy của Nhân - Quả và sự trói buộc của Tham - Sân - Si. Con đường duy nhất để thoát khỏi "bể khổ" không phải là vung đao giết địch, mà là sự hướng thiện, lòng từ bi, và khả năng "buông bỏ" những dục vọng, chấp niệm của chính bản thân mình.
......
Bài liên quan:
No comments:
Post a Comment