Thursday, October 8, 2015

Kim Dung đã chỉnh sửa, thay đổi những gì trong Lộc Đỉnh Ký?

 

Vi Tiểu Bảo và những người vợ trong Lộc Đỉnh Ký (minh hoạ)

Kiếm hiệp Kim Dung

Lộc Đỉnh Ký là bộ tiểu thuyết cuối cùng trong sự nghiệp của Kim Dung, một tác phẩm "phản võ hiệp" đạt đến độ chín muồi về cả nghệ thuật lẫn tư tưởng. Khác với các bộ truyện trước đó thường được chỉnh sửa để logic hóa võ học, cuộc "đại phẫu" của Kim Dung đối với Lộc Đỉnh Ký (đặc biệt là bản Tân tu) tập trung vào việc điều chỉnh nhân tính, làm rõ bối cảnh lịch sử và lược bỏ những chi tiết dung tục.

Dưới đây là phân tích chi tiết về những thay đổi quan trọng và đánh giá về "bản di chúc văn học" này của Kim Dung.

1. Những thay đổi then chốt qua các phiên bản

Lược bỏ các yếu tố dung tục và bạo lực thái quá

Trong bản đăng báo đầu tiên (Cựu tác), Kim Dung mô tả cuộc sống ở lầu xanh và các hành động của Vi Tiểu Bảo có phần suồng sã và trần trụi hơn.

Thay đổi: Ở bản Tân tu, tác giả đã tiết chế rất nhiều ngôn từ nhạy cảm, làm mờ đi các chi tiết "giường chiếu" hoặc những hành động lưu manh quá mức của họ Vi.

Mục đích: Nâng tầm tác phẩm từ một truyện hài hước, trào phúng thành một tiểu thuyết văn học chính thống, giàu tính nhân văn.

Sự thay đổi trong mối quan hệ với 7 bà vợ

Đây là điểm gây tranh cãi nhất trong bản chỉnh sửa mới nhất. Kim Dung đã thêm vào những đoạn độc thoại nội tâm và tình tiết để cho thấy rằng: Không phải bà vợ nào cũng yêu Vi Tiểu Bảo chân thành.

Phương Di và Hồng phu nhân (Tô Thuyên): Kim Dung làm rõ rằng họ đi theo Vi Tiểu Bảo ban đầu là vì tình thế bắt buộc hoặc vì tiền đồ, chứ không phải vì tình yêu sét đánh.

A Kha: Bản mới nhấn mạnh sự "cam chịu" của A Kha khi không còn đường lui sau khi bị Trịnh Khắc Sảng phản bội, thay vì một kết thúc có vẻ hạnh phúc viên mãn như bản cũ.

Gia cố tính lịch sử và nhân vật Khang Hy

Kim Dung đã bổ sung rất nhiều tư liệu lịch sử về thời kỳ đầu nhà Thanh, từ việc ký kết hiệp ước Niết Bố Sở với Nga đến các chính sách đối nội của Khang Hy.

Thay đổi: Hình ảnh Khang Hy được khắc họa sâu sắc hơn, cho thấy sự cô độc của một vị hoàng đế vĩ đại và sự rạn nứt tất yếu trong tình bạn với Vi Tiểu Bảo khi quyền lực và đại nghiệp đứng giữa hai người.

2. Phân tích và Đánh giá

Sự sụp đổ của hình tượng anh hùng truyền thống

Qua các bản chỉnh sửa, Kim Dung càng khẳng định rõ mục tiêu của mình: Xây dựng một "phản anh hùng".

Đánh giá: Vi Tiểu Bảo không biết võ công, không có liêm sỉ, không có lý tưởng quốc gia dân tộc rõ ràng, nhưng lại là kẻ sống sót và thành công nhất. Những sửa đổi về sau càng làm nổi bật sự châm biếm của Kim Dung đối với giới "hiệp khách" đạo đức giả (như nhóm người của Trịnh Khắc Sảng hay một số giáo đồ Thần Long Giáo).

Cảnh giới "Vô chiêu" trong nhân sinh

Nếu Lệnh Hồ Xung đạt đến "Vô chiêu" trong kiếm thuật, thì Vi Tiểu Bảo đạt đến "Vô chiêu" trong đối nhân xử thế.

Phân tích: Việc Kim Dung chỉnh sửa để Vi Tiểu Bảo bớt đi tính lưu manh ác ý và tăng thêm tính "người" (như lòng trung thành với cả Khang Hy lẫn Thiên Địa Hội) giúp nhân vật này trở nên đa chiều. Vi Tiểu Bảo là tấm gương phản chiếu sự thối nát của xã hội lúc bấy giờ: chỉ có kẻ lá mặt lá trái mới có thể sống yên ổn.

3. Dư luận và Cảm nhận

Phản ứng của độc giả

Phe ủng hộ: Đánh giá cao sự trung thực của Kim Dung. Việc ông thừa nhận các bà vợ không hoàn toàn yêu Vi Tiểu Bảo khiến bộ truyện thực tế hơn. Nó không còn là một giấc mộng "đa thê" hão huyền mà là một bức tranh về sự thỏa hiệp và sinh tồn.

Phe phản đối: Cảm thấy hụt hẫng. Độc giả vốn yêu thích Lộc Đỉnh Ký vì tính giải trí và sự lém lỉnh, may mắn của Vi Tiểu Bảo. Việc tác giả "bi kịch hóa" các mối quan hệ gia đình khiến họ cảm thấy mất đi sự sảng khoái vốn có.

Cảm nhận cá nhân

Lộc Đỉnh Ký bản chỉnh sửa là một tác phẩm đắng chát ẩn sau nụ cười.

Việc Vi Tiểu Bảo cuối cùng đưa 7 bà vợ đi ẩn cư không còn là một cái kết huy hoàng, mà là một cuộc chạy trốn khỏi sự kìm kẹp của quyền lực (Khang Hy) và trách nhiệm (Thiên Địa Hội). Sự thay đổi của Kim Dung cho thấy ông muốn độc giả nhìn thấu sự thật rằng: Trong một xã hội hỗn loạn, cái thiện hay cái ác đôi khi không quan trọng bằng cái "tình" và khả năng thích nghi.

Kết luận

Những chỉnh sửa trong Lộc Đỉnh Ký cho thấy sự chuyển dịch từ một người kể chuyện sang một nhà tư tưởng của Kim Dung. Ông không còn chiều lòng độc giả bằng những mộng tưởng đẹp đẽ; ông phơi bày sự thật về sự bạc bẽo của nhân tình thế thái. Vi Tiểu Bảo bản mới nhất chính là bản tóm tắt trọn vẹn nhất về triết lý sống của Kim Dung: Giữ lại một chút lòng chân thành (nghĩa khí) giữa một thế giới đầy dối lừa.
...

Nhân vật A Kha sau khi được Kim Dung chỉnh sửa 

A Kha là nhân vật sở hữu nhan sắc "khuynh thành quốc sắc", là người duy nhất khiến gã lưu manh Vi Tiểu Bảo phải quỵ lụy, thề sống thề chết để theo đuổi. Tuy nhiên, qua bản chỉnh sửa Tân tu, Kim Dung đã dội một gáo nước lạnh vào mộng tưởng của độc giả khi bóc tách sự thật trần trụi về tình cảm của nàng dành cho họ Vi.

Dưới đây là phân tích sâu về những thay đổi tâm lý đầy cay đắng của A Kha sau khi được Kim Dung "phẫu thuật" lại.

1. Từ "Giai nhân hoàn mỹ" đến "Người đàn bà thực dụng"

Trong các bản cũ, A Kha hiện lên như một cô gái bướng bỉnh, sau nhiều biến cố đã cảm động trước chân tình (và sự đeo bám) của Vi Tiểu Bảo. Nhưng ở bản Tân tu, Kim Dung đã xóa bỏ sự "màu hồng" đó:

Sự lựa chọn mang tính đường cùng: Kim Dung nhấn mạnh rằng A Kha đi theo Vi Tiểu Bảo không phải vì tình yêu nảy nở, mà vì nàng đã mất trắng. Nàng bị người tình Trịnh Khắc Sảng phản bội, sỉ nhục, lại mang thai cốt nhục của Vi Tiểu Bảo (sau sự cố ở lệ xuân viện).

Tâm thế "thôi đành": Nàng nhìn quanh giang hồ, ngoài gã họ Vi giàu có, quyền thế và si mê mình ra, nàng chẳng còn nơi nào để bám víu. Sự thay đổi này biến A Kha từ một người tình thành một kẻ tị nạn trong cuộc đời của Vi Tiểu Bảo.

2. Nỗi ám ảnh về xuất thân và bi kịch "Con rơi"

Bản chỉnh sửa làm rõ hơn tâm lý mặc cảm của A Kha. Nàng là con của "đệ nhất mỹ nhân" Trần Viên Viên và sấm vương Lý Tự Thành (nhưng lại tưởng là con của Ngô Tam Quế).

Sự lạc lõng: A Kha luôn cảm thấy mình là một quân cờ bị các thế lực chính trị và các ông bố quyền lực bỏ rơi. Khi bị Trịnh Khắc Sảng – một kẻ có dòng dõi cao quý – từ bỏ, lòng tự trọng của nàng tan vỡ.

Vi Tiểu Bảo là "phao cứu sinh": Khác với Trịnh Khắc Sảng hào nhoáng nhưng hèn hạ, Vi Tiểu Bảo dù lưu manh nhưng lại là kẻ duy nhất dám đứng ra che chở cho nàng. A Kha chọn Vi Tiểu Bảo là chọn một sự đảm bảo, không phải chọn một người bạn đời tâm giao.

3. Sự rạn nứt trong mối quan hệ đa thê

Kim Dung đã thêm vào những chi tiết cho thấy A Kha không hề hạnh phúc viên mãn khi sống chung với 6 người vợ khác của Vi Tiểu Bảo:

Sự kiêu ngạo ngầm: Là người đẹp nhất và có xuất thân (tưởng như) cao quý nhất, A Kha luôn có sự ngăn cách với những người như Song Nhi hay Tiểu Bát.

Độc thoại nội tâm: Ở bản mới, Kim Dung mô tả A Kha đôi khi nhìn Vi Tiểu Bảo với sự chán ghét thầm lặng nhưng phải giấu đi vì nghĩa vụ của một người mẹ. Điều này khiến nhân vật "người" hơn rất nhiều so với hình tượng người vợ ngoan ngoãn trong bản cũ.

4. Đánh giá về nghệ thuật chỉnh sửa của Kim Dung

Việc Kim Dung thay đổi tâm lý A Kha là một bước đi cực kỳ táo bạo và có phần tàn nhẫn đối với nhân vật chính Vi Tiểu Bảo:

Phá vỡ giấc mộng hào quang: Kim Dung muốn nói rằng: Một kẻ dùng thủ đoạn để có được người đẹp như Vi Tiểu Bảo thì sẽ chẳng bao giờ có được trái tim trọn vẹn của nàng. A Kha đi theo Vi Tiểu Bảo vì lợi ích và trách nhiệm, đó là sự trừng phạt thầm lặng cho sự lưu manh của họ Vi.

Giá trị hiện thực: Sự sửa đổi này nâng tầm Lộc Đỉnh Ký lên thành tiểu thuyết hiện thực phê phán. Nó bóc trần sự thật về hôn nhân trong xã hội cũ: đôi khi chỉ là sự thỏa hiệp để tồn tại.

Kết luận

A Kha bản Tân tu là một nhân vật đầy bi kịch. Nàng đẹp nhất, nhưng cũng cô độc nhất trong số 7 bà vợ. Nàng là minh chứng cho quan điểm của Kim Dung về sự công bằng của tạo hóa: Bạn có thể dùng tiền bạc và quyền lực để mua một cuộc hôn nhân, nhưng bạn không bao giờ mua được một tình yêu thuần khiết.

A Kha chính là "vết sẹo" trong cuộc đời huy hoàng của Vi Tiểu Bảo, nhắc nhở gã (và độc giả) rằng trên đời có những thứ không thể chiếm đoạt bằng mưu mẹo.
....

Một số tình tiết cụ thể:

1. Một lỗi được sửa là: ở bản cũ, Hải Ðại Phú đã gọi Vi Tiểu Bảo bằng tên thật trong một thời điểm nào đó của truyện. Làm sao lão có thể biết được tên thật của Vi Tiểu Bảo khi cả hắn và Mao Thập Bát không bao giờ đề cập đến nó? Do vậy, Kim Dung đã để Hải Ðại Phú gọi Vi Tiểu Bảo là Tiểu Quế Tử cho đến cuối, dù cho lão biết họ Vi không phải là Tiểu Quế Tử thật.

2. Vi Tiểu Bảo tạo ra 1 biệt hiệu cho 1 nhân vật hư cấu đã chết. Nhân vật hư cấu này trong bản cũ là Hai Gui Dong (Hải Quế Ðống) - ghép từ 3 chữ trong 3 cái tên: Hai Da Fu (Hải Ðại Phú), Xiao Gui Zi (Tiểu Quế Tử) và Rui Dong (Thụy Ðống). Cả 3 người này đều bị họ Vi giết. Nhưng Vi Tiểu Bảo không giết Hải Ðại Phú, đó là thái hậu. Do đó Kim Dung sửa lại thành Shi Gui Dong. Tại sao là Shi? Shi lấy trong tên của Shi Jing (?????), gã đội trưởng người Mãn Châu muốn bắt Mao Thập Bát ở Dương Châu. Vi Tiểu Bảo đã làm mù mắt Shi Jing và giết hắn.

3. Công chúa Trường Bình (A Cửu - Cửu Nạn sư thái) đã không bao giờ gặp lại Viên Thừa Chí sau khi họ chia tay trong Bích Huyết Kiếm. Sau khi chờ đợi trong nhiều năm, cô quyết định xuất gia làm ni cô. Viên Thừa Chí từng hứa với cô là sẽ quay lại Trung Nguyên tìm cô nhưng anh ta đã không giữ lời hứa. Mặc dù Viên Thừa Chí rất yêu cô nhưng anh ta đã quyết định là không phá vỡ lời hứa với Hạ Thanh Thanh và ở lại hải ngoại với Thanh Thanh, làm tan vỡ trái tim của A Cửu. Viên Thừa Chí không dám trở lại với A Cửu có lẽ là vì Thanh Thanh quá ghen tuông.

Có 1 gợi ý ở đây, đó là Hà Thiết Thủ cũng từng có những cảm tình với Viên Thừa Chí khi cô còn trẻ (Bích Huyết Kiếm - phiên bản 3).

Giờ đây trong phiên bản 3 của Lộc Ðỉnh Ký, có đoạn (dịch từ nguyên tác):

Trích dẫn:

"- Vi Tiểu Bảo đột nhiên cười: "Cô có yêu sư phụ của cô không?".

- Hà Thiết Thủ đỏ mặt và mắng: "không nói xằng, nếu sư nương của ta mà nghe được thì bà sẽ cắt lưỡi ngươi đấy".

Những cảm xúc cô đã chôn chặt khi còn trẻ hiện về, mặt cô đỏ bừng như lửa."

4. Tuổi của Quy Chung được sửa. Trước đây hắn thuộc tầm trung niên, điều này là không thể. Vì trong Bích Huyết Kiếm, hắn mới chỉ là 1 đứa bé, làm sao trong hơn 20 năm hắn đã tầm 40 được. Trong phiên bản này, tuổi của Quy Chung là khoảng 30, nhưng vì bệnh tật nên chỉ có suy nghĩ của 1 đứa bé 9 tuổi. Hắn chết cùng cha mẹ như trong phiên bản cũ.

* Vi Tiểu Bảo KHÔNG mất đi 1 cô vợ nào cả - không giống như trong cái phim hay truyện Tân Lộc Ðỉnh Ký củ chuối gì đó, Kiến Ninh công chúa chết, A Kha, Tăng Nhu bỏ đi.




Tô Thuyên (Trương Hinh Dư)
--------------
Bài liên quan:

No comments: