Nhà văn Kim Dung qua đời ngày 30/10/2018, ở tuổi 94
Hoa Văn
Ngày 30 tháng 10 năm 2018, cả thế giới Hoa ngữ và cộng đồng người hâm mộ văn học kiếm hiệp bàng hoàng trước thông tin: Tra Lương Dung – người mà cả thế giới biết đến với bút danh huyền thoại Kim Dung– đã trút hơi thở cuối cùng tại Hồng Kông, hưởng thọ 94 tuổi.
Sự ra đi của ông không chỉ là mất mát của một gia đình, mà là sự khép lại của một kỷ nguyên vàng son, nơi những giấc mộng giang hồ được dệt nên bằng hào khí và nhân văn.
Thành tựu huy hoàng: "Thập ngũ bộ thư" lập nên đế chế
Trong suốt sự nghiệp của mình, Kim Dung chỉ để lại vỏn vẹn 15 bộ tiểu thuyết (bao gồm cả truyện ngắn Việt nữ kiếm). Thế nhưng, bấy nhiêu đó đã đủ để ông trở thành "Võ lâm minh chủ" trong làng văn học. Người ta vẫn thường truyền tụng câu đối được ghép từ chữ cái đầu của các tác phẩm để vinh danh ông:
"Phi tuyết liên thiên xạ bạch lộc
Tiếu thư thần hiệp ỷ bích uyên"
(Bay tuyết đầy trời bắn hươu trắng /
Trong suốt sự nghiệp của mình, Kim Dung chỉ để lại vỏn vẹn 15 bộ tiểu thuyết (bao gồm cả truyện ngắn Việt nữ kiếm). Thế nhưng, bấy nhiêu đó đã đủ để ông trở thành "Võ lâm minh chủ" trong làng văn học. Người ta vẫn thường truyền tụng câu đối được ghép từ chữ cái đầu của các tác phẩm để vinh danh ông:
"Phi tuyết liên thiên xạ bạch lộc
Tiếu thư thần hiệp ỷ bích uyên"
(Bay tuyết đầy trời bắn hươu trắng /
Cười sách thần hiệp dựa vách sâu)
Từ Thư kiếm ân cừu lục (1955) đến Lộc đỉnh ký (1972), Kim Dung đã tạo ra một vũ trụ võ hiệp đồ sộ, nơi lịch sử thực tế hòa quyện tinh tế với hư cấu. Các tác phẩm của ông không chỉ là những cuộc đấu võ, mà là những pho từ điển về văn hóa Trung Hoa, bao hàm cả triết học, Phật giáo, Đạo giáo, y thuật, trà đạo và âm nhạc.
Từ Thư kiếm ân cừu lục (1955) đến Lộc đỉnh ký (1972), Kim Dung đã tạo ra một vũ trụ võ hiệp đồ sộ, nơi lịch sử thực tế hòa quyện tinh tế với hư cấu. Các tác phẩm của ông không chỉ là những cuộc đấu võ, mà là những pho từ điển về văn hóa Trung Hoa, bao hàm cả triết học, Phật giáo, Đạo giáo, y thuật, trà đạo và âm nhạc.
Ghi nhận tầm vóc: Không chỉ là kiếm hiệp
Trước Kim Dung, tiểu thuyết võ hiệp thường bị coi là "văn chương rẻ tiền", giải trí bình dân. Kim Dung đã bằng tài năng xuất chúng của mình nâng tầm thể loại này lên hàng văn học kinh điển.
Tầm ảnh hưởng quốc tế: Tác phẩm của ông được dịch ra hàng chục ngôn ngữ. Tại Việt Nam, "cơn sốt" Kim Dung từ thập niên 1960 đã trở thành một phần di sản văn hóa đọc của nhiều thế hệ.
Học giả uyên bác: Ông không chỉ viết văn mà còn là một nhà báo lỗi lạc (người sáng lập tờ Minh Báotại Hồng Kông) và một nhà khảo cứu lịch sử được nể trọng. Ông đã nhận bằng Tiến sĩ danh dự từ nhiều đại học danh tiếng như Cambridge, Oxford.
"Kim học": Thế giới đã hình thành một nhánh nghiên cứu riêng biệt mang tên "Kim học" để phân tích những giá trị tư tưởng, nhân văn và lịch sử trong tác phẩm của ông.
Người đi nhưng "Giang hồ" còn mãi
Điều khiến Kim Dung được hàng triệu người mến thương không phải chỉ là những chiêu thức võ công biến ảo, mà là cái "Tình" và cái "Nghĩa".
Lòng nghĩa hiệp: Ông dạy chúng ta rằng "Hiệp chi đại giả, vị quốc vị dân" (Bậc đại hiệp là kẻ vì nước vì dân). Hình ảnh Quách Tĩnh tử thủ thành Tương Dương hay Tiêu Phong tự sát để đổi lấy hòa bình hai nước đã trở thành biểu tượng vĩnh cửu của lòng yêu nước.
Những nhân vật bất tử: Dù Kim Dung đã đi xa, nhưng những Dương Quá, Tiểu Long Nữ, Lệnh Hồ Xung, Vi Tiểu Bảo... vẫn sống mãi. Họ không phải là những vị thánh hoàn hảo, họ có khiếm khuyết, có khổ đau, có sai lầm, và chính điều đó khiến họ trở nên gần gũi như những người bạn của độc giả.
Sợi dây kết nối: Truyện Kim Dung là sợi dây kết nối hàng vạn con người. Từ những bậc trí giả đến người lao động bình dân, ai cũng có thể tìm thấy một góc tâm hồn mình trong những trang sách của ông.
Điều khiến Kim Dung được hàng triệu người mến thương không phải chỉ là những chiêu thức võ công biến ảo, mà là cái "Tình" và cái "Nghĩa".
Lòng nghĩa hiệp: Ông dạy chúng ta rằng "Hiệp chi đại giả, vị quốc vị dân" (Bậc đại hiệp là kẻ vì nước vì dân). Hình ảnh Quách Tĩnh tử thủ thành Tương Dương hay Tiêu Phong tự sát để đổi lấy hòa bình hai nước đã trở thành biểu tượng vĩnh cửu của lòng yêu nước.
Những nhân vật bất tử: Dù Kim Dung đã đi xa, nhưng những Dương Quá, Tiểu Long Nữ, Lệnh Hồ Xung, Vi Tiểu Bảo... vẫn sống mãi. Họ không phải là những vị thánh hoàn hảo, họ có khiếm khuyết, có khổ đau, có sai lầm, và chính điều đó khiến họ trở nên gần gũi như những người bạn của độc giả.
Sợi dây kết nối: Truyện Kim Dung là sợi dây kết nối hàng vạn con người. Từ những bậc trí giả đến người lao động bình dân, ai cũng có thể tìm thấy một góc tâm hồn mình trong những trang sách của ông.
Một huyền thoại cưỡi hạc về trời
Kim Dung qua đời ở tuổi 94, một độ tuổi "xưa nay hiếm", ra đi nhẹ nhàng như một vị cao nhân đã hoàn tất sứ mệnh với trần gian. Khi ông nằm xuống, người ta nói rằng "Giang hồ từ nay vắng bóng minh chủ", nhưng thực tế, giang hồ ấy sẽ không bao giờ mất đi chừng nào con người còn khao khát công lý, tình yêu và sự tự do.
Ông đã sống một cuộc đời rực rỡ như một vệt lưu tinh, và giờ đây, vị "Đại hiệp" ấy đã chính thức cưỡi hạc về trời, để lại cho hậu thế một kho tàng văn hóa vô giá.
"Phàm là nơi nào có người Hán sinh sống, nơi đó có tiểu thuyết của Kim Dung."
Sự ra đi của ông là một nốt lặng buồn, nhưng di sản ông để lại là một bản hùng ca bất diệt.
.....
Những ngày tháng viết Thiên Long Bát Bộ
Kim Dung qua đời ở tuổi 94, một độ tuổi "xưa nay hiếm", ra đi nhẹ nhàng như một vị cao nhân đã hoàn tất sứ mệnh với trần gian. Khi ông nằm xuống, người ta nói rằng "Giang hồ từ nay vắng bóng minh chủ", nhưng thực tế, giang hồ ấy sẽ không bao giờ mất đi chừng nào con người còn khao khát công lý, tình yêu và sự tự do.
Ông đã sống một cuộc đời rực rỡ như một vệt lưu tinh, và giờ đây, vị "Đại hiệp" ấy đã chính thức cưỡi hạc về trời, để lại cho hậu thế một kho tàng văn hóa vô giá.
"Phàm là nơi nào có người Hán sinh sống, nơi đó có tiểu thuyết của Kim Dung."
Sự ra đi của ông là một nốt lặng buồn, nhưng di sản ông để lại là một bản hùng ca bất diệt.
.....
Những ngày tháng viết Thiên Long Bát Bộ
Nói về cuộc đời đầy biến động của Kim Dung, có một kỷ niệm vừa mang tính bước ngoặt cho sự nghiệp làm báo, vừa cho thấy bản lĩnh của một "đại hiệp" ngoài đời thực: đó là những ngày tháng ông vừa viết Thiên Long Bát Bộ, vừa lèo lái tờ Minh Báo đi qua giông bão chính trị những năm 1960.
Đây không chỉ là một kỷ niệm về nghề nghiệp, mà còn là một minh chứng cho thấy văn chương và tư tưởng của ông luôn gắn liền với vận mệnh dân tộc.
Đây không chỉ là một kỷ niệm về nghề nghiệp, mà còn là một minh chứng cho thấy văn chương và tư tưởng của ông luôn gắn liền với vận mệnh dân tộc.
Bối cảnh: "Minh Báo" và những làn đạn dư luận
Năm 1959, Kim Dung dồn toàn bộ vốn liếng và tâm huyết để thành lập tờ Minh Báo tại Hồng Kông. Những ngày đầu, tờ báo đứng bên bờ vực phá sản. Để cứu tờ báo, ông phải dùng chính "ngòi bút võ hiệp" của mình làm "cần câu khách", mỗi ngày viết một chương truyện đăng dài kỳ để thu hút độc giả.
Đến giữa thập niên 60, khi tình hình chính trị tại Trung Quốc đại lục và Hồng Kông trở nên căng thẳng, Kim Dung không chọn cách im lặng để an thân. Trên tờ Minh Báo, ông liên tục viết những bài xã luận sắc sảo, phê phán các chính sách cực đoan. Hành động này khiến ông trở thành mục tiêu tấn công của các phe phái cực hữu và cực tả. Ông bị đe dọa ám sát, bị liệt vào "danh sách đen" và phải sống trong sự bảo vệ nghiêm ngặt của cảnh sát.
Kỷ niệm về chuyến lánh nạn và "người viết hộ" bất đắc dĩ
Chính trong giai đoạn nguy hiểm nhất, khi áp lực chính trị đè nặng, Kim Dung buộc phải rời Hồng Kông đi lánh nạn một thời gian. Lúc này, bộ tiểu thuyết Thiên Long Bát Bộ đang được đăng dài kỳ trên báo và không thể dừng lại.
Không còn cách nào khác, ông phải tin tưởng giao lại việc "viết hộ" một đoạn truyện cho người bạn thân của mình – cũng là một đại văn hào: Nghê Khuông (tác giả series Vệ Tư Lý).
Kim Dung dặn dò Nghê Khuông: "Anh viết hộ tôi, nhưng đừng làm chết nhân vật nào nhé, vì tôi đã sắp đặt vận mệnh cho họ cả rồi".
Cú "chơi khăm" định mệnh: Tại sao A Tử bị mù?
Khi Kim Dung trở về, ông hốt hoảng khi đọc bản thảo của Nghê Khuông: Nhân vật A Tử – cô gái tinh quái, ác độc nhưng cũng rất đáng thương – đã bị đánh mù mắt.
Kim Dung hỏi bạn: "Chẳng phải tôi đã dặn anh đừng làm ai chết sao?"
Nghê Khuông cười lém lỉnh trả lời: "Đúng thế, tôi đâu có làm cô ta chết, tôi chỉ làm cô ta bị mù thôi!".
Thực tế, Nghê Khuông vì quá ghét tính cách tàn ác của A Tử nên đã nhân cơ hội này "trừng phạt" nhân vật. Tình huống trớ trêu này buộc Kim Dung phải vận dụng tư duy bậc thầy của mình để xoay chuyển cốt truyện. Thay vì sửa lại, ông đã chấp nhận chi tiết đó và biến nó thành một phần quan trọng của bi kịch: Việc A Tử bị mù sau này dẫn đến sự hy sinh đôi mắt của Du Thản Chi, tạo nên một trong những đoạn tình cảm đau đớn và ám ảnh nhất trong toàn bộ tác phẩm.
Bản lĩnh của một nhà báo, trái tim của một nhà văn
Kỷ niệm này không chỉ là một giai thoại thú vị về tình bạn giữa hai đại văn hào, mà nó còn bộc lộ hai khía cạnh lớn trong cuộc đời Kim Dung:
Sự kiên định: Giữa lúc bị đe dọa tính mạng vì những bài xã luận, ông vẫn không bỏ rơi tờ Minh Báo và cũng không bỏ rơi độc giả võ hiệp của mình.
Sức sáng tạo phi thường: Khả năng biến một "tai nạn" cốt truyện (việc A Tử bị mù) thành một nút thắt nhân văn đầy chiều sâu cho thấy Kim Dung không chỉ viết truyện theo bản năng, mà ông luôn nhìn thấu quy luật nhân quả của đời người.
....
Cuộc đời làm báo của Kim Dung là một cuộc chiến không khoan nhượng vì sự thật, còn hành trình sáng tác của ông là một hành trình đi tìm sự bao dung. Kỷ niệm về những ngày "lánh nạn" và đôi mắt của A Tử chính là gạch nối giữa một nhà báo Tra Lương Dung đầy gai góc và một nhà văn Kim Dung tràn đầy tình cảm.
......
No comments:
Post a Comment