Định Tĩnh sư thái

 

Định Tĩnh sư thái là một trong Tam Ni lừng danh của phái Hằng Sơn, bà là người có khí phách kiên cường với tấm lòng vô ngã của bậc chân tu (minh hoạ)

Mộc Miên

Trong tác phẩm Tiếu ngạo giang hồ của Kim Dung, bộ ba "Hằng Sơn tam ni" lừng lẫy của Tiếu ngạo giang hồ, nếu chưởng môn Định Nhàn sư thái mang vẻ từ bi, thâm trầm, Định Dật sư thái nổi bật với tính cách bộc trực, nóng nẩy như lửa, thì Định Tĩnh sư thái lại hiện lên như một ngọn núi sừng sững: uy nghi, thầm lặng nhưng tàng chứa một sức mạnh kiên cường, bất khuất đến tột độ. Cuộc hành trình vào đất Mân (Phúc Kiến) và cái chết bi tráng của bà là một trong những trường đoạn bóc trần sự tàn khốc, đê hèn nhất của dã tâm quyền lực chốn võ lâm.

Nguồn gốc thân thế và Sự dị biệt về quan điểm

* Vị trí và Môn phái:

Định Tĩnh sư thái là bậc sư tỷ lớn tuổi nhất trong ba vị trụ cột của phái Hằng Sơn. Xét về cả đức hạnh, võ công lẫn sự thâm niên (nhập môn trước), bà hoàn toàn xứng đáng và có đầy đủ tư cách để ngồi lên chiếc ghế chưởng môn phái Hằng Sơn.

* Sự dị biệt về quan điểm danh lợi:

Điểm đặc biệt nhất trong tư tưởng của Định Tĩnh sư thái là sự vô ngã, tuyệt đối không màng hư danh quyền lực. Khác với những kẻ điên cuồng tranh đoạt chức chưởng môn đến mức tàn sát đồng môn (như phe Kiếm tông phái Hoa Sơn, hay Tả Lãnh Thiền phái Tung Sơn), Định Tĩnh sư thái đã chủ động năn nỉ với tiên sư để nhường chức chưởng môn cho sư muội là Định Nhàn. Bà thẳng thắn khẳng định với Chung Trấn (phái Tung Sơn): "Định Tĩnh này nếu muốn làm chưởng môn thì đã làm ngay từ ngày ấy rồi, há còn để cho người ngoài xúi bẩy chăng?". Bà tự nhận mình là người nhàn hạ, không thích hư danh, không ưa nghe chuyện trần tục. Quan điểm này thể hiện cốt cách thanh cao tuyệt đối của một bậc chân tu.

Ngoại hình, Tính cách và Võ công trác tuyệt

* Ngoại hình và Tính cách:

Tuy tác phẩm không đặc tả chi tiết khuôn mặt, nhưng qua hành động, Định Tĩnh sư thái toát lên vẻ oai phong lẫm liệt, xử lý tình huống cực kỳ kiên quyết và trầm tĩnh. Dù phải đối mặt với hoàn cảnh thập tử nhất sinh, bà vẫn giữ vững khí phách, không chịu lùi bước. Bên trong vẻ ngoài nghiêm nghị ấy, bà lại là một người thầy vô cùng ấm áp, hiền từ, đặc biệt yêu thương và vuốt ve che chở cho cô đệ tử nhỏ tuổi nhất là Tần Quyên.

* Võ công uy mãnh và tinh diệu:

Định Tĩnh sư thái sở hữu võ công vào hàng tuyệt đỉnh, có thể một mình chống chọi với nhiều tay cao thủ cùng lúc:

* Thiên trường chưởng pháp:

Tuyệt kỹ trấn sơn của Hằng Sơn. Khi bị bốn cao thủ vây đánh, bà múa tít song chưởng, tung hoành giữa các loại binh khí một cách phi thường dù đã ở tuổi ngoại lục tuần. Bà cũng sử dụng thành thạo "tụ đao" (đao giấu trong tay áo) để gạt ám khí.

* Vạn Hoa kiếm pháp:

Đây là đỉnh cao võ học của Định Tĩnh sư thái. Khi bị địch nhân phóng hàng chục mũi ám khí trong đêm tối, bà thi triển Vạn Hoa kiếm pháp tạo thành một vòng bảo vệ kín kẽ. Thanh trường kiếm múa tít như giao long, tay áo bay phất phới, gạt rớt toàn bộ ám khí mà không để một mũi nào chạm vào da thịt. Khả năng "tinh thần ngưng nhất" này chứng tỏ bà đã rèn luyện mấy chục năm mới đạt đến cảnh giới đó, khiến ngay cả kẻ thù (Chung Trấn) cũng phải thốt lên ca ngợi.

Những tình tiết nổi bật và Nhân vật liên quan

Cuộc đời của Định Tĩnh sư thái bừng sáng rực rỡ nhất trong chuyến áp tải quần đệ tử phái Hằng Sơn xuống Phúc Châu. Bà đã rơi vào một cái bẫy khổng lồ do phái Tung Sơn (giả danh Ma giáo) giăng ra.

* Trận huyết chiến tại Tiên Hà Lĩnh và Trại 28:

Khi bị phục kích tại Tiên Hà Lĩnh, bà đã dũng cảm xông pha, lấy thân mình làm mộc che chở cho các đệ tử, thậm chí sử dụng những thế kiếm liều mạng (đồng quy ư tận) để đâm trọng thương kẻ địch mở đường máu. 

Tới thị trấn Trại 28 – một nơi vắng ngắt không một bóng người  – bọn địch dùng mưu hèn hạ bắt cóc lần lượt các đệ tử của bà. Định Tĩnh sư thái phẫn nộ, mắng chửi tên Đông Phương Bất Bại để khích tướng địch lộ diện. Khi bị bảy tên "Thất tinh sứ giả" vây đánh đến kiệt sức, bà đã quyết định đâm gươm tự sát để bảo toàn danh tiết của bản thân và môn phái, thà chết vinh chứ quyết không chịu nhục.

* Khước từ sự uy hiếp đê hèn của phái Tung Sơn:

Tình tiết bi phẫn nhất là sự xuất hiện của Chung Trấn (Cửu Khúc Kiếm phái Tung Sơn). Hắn đóng vai ân nhân cứu mạng, nhưng thực chất lại lợi dụng tính mạng của mấy chục nữ đệ tử Hằng Sơn để ép Định Tĩnh sư thái phải đồng ý sát nhập phái Hằng Sơn vào Ngũ Nhạc phái. Đứng trước sự tống tiền bỉ ổi này, Định Tĩnh sư thái đã nổi giận đùng đùng, mắng thẳng vào mặt Chung Trấn là kẻ "đẩy người xuống giếng khơi". Bà thà một mình xách kiếm đi tìm đệ tử, chấp nhận cái chết, chứ kiên quyết không bán đứng cơ nghiệp của tổ tiên và không để phái Tung Sơn mượn tay mình làm chuyện xằng bậy.

* Cuộc hội ngộ định mệnh với Lệnh Hồ Xung và cái chết bi tráng:

Trong suốt hành trình, bà được Lệnh Hồ Xung (lúc này đang cải trang thành viên tướng quân dở hơi Ngô Thiên Đức) ngấm ngầm bảo vệ. Dù biết chàng cải trang, bà vẫn kính trọng võ công và sự nghĩa hiệp của chàng. 

Cuối cùng, khi bị bọn ác nhân phục kích lần nữa và bị thương chí mạng, Định Tĩnh sư thái dùng chút tàn hơi cuối cùng để bảo vệ đệ tử. Bà đã trao lại trọng trách dẫn dắt đám đệ tử cho Lệnh Hồ Xung sau khi nghe chàng nói nhỏ thân phận thật của mình. Bà mỉm cười nhắm mắt, để lại sự tiếc thương vô hạn cho quần đệ tử.

Bình luận và Cảm nhận

* Tấm gương phản chiếu sự giả dối của "Danh môn chính phái":

Nhân vật Định Tĩnh sư thái là một thủ pháp tương phản tuyệt diệu của Kim Dung. Bà đại diện cho sự trong sạch, khí tiết và lòng trượng nghĩa thuần túy của đạo Phật. Cái chết của bà là một bản cáo trạng đanh thép vạch trần bộ mặt thật của Tả Lãnh Thiền và phái Tung Sơn. Bọn chúng mồm xưng là "chính giáo", nhưng lại giả danh Ma giáo, dùng thuốc mê bắt cóc ni cô, dồn ép một bà lão đến chỗ tự vẫn chỉ để thỏa mãn dã tâm bá quyền thống nhất Ngũ Nhạc kiếm phái. Chính sự đê hèn của phe "chính phái" Tung Sơn đã tôn lên gấp bội sự vĩ đại, bất khuất của Định Tĩnh sư thái.

* Triết lý "Ngọc nát bảo toàn danh tiết":

Hành động kề kiếm vào ngực tự sát của Định Tĩnh khi sức cùng lực kiệt cho thấy một tinh thần võ sĩ đạo quật cường. Bà không màng đến mạng sống bản thân, bà chỉ khóc và lo sợ cho các đệ tử trẻ tuổi rơi vào tay giặc. Sự lựa chọn cái chết của bà không phải là sự hèn nhát, mà là đỉnh cao của sự tự tôn, thà chết vinh chứ không để danh dự của phái Hằng Sơn bị vấy bẩn. 

Định Tĩnh sư thái xuất hiện không dài trong Tiếu ngạo giang hồ, nhưng sự kiện tại Trại 28 đã tạc nên một bức tượng đài bi tráng. Bà không có sự uyển chuyển chính trị như Định Nhàn, không ồn ào như Định Dật, nhưng sự hy sinh của bà là phát súng mở màn cho sự sụp đổ của Ngũ Nhạc kiếm phái và khơi dậy mối thù không đội trời chung giữa Hằng Sơn và Tung Sơn. Nụ cười an lòng cuối cùng của bà khi giao phó đệ tử cho Lệnh Hồ Xung chính là sự công nhận lớn nhất của một bậc trưởng bối dành cho nhân cách của chàng lãng tử phái Hoa Sơn, mở đường cho việc Lệnh Hồ Xung trở thành chưởng môn Hằng Sơn sau này.

.....

Chí khí ngút trời

Trong bóng tối mịt mùng của Trại 28, sau khi toàn bộ nữ đệ tử phái Hằng Sơn bị bắt cóc một cách quỷ dị, Định Tĩnh sư thái đã bị Cửu Khúc Kiếm Chung Trấn của phái Tung Sơn dồn vào một cuộc thương lượng đê hèn nhất. Tình huống phái Tung Sơn đem chức "Chưởng môn Ngũ Nhạc phái" ra để mua chuộc bà là một phép thử nhân tính tàn khốc, nhưng qua đó đã làm bừng sáng rực rỡ cốt cách của một bậc chân tu.

Kể lại và trích nguyên văn sự kiện

Với tư thế của kẻ bề trên đang nắm giữ sinh mạng của mấy chục đệ tử Hằng Sơn làm con tin, Chung Trấn ra sức thuyết phục Định Tĩnh sư thái đồng ý việc sáp nhập hai phái, tiến tới hợp nhất Ngũ Nhạc kiếm phái. Khi Định Tĩnh sư thái nhìn thấu dã tâm này và thẳng thừng vạch mặt phái Tung Sơn là bọn người "nhân lúc người ta gặp nguy hiểm mà thừa cơ, thực ra lại còn muốn đẩy người xuống giếng khơi", Chung Trấn bèn tung ra đòn tâm lý mang tính cám dỗ tột đỉnh. 

Hắn vẽ ra một viễn cảnh quyền lực tột cùng để mê hoặc vị sư thái già:

"- Sư thái nói vậy là sai. Nếu sư thái không cương quyết vì trọng trách của võ lâm mà gấp rút hợp hai phái Tung Sơn, Hằng Sơn làm một rồi tiến tới ba phái Thái Sơn, Hoa Sơn, Hành Sơn cùng gia nhập. Nếu ba phái kia cũng gia nhập nữa thì phái Tung Sơn chúng ta nhất định cử sư thái lên giữ chức chưởng môn Ngũ Nhạc kiếm phái. Đó là sư huynh chúng ta nhất dạ công tâm, tuyệt không có riêng tây chi hết...".

Đối diện với mồi nhử là ngôi vị bá chủ của năm phái kiếm lớn nhất võ lâm, phản ứng của Định Tĩnh sư thái lại là một sự khinh bỉ tột độ. Bà lắc đầu quầy quậy và đáp trả bằng một câu nói đanh thép:

"- Ngươi nói vậy chỉ tổ làm bẩn lỗ tai ta.".

Ngay sau câu mắng đó, cơn phẫn nộ bùng nổ thành hành động: 

"Và giơ song chưởng lên, người chưa xô đến nơi chưởng lực đã đánh tới đến binh một tiếng. Hai cánh cửa gỗ bật tung bay đi. Thân hình bà tung ra ngoài cửa. Bà không dừng bước chạy thẳng ra Tiên Yên khách điếm.".

Sự va chạm giữa Dã tâm và Phật tâm

* Đòn tâm lý lưu manh của phái Tung Sơn:

Tả Lãnh Thiền và Chung Trấn đã dùng tâm nhãn của những kẻ cuồng tín quyền lực để đo lòng một bậc chân tu. Trong thế giới võ lâm, chiếc ghế "Chưởng môn Ngũ Nhạc" là thứ ma lực khiến Nhạc Bất Quần phải tự thiến, Tả Lãnh Thiền phải tàn sát đồng đạo, Ngọc Cơ Tử (phái Thái Sơn) sẵn sàng bán đứng sư môn. Bọn Tung Sơn đinh ninh rằng, việc trao cho Định Tĩnh ngôi vị cao nhất này (cùng cái mác "vì trọng trách võ lâm") sẽ thỏa mãn được sự tự ái và đánh gục được sự ngoan cường của bà. Câu nói *"nhất dạ công tâm, tuyệt không riêng tây" của Chung Trấn là một sự đạo đức giả trơ trẽn đến lợm giọng, khi chính chúng đang dùng thủ đoạn giấu mặt bắt cóc những cô gái chân yếu tay mềm để tống tiền.

* Sự cự tuyệt mang sức mạnh của sự giải thoát tuyệt đối. 

Thứ nhất, bà là người vô ngã: Ngay chức chưởng môn của một phái Hằng Sơn mà bà còn phải "năn nỉ với tiên sư mãi mới được" nhường lại cho sư muội Định Nhàn, thì ngôi vị minh chủ của cả năm phái đầy máu và mưu mô kia phỏng có giá trị gì đối với bà?

Thứ hai, bà thấu rõ bản chất của cái ác: Lời từ chối "làm bẩn lỗ tai ta" cho thấy bà coi thứ quyền lực mà phái Tung Sơn mang ra đổi chác là một thứ ô uế, nhơ nhớp. Bà thà chọn sự cô độc, thà một mình tay xách trường kiếm lao vào đêm tối mịt mùng đi tìm đệ tử, dự tính nếu không cứu được sẽ tự sát tạ tội, chứ tuyệt đối không dùng sinh mạng của đệ tử và cơ nghiệp của tổ tiên để đổi lấy vinh hoa cá nhân.

Đánh giá và Cảm nhận 

Có một chi tiết mang tính biểu tượng cực kỳ xuất sắc ngay sau khi Định Tĩnh sư thái đánh bay cánh cửa để thoát khỏi gian phòng ngột ngạt những toan tính đê hèn của Chung Trấn: "Ra khỏi cửa rồi gió thổi vào mặt Định Tĩnh sư thái đang nóng nảy cảm thấy mát rượi".

Cơn gió mát rượi ấy chính là sự thanh thản của một linh hồn không bị vẩn đục. Trong khi những kẻ như Tả Lãnh Thiền, Nhạc Bất Quần đang tự thiêu đốt mình trong ngọn lửa của dục vọng bá quyền, thì ngọn gió đêm ở Trại 28 đã minh chứng cho sự tự do của Định Tĩnh sư thái. 

Cuộc đối thoại này để lại một dư âm bi tráng và lấp lánh tính nhân văn. Đứng trước sự hèn hạ, dối trá, con người ta có quyền thỏa hiệp để tồn tại. Nhưng Định Tĩnh sư thái đã chọn con đường tử vì đạo. Dáng vẻ của một lão ni cô đơn độc, tung người lao ra ngoài bóng đêm đen đặc để đi tìm bầy đệ tử bé nhỏ, đã tạc vào lịch sử võ hiệp một bức tượng đài lẫm liệt về khí tiết. 

Chiếc ghế Chưởng môn Ngũ Nhạc rướm máu kia có thể thuộc về kẻ mạnh nhất, kẻ tàn độc nhất, nhưng vĩnh viễn không bao giờ có thể mua chuộc được một người đã coi hư danh nhẹ tựa lông hồng. Sự cự tuyệt ấy khiến cái chết sau này của bà trở nên thiêng liêng, đọng lại trong lòng người đọc niềm xót xa nhưng vô cùng ngưỡng mộ.

.....

Bài liên quan:

• Tóm tắt Ỷ thiên đồ long ký
• Định Dật sư thái
• Định Nhàn sư thái
• Trận chiến giành ngôi vương Ngũ nhạc kiếm phái giữa Tả Lãnh Thiền và Nhạc Bất Quần
• Thú vị chuyện thưởng tửu (rượu) trong Tiếu ngạo giang hồ
• Đông Phương Bất Bại - Đệ nhất cao thủ võ lâm?
• Vạch mặt bản chất nguỵ quân tử của "quân tử kiếm" Nhạc Bất Quần