Đoàn Dự là kẻ si tình bậc nhứt, nhưng cuối cùng đã được đền đáp (minh hoạ)
Tình yêu của Ðoàn Dự không phải là sự chiếm đoạt, không phải là sự trao đổi, mà là một sự phụng sự, hiến dâng và tôn thờ tuyệt đối. Diễn tiến tình cảm của chàng từ pho ngọc tượng vô tri đến nàng Vương Ngữ Yên bằng xương bằng thịt là một hành trình của một kẻ hành hương đi tìm và bảo vệ tín ngưỡng ái tình của đời mình, để rồi cuối cùng hái được đóa hoa thơm ngát nhất.
Tình yêu sét đánh với "Thần tiên tỷ tỷ": Sự khởi nguồn của tín ngưỡng
Mọi sự say mê điên đảo của Ðoàn Dự bắt đầu từ một sự tình cờ mang tính định mệnh tại thạch động dưới đáy Vô Lượng sơn. Khi đứng trước pho tượng ngọc thạch chạm trổ một mỹ nhân tuyệt thế, Ðoàn Dự đã trải qua một cú sốc thẩm mỹ đến mức "như ngây như dại, tâm thần mê mẩn".
Tình yêu sét đánh này mang đậm màu sắc tôn giáo. Chàng không coi đó là một khối ngọc, mà coi đó là một vị thần linh. Chàng đã thốt lên lời chiêm bái từ tận đáy lòng: "Thưa thần tiên nương tử! Hôm nay kẻ tiểu sinh là Ðoàn Dự này được chiêm ngưỡng phương dung dù có phải là chết cũng không còn điều chi oán thán nữa.".
Đỉnh cao của sự phụng hiến bắt đầu ngay từ lúc này. Dưới chân ngọc tượng có thêu 16 chữ, trong đó có câu: "Khấu thử thiên biến, Cung ngã khu sách... Tất tao kỳ họa, Thân bại danh liệt" (Lạy ở đây ngàn lạy, cung kính để ta sai khiến... Ắt rước họa lạ lùng, thân bại danh liệt). Đối với người thường, đây là một lời nguyền rủa độc địa. Nhưng với tâm thế của kẻ cuồng si, Ðoàn Dự lại thấy đó là một ân huệ. Chàng cho rằng "việc cầm roi ruổi ngựa cho giai nhân thì đối với chàng là một điều rất hân hạnh" và "việc vì mỹ nhân mà bị đại họa đến phải thân danh tan nát lại là điều sở nguyện của chàng, dù phải muôn thác cũng không hối hận". Chàng vui vẻ dập đầu đủ một ngàn lạy. Hành động này chính thức xác lập tôn chỉ tình yêu của Ðoàn Dự: Yêu là vô điều kiện dâng hiến.
Gặp gỡ Vương Ngữ Yên: Khi hình tượng hóa thành người thật
Sự tôn thờ ngọc tượng của Ðoàn Dự tưởng chừng chỉ là một giấc mộng hoang đường cho đến khi chàng lạc vào Mạn Ðà Sơn Trang và nhìn thấy Vương Ngọc Yến (Vương Ngữ Yên). Nàng chính là pho tượng ngọc tái sinh, là hóa thân hoàn mỹ của "Thần tiên tỷ tỷ".
Khoảnh khắc nhận ra khuôn mặt ấy, Ðoàn Dự đã đánh mất hoàn toàn lý trí và lòng tự tôn của một bậc vương tôn. Chàng "tai ù mắt hoa, hai đầu gối nhũn ra không tự chủ được nữa, quỳ mọp xuống đất... Miệng chàng lắp bắp nói luôn: Thần tiên nương tử ơi! tôi nhớ nương tử muốn chết đi được.".
Từ giây phút đó, tín ngưỡng của chàng được chuyển giao từ khối ngọc vô tri sang một con người có thực. Mọi suy nghĩ, hành động của chàng đều xoay quanh trục nhật nguyệt mang tên Vương Ngữ Yên. Chàng lùi xuống làm một kẻ tôi tớ tâm cam tình nguyện, nhặt từng mẩu chuyện, chắt chiu từng ánh mắt của nàng: "Ta chỉ cần nghe nàng nói mấy câu phỏng có khác gì được nghe giọng ca nhạc của tiên nương, cũng đã phúc lắm rồi.".
Hành trình phụng hiến: Bảo vệ người thương dù gan héo ruột rầu
Bi kịch lớn nhất của Ðoàn Dự là Vương Ngữ Yên đã trao trọn trái tim cho biểu ca Mộ Dung Phục. Nàng hoàn toàn hờ hững, coi Ðoàn Dự như một người khách qua đường, thậm chí có lúc còn bực bội vì chàng cản trở việc của biểu ca nàng. "Trong con mắt của nàng chỉ có hình ảnh một người đã in sâu vào tâm khảm, còn ngoài ra bất cứ ai dù có ngó thấy cũng như không".
Thế nhưng, kẻ phụng hiến Ðoàn Dự không bao giờ nảy sinh lòng ghen tuông độc ác hay oán hận. Chàng lấy sự an nguy và nụ cười của nàng làm lẽ sống:Không màng tính mạng: Tại cối xay gạo, khi bị quần hùng Tây Hạ truy sát, Vương Ngữ Yên trúng độc mất hết nội lực. Ðoàn Dự - một kẻ ghét bạo lực - đã liều mạng che chắn cho nàng, dùng thân mình làm bia đỡ tên và hứng chịu đao kiếm. Chàng dõng dạc tuyên bố trước mũi đao của Lý Diên Tông: "Trừ phi Ðoàn mỗ bị người giết thì thôi, dù chỉ còn một hơi thở cũng quyết tâm bảo hộ cho cô nương đến cùng.". Khi thấy Lý Diên Tông ép mình, chàng chẳng màng sĩ diện, sẵn sàng quỳ lạy chỉ mong gã buông tha cho nàng.
Hy sinh cả tình yêu để người yêu hạnh phúc: Đỉnh cao của sự phụng hiến là khi nghe tin Mộ Dung Phục bỏ Vương Ngữ Yên để đi Tây Hạ làm phò mã. Thấy nàng khóc lóc muốn tự vẫn, Ðoàn Dự không hề đắc ý thừa nước đục thả câu. Chàng tự xỉ vả mình là kẻ đê hèn khi lỡ có ý nghĩ vui mừng, và đưa ra một quyết định tột cùng của sự hy sinh: Tự mình đi lấy công chúa Tây Hạ để Mộ Dung Phục hết cơ hội, buộc phải quay về với Vương Ngữ Yên. Chàng nhận định: "Cái vui của ta là phải làm thế nào cho nàng được vui lòng. Có thế mới là yêu nàng một cách chân thành.". Khi Vương Ngữ Yên xót xa hỏi chàng làm vậy chẳng hóa ra chịu khuất tất quá ư, chàng thản nhiên đáp: "Miễn sao được việc cho cô nương, còn đối với tại hạ, khuất tất hay không khuất tất phỏng có chi đáng kể?".
Kim Dung đã xây dựng nhân vật Ðoàn Dự như một bản tình ca tuyệt đẹp đối lập hoàn toàn với triết lý "Tranh đoạt" của giới võ lâm.
Bài liên quan:
Hoa Mộc Miên
Trong bức tranh giang hồ rộng lớn và đầy bi kịch của Thiên Long Bát Bộ, nơi con người quằn quại trong "tham - sân - si", nơi những Mộ Dung Phục, Cưu Ma Trí hay Ðoàn Diên Khánh bán rẻ cả linh hồn vì quyền lực và võ công, thì sự xuất hiện của vương tôn nước Đại Lý - Ðoàn Dự - tựa như một dòng suối mát lành. Kim Dung đã nhào nặn chàng thành một kẻ mang chữ "Si" nặng nề nhất, nhưng là cái "Si" thuần khiết, trong trẻo và cao thượng nhất: Si tình.
Tình yêu của Ðoàn Dự không phải là sự chiếm đoạt, không phải là sự trao đổi, mà là một sự phụng sự, hiến dâng và tôn thờ tuyệt đối. Diễn tiến tình cảm của chàng từ pho ngọc tượng vô tri đến nàng Vương Ngữ Yên bằng xương bằng thịt là một hành trình của một kẻ hành hương đi tìm và bảo vệ tín ngưỡng ái tình của đời mình, để rồi cuối cùng hái được đóa hoa thơm ngát nhất.
Tình yêu sét đánh với "Thần tiên tỷ tỷ": Sự khởi nguồn của tín ngưỡng
Mọi sự say mê điên đảo của Ðoàn Dự bắt đầu từ một sự tình cờ mang tính định mệnh tại thạch động dưới đáy Vô Lượng sơn. Khi đứng trước pho tượng ngọc thạch chạm trổ một mỹ nhân tuyệt thế, Ðoàn Dự đã trải qua một cú sốc thẩm mỹ đến mức "như ngây như dại, tâm thần mê mẩn".
Tình yêu sét đánh này mang đậm màu sắc tôn giáo. Chàng không coi đó là một khối ngọc, mà coi đó là một vị thần linh. Chàng đã thốt lên lời chiêm bái từ tận đáy lòng: "Thưa thần tiên nương tử! Hôm nay kẻ tiểu sinh là Ðoàn Dự này được chiêm ngưỡng phương dung dù có phải là chết cũng không còn điều chi oán thán nữa.".
Đỉnh cao của sự phụng hiến bắt đầu ngay từ lúc này. Dưới chân ngọc tượng có thêu 16 chữ, trong đó có câu: "Khấu thử thiên biến, Cung ngã khu sách... Tất tao kỳ họa, Thân bại danh liệt" (Lạy ở đây ngàn lạy, cung kính để ta sai khiến... Ắt rước họa lạ lùng, thân bại danh liệt). Đối với người thường, đây là một lời nguyền rủa độc địa. Nhưng với tâm thế của kẻ cuồng si, Ðoàn Dự lại thấy đó là một ân huệ. Chàng cho rằng "việc cầm roi ruổi ngựa cho giai nhân thì đối với chàng là một điều rất hân hạnh" và "việc vì mỹ nhân mà bị đại họa đến phải thân danh tan nát lại là điều sở nguyện của chàng, dù phải muôn thác cũng không hối hận". Chàng vui vẻ dập đầu đủ một ngàn lạy. Hành động này chính thức xác lập tôn chỉ tình yêu của Ðoàn Dự: Yêu là vô điều kiện dâng hiến.
Gặp gỡ Vương Ngữ Yên: Khi hình tượng hóa thành người thật
Sự tôn thờ ngọc tượng của Ðoàn Dự tưởng chừng chỉ là một giấc mộng hoang đường cho đến khi chàng lạc vào Mạn Ðà Sơn Trang và nhìn thấy Vương Ngọc Yến (Vương Ngữ Yên). Nàng chính là pho tượng ngọc tái sinh, là hóa thân hoàn mỹ của "Thần tiên tỷ tỷ".
Khoảnh khắc nhận ra khuôn mặt ấy, Ðoàn Dự đã đánh mất hoàn toàn lý trí và lòng tự tôn của một bậc vương tôn. Chàng "tai ù mắt hoa, hai đầu gối nhũn ra không tự chủ được nữa, quỳ mọp xuống đất... Miệng chàng lắp bắp nói luôn: Thần tiên nương tử ơi! tôi nhớ nương tử muốn chết đi được.".
Từ giây phút đó, tín ngưỡng của chàng được chuyển giao từ khối ngọc vô tri sang một con người có thực. Mọi suy nghĩ, hành động của chàng đều xoay quanh trục nhật nguyệt mang tên Vương Ngữ Yên. Chàng lùi xuống làm một kẻ tôi tớ tâm cam tình nguyện, nhặt từng mẩu chuyện, chắt chiu từng ánh mắt của nàng: "Ta chỉ cần nghe nàng nói mấy câu phỏng có khác gì được nghe giọng ca nhạc của tiên nương, cũng đã phúc lắm rồi.".
Hành trình phụng hiến: Bảo vệ người thương dù gan héo ruột rầu
Bi kịch lớn nhất của Ðoàn Dự là Vương Ngữ Yên đã trao trọn trái tim cho biểu ca Mộ Dung Phục. Nàng hoàn toàn hờ hững, coi Ðoàn Dự như một người khách qua đường, thậm chí có lúc còn bực bội vì chàng cản trở việc của biểu ca nàng. "Trong con mắt của nàng chỉ có hình ảnh một người đã in sâu vào tâm khảm, còn ngoài ra bất cứ ai dù có ngó thấy cũng như không".
Thế nhưng, kẻ phụng hiến Ðoàn Dự không bao giờ nảy sinh lòng ghen tuông độc ác hay oán hận. Chàng lấy sự an nguy và nụ cười của nàng làm lẽ sống:Không màng tính mạng: Tại cối xay gạo, khi bị quần hùng Tây Hạ truy sát, Vương Ngữ Yên trúng độc mất hết nội lực. Ðoàn Dự - một kẻ ghét bạo lực - đã liều mạng che chắn cho nàng, dùng thân mình làm bia đỡ tên và hứng chịu đao kiếm. Chàng dõng dạc tuyên bố trước mũi đao của Lý Diên Tông: "Trừ phi Ðoàn mỗ bị người giết thì thôi, dù chỉ còn một hơi thở cũng quyết tâm bảo hộ cho cô nương đến cùng.". Khi thấy Lý Diên Tông ép mình, chàng chẳng màng sĩ diện, sẵn sàng quỳ lạy chỉ mong gã buông tha cho nàng.
Hy sinh cả tình yêu để người yêu hạnh phúc: Đỉnh cao của sự phụng hiến là khi nghe tin Mộ Dung Phục bỏ Vương Ngữ Yên để đi Tây Hạ làm phò mã. Thấy nàng khóc lóc muốn tự vẫn, Ðoàn Dự không hề đắc ý thừa nước đục thả câu. Chàng tự xỉ vả mình là kẻ đê hèn khi lỡ có ý nghĩ vui mừng, và đưa ra một quyết định tột cùng của sự hy sinh: Tự mình đi lấy công chúa Tây Hạ để Mộ Dung Phục hết cơ hội, buộc phải quay về với Vương Ngữ Yên. Chàng nhận định: "Cái vui của ta là phải làm thế nào cho nàng được vui lòng. Có thế mới là yêu nàng một cách chân thành.". Khi Vương Ngữ Yên xót xa hỏi chàng làm vậy chẳng hóa ra chịu khuất tất quá ư, chàng thản nhiên đáp: "Miễn sao được việc cho cô nương, còn đối với tại hạ, khuất tất hay không khuất tất phỏng có chi đáng kể?".
Giếng khô bùn lầy: Quả ngọt đơm bông cho tấm lòng chân thành
Sự chân thành đến ngốc nghếch, sự hy sinh không vướng chút bụi trần của Ðoàn Dự rốt cuộc đã làm cảm động được trời đất, và quan trọng nhất, làm thức tỉnh Vương Ngữ Yên.
Bước ngoặt lớn nhất xảy ra dưới đáy giếng khô bên ngoài thành Linh Châu. Mộ Dung Phục vì mộng bá vương đã nhẫn tâm từ chối tình yêu của Vương Ngữ Yên, gián tiếp ép nàng đâm đầu xuống giếng tự vẫn, đồng thời ném cả Ðoàn Dự xuống theo.
Dưới đáy giếng tối tăm bùn lầy ấy, Vương Ngữ Yên đã chết đi sống lại, và qua cơn tuyệt vọng, nàng nhận ra đâu mới là tình yêu đích thực của đời mình. Một Mộ Dung Phục máu lạnh đứng trên cao và một Ðoàn Dự nguyện làm đệm thịt lót cho nàng ở dưới đáy sâu. Nàng đã ôm lấy Ðoàn Dự và thốt lên lời hẹn ước ngàn vàng: "Ðoàn lang! Chỉ cần Ðoàn lang đừng phũ phàng với tiểu muội... Tiểu muội nguyện chung thân đi theo Ðoàn lang... không bao giờ xa rời nữa.".
Lời nói ấy đối với Ðoàn Dự là phần thưởng vĩ đại nhất, biến cái giếng khô hôi hám thành thiên đường. Về sau, khi trả lời câu hỏi của công chúa Tây Hạ "Nơi nào khoái lạc nhất đời?", chàng đã không ngần ngại đáp: "Nơi khoái lạc nhất của tại hạ là cái giếng khô bùn lầy.". Sự khoái lạc đó không đến từ cảnh sắc, mà đến từ việc tín ngưỡng của chàng đã quay lại ôm ấp lấy chàng.
Sự chân thành đến ngốc nghếch, sự hy sinh không vướng chút bụi trần của Ðoàn Dự rốt cuộc đã làm cảm động được trời đất, và quan trọng nhất, làm thức tỉnh Vương Ngữ Yên.
Bước ngoặt lớn nhất xảy ra dưới đáy giếng khô bên ngoài thành Linh Châu. Mộ Dung Phục vì mộng bá vương đã nhẫn tâm từ chối tình yêu của Vương Ngữ Yên, gián tiếp ép nàng đâm đầu xuống giếng tự vẫn, đồng thời ném cả Ðoàn Dự xuống theo.
Dưới đáy giếng tối tăm bùn lầy ấy, Vương Ngữ Yên đã chết đi sống lại, và qua cơn tuyệt vọng, nàng nhận ra đâu mới là tình yêu đích thực của đời mình. Một Mộ Dung Phục máu lạnh đứng trên cao và một Ðoàn Dự nguyện làm đệm thịt lót cho nàng ở dưới đáy sâu. Nàng đã ôm lấy Ðoàn Dự và thốt lên lời hẹn ước ngàn vàng: "Ðoàn lang! Chỉ cần Ðoàn lang đừng phũ phàng với tiểu muội... Tiểu muội nguyện chung thân đi theo Ðoàn lang... không bao giờ xa rời nữa.".
Lời nói ấy đối với Ðoàn Dự là phần thưởng vĩ đại nhất, biến cái giếng khô hôi hám thành thiên đường. Về sau, khi trả lời câu hỏi của công chúa Tây Hạ "Nơi nào khoái lạc nhất đời?", chàng đã không ngần ngại đáp: "Nơi khoái lạc nhất của tại hạ là cái giếng khô bùn lầy.". Sự khoái lạc đó không đến từ cảnh sắc, mà đến từ việc tín ngưỡng của chàng đã quay lại ôm ấp lấy chàng.
......
Kim Dung đã xây dựng nhân vật Ðoàn Dự như một bản tình ca tuyệt đẹp đối lập hoàn toàn với triết lý "Tranh đoạt" của giới võ lâm.
* Chiến thắng của chữ "Chân": Trong một thế giới đầy mưu mô, Ðoàn Dự dùng sự chân thật và ngốc nghếch (si nhi) để đối đãi. Mộ Dung Phục tính toán cả đời, sẵn sàng vứt bỏ tình yêu để đổi lấy ngai vàng hư ảo, rốt cuộc mất tất cả, hóa điên ngồi trên nấm mồ gõ nhịp. Ngược lại, Ðoàn Dự chỉ muốn vứt bỏ tất cả ngai vàng, bí kíp để đổi lấy nụ cười của mỹ nhân, thì cuối cùng chàng lại có được tất cả: Mỹ nhân trong vòng tay, vô tình hút được vô biên nội lực trở thành cao thủ đệ nhất, và đường hoàng lên ngôi Hoàng đế Đại Lý.
* Sự đền đáp của lòng Tôn kính:
Tình yêu của Ðoàn Dự xóa mờ ranh giới giữa Nhục dục và Tín ngưỡng. Kể cả khi bị trúng "Âm dương hòa hợp tán" cùng Vương Ngữ Yên, bị dục vọng thiêu đốt tột cùng, chàng vẫn giữ lấy thanh danh cho nàng, khẩn khoản xin nàng bắn chết mình nếu mình làm bậy. Sự sùng kính ấy chứng minh chàng coi trọng linh hồn và danh tiết của Vương Ngữ Yên hơn cả sinh mạng và bản năng của chính mình.
Câu chuyện tình của Ðoàn Dự là minh chứng sống động cho triết lý: "Có không giữ, vạn sự tuỳ duyên". Chàng không cưỡng cầu, chỉ dốc lòng phụng hiến. Cái "Si" của Ðoàn Dự thoạt nhìn là sự nhu nhược, hèn kém của một gã thư sinh lụy tình, nhưng nhìn sâu xa, đó là sức mạnh lớn lao nhất của một trái tim thuần thiện. Hạt mầm của sự dâng hiến vô tư gieo xuống, trải qua bao giông bão, cuối cùng đã nở ra đoá hoa tình yêu rực rỡ nhất trong toàn bộ thế giới võ hiệp Kim Dung.
Câu chuyện tình của Ðoàn Dự là minh chứng sống động cho triết lý: "Có không giữ, vạn sự tuỳ duyên". Chàng không cưỡng cầu, chỉ dốc lòng phụng hiến. Cái "Si" của Ðoàn Dự thoạt nhìn là sự nhu nhược, hèn kém của một gã thư sinh lụy tình, nhưng nhìn sâu xa, đó là sức mạnh lớn lao nhất của một trái tim thuần thiện. Hạt mầm của sự dâng hiến vô tư gieo xuống, trải qua bao giông bão, cuối cùng đã nở ra đoá hoa tình yêu rực rỡ nhất trong toàn bộ thế giới võ hiệp Kim Dung.
......
No comments:
Post a Comment