Tiêu Phong & A Châu - mối tình kinh thiên động địa (minh hoạ)
Bạch Y Ngũ Bút
Trong vũ trụ võ hiệp đồ sộ của Kim Dung, nếu phải tạc tượng một nhân vật vĩ đại nhất nhưng cũng mang số phận bi tráng, nghiệt ngã nhất, bức tượng đó chắc chắn phải mang tên Tiêu Phong (Kiều Phong). Bằng ngòi bút thấm đẫm triết lý Phật giáo về bể khổ nhân sinh, Kim Dung đã đẩy Tiêu Phong vào một "mê cung định mệnh" không có lối thoát. Từ đỉnh cao của danh vọng, chàng bị đánh gục bởi nguồn gốc xuất thân, bị vùi dập bởi cạm bẫy của dã tâm, nếm trải tột cùng nỗi đau tình ái, và cuối cùng phải dùng chính cái chết để vẹn toàn đạo nghĩa.
Nguồn gốc Khất Đan: Lời nguyền của huyết thống
Bi kịch của Tiêu Phong bắt nguồn từ chính dòng máu chảy trong huyết quản của ông. Vốn là Bang chúa Cái Bang, uy trấn giang hồ, ông được người người kính trọng bởi tài năng và đức độ. Thế nhưng, khi sự thật về thân thế ông bị phơi bày, toàn bộ thế giới của Tiêu Phong sụp đổ.
Hình xăm đầu sói trước ngực không chỉ là biểu tượng của người Khất Đan mà còn là bản án tử hình cho cuộc đời anh hùng của ông tại Trung Nguyên. Khi đối chiếu hình xăm của mình với thi thể một lão hán Khất Đan bị quân Tống sát hại dã man, ông đã sụp đổ hoàn toàn: "Ta không phải là người Hán! Ta không phải là người Hán! Ta là giống rợ Hồ Khất Ðan! Ta là giống rợ Hồ Khất Ðan!".
Dưới ngòi bút của Kim Dung, Tiêu Phong là nạn nhân đau đớn nhất của chủ nghĩa sô-vinh, phân biệt sắc tộc Tống - Liêu. Ông vốn hấp thụ nền giáo dục và đạo đức của người Hán, coi người Khất Đan là ngoại tộc bạo tàn. Nhưng trớ trêu thay, ông lại chính là con đẻ của dân tộc mà ông từng cặm cụi chống lại. Sự thật này tước đoạt của ông mọi thứ: ngôi vị, bằng hữu, sư phụ, và cả niềm tin vào bản ngã. Ông bơ vơ giữa đất trời, trở thành kẻ thù chung của võ lâm Trung Nguyên chỉ vì một gốc gác mà ông không có quyền lựa chọn.
Lưới tình độc địa của Khang Mẫn: Anh hùng thân bại danh liệt vì kẻ tiểu nhân
Điều mỉa mai và xót xa nhất trong cuộc đời vị anh hùng cái thế này là nguyên nhân đẩy ông xuống vực thẳm không phải là một âm mưu bá đồ vương gì to tát, mà xuất phát từ lòng ghen tuông bệnh hoạn của một người đàn bà nham hiểm: Mã phu nhân (Khang Mẫn).
Chỉ vì tại đại hội bách hoa, giữa hàng ngàn người say đắm, Tiêu Phong đã giữ trọn đạo lý, không thèm để mắt đến nhan sắc của ả: "Giữa đại hội 'bách hoa' lúc đó có hàng ngàn chàng trai mà chỉ mình mi thuỷ chung vẫn không nhìn ta một lần". Lòng tự ái và sự ái kỷ điên cuồng đã khiến Khang Mẫn giăng ra một lưới độc: mượn tay Bạch Thế Kính giết chồng là Mã Đại Nguyên, trộm quạt của Tiêu Phong vu oan giá hoạ, và tàn nhẫn nhất là công bố bức thư bí mật về thân thế của ông. Ả hả hê thừa nhận: "Ta liền bảo Ðại Nguyên tiết lộ thân thế bí mật của ngươi khiến cho các hảo hán khắp thiên hạ đều biết ngươi là người Khất Ðan mọi rợ, để ngươi mất ngôi Bang chúa Cái bang và không còn đất đứng ở chốn Trung Nguyên nữa".
Sự sụp đổ của Tiêu Phong mang đậm nét bi kịch nhân sinh. Một đấng trượng phu đầu đội trời chân đạp đất, không sợ đao kiếm, không màng quyền lực, lại bị đánh gục bởi "những mũi tên ngầm" của một kẻ tiểu nhân đê tiện. Lòng dạ đàn bà hiểm sâu của Khang Mẫn đã biến cuộc đời Tiêu Phong thành một chuỗi những hàm oan đẫm máu không thể gột rửa.
Sự khốc liệt trong tình yêu: Giọt nước mắt đẫm máu bên cầu đá xanh
Bị cả thiên hạ quay lưng, niềm an ủi duy nhất níu giữ Tiêu Phong lại với trần gian là tình yêu thuần khiết của A Châu. Khi ông bị nhục mạ là "chó lợn", A Châu vẫn một lòng đi theo, nguyện cùng ông ra ngoài ải Nhạn Môn săn chồn đuổi thỏ. Tiêu Phong đã từng vui sướng đến tột cùng khi tìm được tri kỷ: "Trên đời còn được một người tri kỷ là đủ mãn nguyện".
Thế nhưng, số phận lại một lần nữa giáng xuống đòn tàn độc nhất. Bị dắt mũi bởi lời dối trá của Khang Mẫn, Tiêu Phong lầm tưởng Ðoàn Chính Thuần là kẻ thù giết cha mẹ mình. A Châu, vì muốn cứu cha ruột (Ðoàn Chính Thuần) và cứu Tiêu Phong khỏi sự trả thù của họ Đoàn, đã cải trang thành cha mình để đón nhận đòn thù.
Trong đêm mưa gió sấm sét vang trời, Tiêu Phong đã giáng chiêu "Kháng long hữu hối" tột đỉnh mãnh liệt vào người mình yêu thương nhất. Khi ánh chớp xé toạc màn đêm, soi rõ gương mặt A Châu cùng vết xăm chữ "Ðoàn" trên vai nàng, thế giới của Tiêu Phong vỡ vụn: "A Châu! A Châu! Trời ơi! Té ra là nàng!". A Châu chết trong vòng tay ông, để lại di ngôn đẫm nước mắt xin ông chiếu cố cho em gái A Tử và đừng tự huỷ hoại bản thân.
Cái chết của A Châu là bản án chung thân cho trái tim Tiêu Phong. Nó dập tắt hoàn toàn mọi hy vọng về một mái ấm bình yên ngoài quan ải. Bi kịch này khốc liệt ở chỗ, nhát dao đâm nát cuộc đời Tiêu Phong lại do chính tay ông thực hiện. Nỗi đau ấy vượt quá sức chịu đựng của con người, khiến vị anh hùng phải gào khóc man dại, cầu xin người khác giết mình. Từ đó về sau, Tiêu Phong chỉ còn là một cái xác không hồn, sống lay lắt vì lời hứa với người đã khuất.
Cái chết bi thảm và vĩ đại ngoài ải Nhạn Môn
Đoạn kết cuộc đời Tiêu Phong là đỉnh cao của sự dằn vặt giữa hai chữ "Trung" và "Nghĩa". Khi trở thành Nam Viện đại vương của nước Liêu, ông bị Liêu đế Gia Luật Hồng Cơ ép phải đem quân đánh Tống. Đứng trước viễn cảnh máu chảy thành sông, muôn dân lầm than, Tiêu Phong đã phản kháng. Ông bắt sống Liêu chúa trước hàng vạn quân, buộc Hồng Cơ phải bẻ gãy mũi tên thề không bao giờ xâm phạm đất Tống.
Ông đã cứu được đại Tống, cứu được hàng triệu sinh linh, nhưng lại đẩy bản thân vào tội đại nghịch với nước Liêu, với vị hoàng đế là anh em kết nghĩa. Đứng giữa giao điểm bế tắc của định mệnh, Tiêu Phong đã tự kết liễu đời mình để tạ tội: "Tâu bệ hạ! Thần Tiêu Phong là người Khất Ðan, nay lại uy hiếp bệ hạ thành kẻ đại tội với tổ quốc. Thần còn mặt mũi nào ở lại trên thế gian nữa". Ông dùng hai nửa mũi tên gãy đâm thẳng vào tim, gục ngã ngay trước cửa ải Nhạn Môn.
Bi kịch được đẩy lên tột độ khi A Tử, mù quáng và cuồng si trong tình yêu với ông, đã tự móc cặp mắt của mình trả lại cho Du Thản Chi, rồi ôm lấy thi thể Tiêu Phong gieo mình xuống vực thẳm không đáy: "Tỷ phu ơi! Chúng ta không còn nợ gì gã nữa... Từ nay tiểu muội vĩnh viễn ở với tỷ phu".
Đoạn kết cuộc đời Tiêu Phong là đỉnh cao của sự dằn vặt giữa hai chữ "Trung" và "Nghĩa". Khi trở thành Nam Viện đại vương của nước Liêu, ông bị Liêu đế Gia Luật Hồng Cơ ép phải đem quân đánh Tống. Đứng trước viễn cảnh máu chảy thành sông, muôn dân lầm than, Tiêu Phong đã phản kháng. Ông bắt sống Liêu chúa trước hàng vạn quân, buộc Hồng Cơ phải bẻ gãy mũi tên thề không bao giờ xâm phạm đất Tống.
Ông đã cứu được đại Tống, cứu được hàng triệu sinh linh, nhưng lại đẩy bản thân vào tội đại nghịch với nước Liêu, với vị hoàng đế là anh em kết nghĩa. Đứng giữa giao điểm bế tắc của định mệnh, Tiêu Phong đã tự kết liễu đời mình để tạ tội: "Tâu bệ hạ! Thần Tiêu Phong là người Khất Ðan, nay lại uy hiếp bệ hạ thành kẻ đại tội với tổ quốc. Thần còn mặt mũi nào ở lại trên thế gian nữa". Ông dùng hai nửa mũi tên gãy đâm thẳng vào tim, gục ngã ngay trước cửa ải Nhạn Môn.
Bi kịch được đẩy lên tột độ khi A Tử, mù quáng và cuồng si trong tình yêu với ông, đã tự móc cặp mắt của mình trả lại cho Du Thản Chi, rồi ôm lấy thi thể Tiêu Phong gieo mình xuống vực thẳm không đáy: "Tỷ phu ơi! Chúng ta không còn nợ gì gã nữa... Từ nay tiểu muội vĩnh viễn ở với tỷ phu".
Kết luận
Cuộc đời Tiêu Phong là một bức tranh hoành tráng nhưng tột cùng bi thương. Ông lọt thỏm trong mê cung của định mệnh, nơi mọi ngả đường đều dẫn đến đổ máu và nước mắt. Ông bị giằng xé bởi gốc gác dân tộc, bị hãm hại bởi dã tâm, mất đi người mình yêu nhất bởi chính đôi tay mình, và cuối cùng phải lấy cái chết để giải quyết bài toán không có đáp án giữa Trung và Nghĩa.
Tuy nhiên, chính trong tận cùng của sự bi thảm ấy, nhân cách Tiêu Phong lại toả sáng rực rỡ nhất. Cái chết của ông không phải là sự đầu hàng số phận, mà là sự thăng hoa của một nhân cách vĩ đại – hy sinh bản thân để đổi lấy thái bình cho thiên hạ. Tiêu Phong vĩnh viễn ngã xuống, nhưng hào quang của một vị anh hùng đội trời đạp đất, oai phong lẫm liệt và đầy lòng nhân ái sẽ còn sống mãi trong lòng hàng triệu độc giả.
......
Vực Thẳm Nhạn Môn Quan Ba Lần Gọi Tên Tiêu Phong
Trong toàn bộ thế giới võ hiệp của Kim Dung, có lẽ không một địa danh nào lại mang sức nặng định mệnh tàn khốc như vực thẳm ngoài ải Nhạn Môn Quan đối với Tiêu Phong. Nó không chỉ là một ranh giới địa lý chia cắt hai nước Tống - Liêu, mà còn là ranh giới giữa sinh và tử, giữa vinh quang và cay đắng, giữa tình yêu và thù hận. Cả cuộc đời oai hùng mà đẫm lệ của Tiêu Phong bị đóng khung trọn vẹn trong ba lần "xuống vực" tại chính nơi này. Vực thẳm ấy mở ra bi kịch của ông, chứng kiến sự bơ vơ tột cùng của ông, và cuối cùng, nuốt trọn ông vào lòng nó để khép lại một vòng luân hồi đầy oan trái.
Lần thứ nhất: Cú tung người tước đoạt sự bình yên (Sự khởi đầu của định mệnh)
Lần đầu tiên Tiêu Phong chạm mặt vực thẳm Nhạn Môn Quan là khi ông chỉ mới là một đứa trẻ hãy còn ẵm ngửa. Ðó là ba mươi năm về trước, khi gia đình ông bị quần hùng Trung Nguyên phục kích hãm hại vì những lời dối trá. Mẹ ông bị giết chết thảm thương, cha ông là Tiêu Viễn Sơn vì quá xót xa tột độ đã quyết định tự vẫn.
Nhà sư Trí Quang kể lại: "Gã người Liêu trong lúc xót thương khóc vợ, đặt tay lên mũi đứa nhỏ không thấy hơi thở, tưởng là vợ con cùng chết cả rồi, liền ôm cả hai cái xác nhảy xuống vực.". Nhưng giữa lúc thân hình đang rơi tự do xuống vực thẳm mây mù không rõ đáy, đứa bé bỗng khóc thét lên. Tiêu Viễn Sơn nhận ra con mình còn sống, bèn dùng chút võ công tuyệt đỉnh cuối cùng để ném đứa bé ngược lên trên: "Thế là gã người Liêu trong lúc mình đang lơ lửng chưa xuống đến đáy vực mới phát giác ra con mình chưa chết. Gã liền lập tức quăng con lên...". Ðứa bé rớt đúng vào bụng Uông Bang chúa và thoát chết.
Cú tung người vĩ đại của người cha đã cứu mạng Tiêu Phong khỏi vực sâu vật lý, nhưng trớ trêu thay, lại ném ông vào một vực thẳm vô hình tàn khốc hơn gấp ngàn vạn lần: Vực thẳm của sự dằn vặt nhân sinh. Chỉ vì sống sót, cậu bé Khất Ðan ấy phải lớn lên trong vòng tay của người Hán, nhận cừu nhân làm thầy, lấy việc giết chính đồng bào mình làm lẽ sống, để rồi khi sự thật phơi bày, ông trở thành kẻ thù của cả thiên hạ. Ta quặn lòng nhận ra, thà rằng ngày đó vực thẳm ôm trọn lấy ông trong vòng tay cha mẹ, có lẽ Tiêu Phong đã không phải nếm trải một kiếp sống bơ vơ, thân bại danh liệt, bị hàm oan là kẻ giết cha, giết mẹ, giết thầy. Cú hất tay của Tiêu Viễn Sơn là tình phụ tử thiêng liêng, nhưng cũng là bản án chung thân dành cho số phận Tiêu Phong.
Lần thứ hai: Xuống vực tìm cội nguồn hoang lạnh (Sự thức tỉnh đớn đau)
Lần thứ hai Tiêu Phong quay lại Nhạn Môn Quan là khi ông đã ở tuổi băm thước, bị võ lâm Trung Nguyên ruồng bỏ, mang danh cẩu tặc Khất Ðan. Ông cùng A Châu trở lại nơi đây để tìm tự tích của cha mẹ trên vách đá, nhưng những dòng chữ đã bị người ta đẽo đi mất.
Ðứng trước vách núi trơ trọi, nỗi uất hận của một kẻ mất đi cội nguồn, mất đi danh dự bùng nổ. Ông đập tay vào vách đá gào lên thê thảm: "Ta không phải là người Hán! Ta không phải là người Hán! Ta là giống rợ Hồ Khất Ðan! Ta là giống rợ Hồ Khất Ðan!". Trong tận cùng của sự bơ vơ, ông khao khát được nhìn thấy di cốt của người cha mà ông cho rằng đã chết dưới đáy vực sâu. Ông nói với A Châu: "Tôi muốn xuống đó điều tra cho rõ bằng cách xem lại thi thể người Khất Ðan còn ở dưới ấy.". Ông bất chấp mọi nguy hiểm, chỉ với một mong mỏi nhỏ nhoi là: "Tôi đem nắm xương tàn lên an táng, cho tỏ chút đạo làm con.".
Lần "xuống vực" này mang ý nghĩa của một cuộc hành hương đi tìm bản ngã. Ông đảo mắt nhìn bốn phía để kiếm chỗ sườn núi đặt chân lần xuống vực sâu. Vực thẳm lúc này đối với Tiêu Phong chứa đựng gia đình, huyết thống và sự thật duy nhất mà ông thuộc về. Nhưng sự xuất hiện của A Châu đã níu ông lại. Nàng khuyên ông đừng xuống vực vì quá nguy hiểm, và chính tình yêu trong sáng của nàng đã thắp lên một ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn hoang lạnh của vị anh hùng. Ðứng trước vực thẳm tăm tối, Tiêu Phong đã tìm thấy ánh sáng của đời mình là A Châu, với lời ước hẹn ra ngoài ải săn chồn đuổi thỏ. Lần chạm mặt vực sâu này, nhờ có tình yêu, Tiêu Phong đã được cứu vớt khỏi sự tuyệt vọng tột cùng.
Lần thứ ba: Cú nhảy tuyệt mệnh khép lại vòng luân hồi (Sự giải thoát bi tráng)
Lần cuối cùng Tiêu Phong đứng trước vực Nhạn Môn Quan cũng là dấu chấm hết cho cuộc đời hùng tráng của ông. Ðể ngăn cản Liêu chúa Gia Luật Hồng Cơ xua quân tàn sát bá tánh Ðại Tống, ông đã bắt sống nghĩa huynh, ép vua Liêu bẻ gãy mũi tên thề không xâm lấn Nam triều.
Ông cứu được muôn vạn sinh linh, nhưng lại mang tội bất trung, phản nghịch với tổ quốc Ðại Liêu. Không thể sống trong sự giằng xé giữa hai chữ "Trung" và "Nghĩa", Tiêu Phong đã tạ tội bằng mạng sống: "Tâu bệ hạ! Thần Tiêu Phong là người Khất Ðan, nay lại uy hiếp bệ hạ thành kẻ đại tội với tổ quốc. Thần còn mặt mũi nào ở lại trên thế gian nữa.". Ông dùng hai khúc mũi tên đâm thẳng vào trái tim mình và tắt thở.
Bi kịch được đẩy lên đỉnh điểm của sự thê lương khi A Tử - người con gái điên cuồng si tình với ông - đã móc trả lại đôi mắt cho Du Thản Chi để không còn vướng nợ trần ai: "Tỷ phu ơi! Chúng ta không còn nợ gì gã nữa. Từ nay tiểu muội vĩnh viễn ở với tỷ phu. Như vậy là tâm nguyện tiểu muội được thoả mãn rồi.". Nàng ôm lấy thi thể Tiêu Phong, mù loà mà kiên quyết lao thẳng về phía bờ vực: "Ðột nhiên chân nàng bước hổng vào quãng không, lăn tòm xuống hang sâu vô tận.". Dưới đáy hang mây phủ mịt mờ, thân hình của A Tử và Tiêu Phong mất hút, vĩnh viễn vùi chôn dưới đáy vực sâu.
Nước mắt người đọc không thể không rơi ở trường đoạn này. Ải Nhạn Môn chứng kiến sự sinh ra trong máu, thì nay chứng kiến sự ra đi trong máu của Tiêu Phong. Ba mươi năm trước, vực thẳm đã hụt mất ông, thì ba mươi năm sau, nó đã đòi lại được món nợ định mệnh. Cái ôm thi thể nhảy xuống vực của A Tử khép lại câu chuyện bằng một nỗi đau xé ruột. Sự hy sinh của Tiêu Phong rực rỡ và cao cả bao nhiêu, thì cái chết của ông cùng A Tử dưới đáy vực lại thê thảm và xót xa bấy nhiêu. Các vị cao tăng bùi ngùi nhớ lại, mẹ của Tiêu Phong từng chôn mình trong hang thẳm này, không ngờ mấy chục năm sau, chính ông và A Tử cũng lại vùi thân tại đó. Vực thẳm Nhạn Môn Quan đã ôm ấp cả gia đình ông, gột rửa mọi oan khuất, thù hận sắc tộc Tống - Liêu, để trả lại cho Tiêu Phong sự bình yên vĩnh hằng mà cõi đời dối trá này chưa từng ban phát cho ông.
Lần cuối cùng Tiêu Phong đứng trước vực Nhạn Môn Quan cũng là dấu chấm hết cho cuộc đời hùng tráng của ông. Ðể ngăn cản Liêu chúa Gia Luật Hồng Cơ xua quân tàn sát bá tánh Ðại Tống, ông đã bắt sống nghĩa huynh, ép vua Liêu bẻ gãy mũi tên thề không xâm lấn Nam triều.
Ông cứu được muôn vạn sinh linh, nhưng lại mang tội bất trung, phản nghịch với tổ quốc Ðại Liêu. Không thể sống trong sự giằng xé giữa hai chữ "Trung" và "Nghĩa", Tiêu Phong đã tạ tội bằng mạng sống: "Tâu bệ hạ! Thần Tiêu Phong là người Khất Ðan, nay lại uy hiếp bệ hạ thành kẻ đại tội với tổ quốc. Thần còn mặt mũi nào ở lại trên thế gian nữa.". Ông dùng hai khúc mũi tên đâm thẳng vào trái tim mình và tắt thở.
Bi kịch được đẩy lên đỉnh điểm của sự thê lương khi A Tử - người con gái điên cuồng si tình với ông - đã móc trả lại đôi mắt cho Du Thản Chi để không còn vướng nợ trần ai: "Tỷ phu ơi! Chúng ta không còn nợ gì gã nữa. Từ nay tiểu muội vĩnh viễn ở với tỷ phu. Như vậy là tâm nguyện tiểu muội được thoả mãn rồi.". Nàng ôm lấy thi thể Tiêu Phong, mù loà mà kiên quyết lao thẳng về phía bờ vực: "Ðột nhiên chân nàng bước hổng vào quãng không, lăn tòm xuống hang sâu vô tận.". Dưới đáy hang mây phủ mịt mờ, thân hình của A Tử và Tiêu Phong mất hút, vĩnh viễn vùi chôn dưới đáy vực sâu.
Nước mắt người đọc không thể không rơi ở trường đoạn này. Ải Nhạn Môn chứng kiến sự sinh ra trong máu, thì nay chứng kiến sự ra đi trong máu của Tiêu Phong. Ba mươi năm trước, vực thẳm đã hụt mất ông, thì ba mươi năm sau, nó đã đòi lại được món nợ định mệnh. Cái ôm thi thể nhảy xuống vực của A Tử khép lại câu chuyện bằng một nỗi đau xé ruột. Sự hy sinh của Tiêu Phong rực rỡ và cao cả bao nhiêu, thì cái chết của ông cùng A Tử dưới đáy vực lại thê thảm và xót xa bấy nhiêu. Các vị cao tăng bùi ngùi nhớ lại, mẹ của Tiêu Phong từng chôn mình trong hang thẳm này, không ngờ mấy chục năm sau, chính ông và A Tử cũng lại vùi thân tại đó. Vực thẳm Nhạn Môn Quan đã ôm ấp cả gia đình ông, gột rửa mọi oan khuất, thù hận sắc tộc Tống - Liêu, để trả lại cho Tiêu Phong sự bình yên vĩnh hằng mà cõi đời dối trá này chưa từng ban phát cho ông.
Kết Luận
Ba lần Tiêu Phong hướng về vực thẳm Nhạn Môn Quan là ba bản lề ghép lại bức tranh nhân sinh đầy oan khiên và đau đớn. Vực thẳm ấy là hình ảnh ẩn dụ tàn nhẫn nhất cho số phận của Tiêu Phong: Một con người sinh ra đã đứng trên bờ vực của thù hận, sống một đời chênh vênh không lối thoát, và cuối cùng phải gieo mình vào cõi hư vô để giữ trọn vẹn nhân cách trượng phu. Khóc cho Tiêu Phong, thương cho A Châu, A Tử, và mãi mãi ám ảnh bởi vực sâu mây mù vạn trượng chốn Nhạn Môn Quan - nơi lưu giữ khúc bi ca hào hùng nhất trong Thiên Long Bát Bộ.
--------------------------
Bài liên quan:
No comments:
Post a Comment