Những khúc vĩ thanh buồn trong Ỷ thiên đồ long ký

 

Có những người con gái thật xinh đẹp, thông minh, tài trí như Quách Tương, Tiểu Chiêu ... - nhưng cuộc đời sao buồn quá! (minh hoạ) 

Bạch Y Ngũ Bút 

Thế giới võ hiệp của Kim Dung không chỉ có những trận cuồng phong bạo vũ của đao kiếm hay những mưu đồ bá bá đồ vương, mà còn là nơi ươm mầm cho những mối tình khắc cốt ghi tâm. Bên cạnh những ngọn lửa tình yêu cuồng nhiệt, dám đánh đổi tất cả, Ỷ Thiên Đồ Long Ký còn lay động cõi lòng độc giả bởi nét đẹp của tình yêu đơn phương, của sự hi sinh thầm lặng và lòng bao dung tột độ. Đó là những mối tình không mong cầu sự đáp đền, tự nguyện lùi lại phía sau để người mình yêu được vẹn toàn hạnh phúc.

Nhìn rộng ra toàn bộ tác phẩm, chủ đề này được phác họa từ mối tình thầm lặng đi qua hàng thế kỷ của Quách Tương và Trương Tam Phong, cho đến sự hi sinh đẫm nước mắt của nàng tì nữ Tiểu Chiêu dành cho Trương Vô Kỵ.

1. Quách Tương và Trương Tam Phong: Tiếng thở dài vọng qua một thế kỷ

Bi kịch của sự chia ly và tình yêu đơn phương được mở đầu bằng hình ảnh cô gái mười chín tuổi Quách Tương cưỡi lừa đen đi lang thang giữa núi rừng để tìm kiếm hình bóng Thần Điêu đại hiệp Dương Quá. Nàng lẩm nhẩm bài từ vương vấn nỗi buồn:

"Gặp nhau lòng những vui vầy, 

Xa nhau dạ những luống đầy khổ đau. 

Cõi tình mê đắm ai đâu?

Chim kia thiếu bạn tiếng sầu lẻ loi".

Tình yêu của Quách Tương dành cho Dương Quá là một sự bao dung tuyệt đối. Nàng biết Dương Quá và Tiểu Long Nữ là một đôi uyên ương hoàn hảo, nàng không hề có ý niệm tranh giành hay phá hoại. 

Chuyến đi ngao du sơn thủy của nàng thực chất chỉ là để nghe ngóng tin tức, "thực tâm cũng chẳng cần phải gặp mặt cặp vợ chồng này, chỉ cần nghe tin họ hành hiệp ra sao cũng đã thỏa mãn". Nàng dùng cả tuổi thanh xuân mải miết đi khắp chân trời góc bể chỉ để kiếm tìm một bóng hình, đến tận năm bốn mươi tuổi, khi bỗng nhiên "đại triệt đại ngộ", nàng mới chịu xuất gia làm ni cô, sáng lập ra phái Nga Mi.

Và trớ trêu thay, trong lúc Quách Tương mải miết đuổi theo ảo ảnh của Dương Quá, thì lại có một người đàn ông khác âm thầm dùng cả cuộc đời để đuổi theo bóng hình nàng. Đó là Trương Quân Bảo (Trương Tam Phong sau này). 

Tình yêu của ông bắt nguồn từ những cử chỉ ân cần, bênh vực bảo vệ của Quách Tương dành cho ông dưới chân núi Thiếu Thất. Khi chia tay, nàng trao cho cậu thiếu niên nghèo khổ đôi thiết la hán: "Ta cho cậu cái này, cầm lấy đi". Chỉ một món quà nhỏ nhoi ấy, Trương Tam Phong đã cất giữ như một báu vật thiêng liêng suốt cả trăm năm cuộc đời. Ông thấu hiểu tấm chân tình của Quách Tương dành cho Dương Quá, nên chỉ đành chôn giấu tình cảm của mình vào đáy tảng băng của sự tĩnh lặng, cả đời không lấy vợ, sáng lập ra phái Võ Đang oai trấn thiên hạ nhưng sâu thẳm trong tim vẫn ôm ấp một hình bóng "Quách nhị tiểu thư" hào sảng năm nào.

2. Tiểu Chiêu: Đóa hoa lai Ba Tư và sự hi sinh tột cùng vì tình yêu

Nếu tình yêu của Quách Tương và Trương Tam Phong là sự khắc khoải của thời gian, thì tình yêu của Tiểu Chiêu dành cho Trương Vô Kỵ lại là sự hi sinh đẫm nước mắt của số phận.

Tiểu Chiêu mang thân phận vô cùng đặc biệt: con gái của Tử Sam Long Vương Đại Ỷ Ti, mang sứ mệnh nằm vùng ăn cắp bí kíp,. Thế nhưng, vì những cử chỉ che chở ân cần của Trương Vô Kỵ, nàng đã tự nguyện phá bỏ mọi rào cản, ném bỏ mọi mưu đồ, chỉ mong được làm một cái bóng đi theo chàng.

Tình yêu không màng danh phận, không ghen tuông oán thán: Tiểu Chiêu biết rõ bên cạnh Trương Vô Kỵ luôn có những bóng hồng tài sắc vẹn toàn, nhưng nàng không bao giờ ghen tị hay đòi hỏi độc chiếm. Nàng thấu hiểu sự đào hoa của chàng và chấp nhận nó với một lòng bao dung kỳ lạ: "Công tử thực sự không bỏ được đâu phải chỉ một người. Chu cô nương của phái Nga Mi, Quận Chúa nương nương của Nhữ Dương Vương phủ, rồi mai này không biết bao nhiêu người nữa, lúc đó trong lòng công tử liệu có còn nhớ đến đứa tớ gái này nữa chăng?". 

Khát vọng lớn nhất của đời nàng không phải là ngôi vị giáo chủ phu nhân, mà chỉ là một mong mỏi bé nhỏ đến nhói lòng: "Em chẳng mong được công tử đối với em khác gì hơn, chỉ mong được làm một đứa a hoàn suốt đời hầu hạ công tử, cũng đã thỏa nguyện lắm rồi".

Sự hi sinh đánh đổi cả cuộc đời: Bi kịch lên đến đỉnh điểm trên biển khơi, khi mọi người bị ba sứ giả Ba Tư dồn vào chân tường, đối diện với cái chết hoặc sự hỏa thiêu tàn khốc,. Trong khoảnh khắc tuyệt vọng đó, Tiểu Chiêu đã tự nguyện hi sinh bản thân để cứu mạng Trương Vô Kỵ và mẹ mình. Nàng đứng ra tiếp nhận chức vị xử nữ Giáo chủ Minh Giáo Ba Tư.

Khi Trương Vô Kỵ biết được sự thật, chàng đau xót ôm lấy nàng, Tiểu Chiêu đã nức nở thổ lộ tấm chân tình nghẹn ngào nhất:

"Công tử, nếu như hôm nay không gặp chuyện thế này, chẳng nói chức vụ giáo chủ, ngay cả làm nữ hoàng toàn thế giới em cũng chẳng màng". Nàng chỉ mong: "được làm một đứa tôi đòi, cả đời hầu hạ anh, vĩnh viễn không bao giờ xa anh thôi".

Nhưng số phận tàn nhẫn không cho phép nàng thực hiện ước mơ dung dị đó. Chức vị Giáo chủ tối cao rực rỡ kia thực chất là một chiếc lồng son khóa chặt phần đời còn lại của một người con gái, tước đoạt đi vĩnh viễn quyền được yêu và mưu cầu hạnh phúc. 

Sự ra đi của nàng mang một vẻ đẹp thê lương tột độ. Khoảnh khắc chia ly trên biển khơi đã lấy đi không biết bao nhiêu nước mắt của độc giả: "Tiểu Siêu đem đao Đồ Long và kiếm Ỷ Thiên giao lại cho Trương Vô Kỵ, nở một nụ cười tê tái, giơ tay vẫy chào... Khoảng biển giữa hai người càng lúc càng xa, chiếc thuyền của nàng chỉ còn là một cái chấm nhỏ, sau cùng biển cả mênh mông, tiếng gió thổi vào buồm tưởng như mang theo cả tiếng ai nức nở, nghẹn ngào".

....

Than ôi, trong bức tranh võ hiệp đầy rẫy những ân oán tình thù và dục vọng quyền lực, tình yêu đơn phương và sự hi sinh thầm lặng của Quách Tương, Trương Tam Phong, hay đặc biệt là Tiểu Chiêu hiện lên như những viên ngọc vô ngần trong sáng. Lòng bao dung không oán thán của họ chứng minh một triết lý tình yêu tuyệt đẹp: Yêu không nhất thiết là phải chiếm hữu, mà đôi khi, yêu là lùi bước, là chấp nhận thiệt thòi, là tự ôm lấy sự cô độc đến hết đời cốt để người mình yêu thương được vẹn toàn và bình an. Những mối tình ấy tuy dang dở, đượm buồn nhưng lại mang sức sống mãnh liệt, lưu lại một dư âm khó phai mờ trong lòng người đọc suốt bao thế hệ.

.....

Nỗi niềm Tiểu Chiêu

Biển rộng trời cao sóng dạt dào
Thuyền đi rẽ nước lệ tuôn trào 
Bóng chàng mờ khuất nơi đảo vắng
Đôi ngả đông tây hận biết bao.

Ngôi vị Ba Tư thiếp chẳng mong
Quyền uy vạn trượng hóa như không
Chỉ nguyện một đời thân phận tớ
Hầu hạ bên chàng thỏa nỗi lòng.

Mật đạo Càn Khôn nhớ tỏ tường
Cùng nhau sinh tử vượt tai ương
Xiềng gông vừa đứt duyên đà đứ
Nghìn thu đôi ngả bước Sâm Thương.

Cứu mẹ nên cam nhận biệt ly
Giao đao trả kiếm khóc xuân thì
Gió cuộn buồm căng nghe nức nở
Bóng chàng xa tắp lệ tràn mi.

Khoảng biển muôn trùng bóng nhạt nhòa
Tình này chôn giấu giữa phong ba
Công tử từ nay xin bảo trọng
Tiểu Chiêu muôn kiếp nhớ người xa
.....

Bài liên quan:

• Triệu Mẫn và Chu Chỉ Nhược: Ai có tình yêu say đắm hơn?
• Cuộc rượu tửu quán: nơi khởi đầu tình yêu Triệu Mẫn - Trương Vô Kỵ
• Triệu Mẫn và bức thiếp "Thuyết kiếm": nét tài hoa, chí khí của đoá hồng tuyệt sắc
• Diệt Tuyệt sư thái: tàn bạo vô lý
• Ân Tố Tố: hành trình đoạt đao và bản hợp đồng đẫm máu