Hoa Văn
Trong võ lâm đương thời của Ỷ Thiên Đồ Long Ký, câu ca tụng "Thiếu Lâm thần tăng, Kiến Văn Trí Tính" vang danh khắp thiên hạ để chỉ bốn vị đại thần tăng mang chữ "Không" của phái Thiếu Lâm: Không Kiến, Không Văn, Không Trí và Không Tính. Họ là những bậc tông sư đại diện cho võ học đỉnh cao và quyền uy tuyệt đối của đệ nhất môn phái Trung Nguyên. Thế nhưng, dưới ngòi bút của Kim Dung, chiếc áo cà sa và bức tường thiền viện đã không thể bảo vệ họ khỏi vòng xoáy ân oán giang hồ đẫm máu.
Cùng điểm qua số phận của Tứ đại thần tăng: Kiến - Văn - Trí - Tính.
1. Không Kiến Thần Tăng: Bi kịch của lòng Từ Bi mù quáng
Không Kiến là sư huynh đứng đầu tứ đại thần tăng. Dù ít vướng bận tục vụ, nhưng võ công và nhân phẩm của ông được Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn đánh giá là cao siêu vòi vọi: "Dưới mắt ta, hai vị Không Trí, Không Tính không sao bì kịp lão nhân gia".
Cái chết của Không Kiến là một trường oán nghiệt bi thảm bậc nhất. Nhằm ngăn cản Tạ Tốn lạm sát người vô tội để ép Hỗn Nguyên Tích Lịch Thủ Thành Côn ra mặt, Không Kiến đã tình nguyện đứng ra chịu đòn. Ông nói với Tạ Tốn: "Khổ hải vô biên, hồi đầu thị ngạn". Để cảm hóa Tạ Tốn, Không Kiến dùng "Kim Cương Bất Hoại Thể thần công" đứng yên chịu đựng mười ba quyền Thất Thương Quyền vô cùng tàn độc mà không hề đánh trả.
Tuy nhiên, Tạ Tốn đã dùng ngụy kế: giả vờ tự đánh vỡ sọ mình để Không Kiến xông vào cứu, rồi thừa cơ đánh lén vào bụng nhà sư lúc ông không vận thần công phòng bị. Không Kiến táng mạng, nhưng trước khi nhắm mắt vẫn an ủi Tạ Tốn và nhắc nhở ông về bí mật đao Đồ Long.
* Phân tích & Bình luận:
Không Kiến là hiện thân của hạnh Từ Bi tuyệt đối trong nhà Phật – thà hi sinh thân mình (như Phật tổ cắt thịt nuôi chim ưng) để hóa giải hận thù. Thế nhưng, giới hạn chí mạng của ông là có "Từ Bi" mà thiếu "Trí Tuệ" (nghiệp chướng si mê).
Ông đã bị chính người đồ đệ gian xảo là Thành Côn (Viên Chân) lợi dụng [14]. Thành Côn lừa ông đứng ra chịu chết thay mình, biến sự xả thân vĩ đại của Không Kiến thành một trò cười xót xa và đẩy Tạ Tốn vào hố sâu của sự ân hận tột cùng. Lòng tốt vô lượng của người tu hành, khi đặt sai chỗ trong một giang hồ đầy dối trá, đã trở thành thứ vũ khí tàn nhẫn nhất.
2. Không Văn Phương Trượng: Sự Nhu Nhược đằng sau áo cà sa
Không Văn là phương trượng của Thiếu Lâm, dung mạo với lông mày trắng xóa rủ xuống được miêu tả "chẳng khác gì La Hán mày dài". Bản tính ông "từ bi hòa bình, không thích đa sự". Tại Anh hùng đại hội (Đồ Sư đại hội), ông chủ trương ôn hòa, muốn hóa giải ân oán và không muốn làm khó dễ Minh Giáo.
Thế nhưng, đường đường là phương trượng, ông lại quản lý môn hộ vô cùng lỏng lẻo. Ông để mặc cho Viên Chân (Thành Côn) gây bè kết đảng ngay trong nội bộ Thiếu Lâm. Thậm chí, Không Văn còn bị Viên Chân điểm huyệt, giam giữ tại Đạt Ma Viện cùng chất nổ, suýt bị thiêu sống nếu không có Hậu Thổ Kỳ của Minh Giáo và Phạm Dao chui từ lòng đất lên cứu thoát.
* Phân tích & Bình luận:
Bi kịch của Không Văn là sự Nhu nhược và Thiếu quyết đoán. Dù mang tâm từ hòa, ông lại không có cái uy dũng của tỳ kheo hàng ma phục yêu. Ông thường để bản thân bị cuốn theo sự hẹp hòi của sư đệ Không Trí và dã tâm của ác đồ Viên Chân.
Từ góc nhìn Phật giáo, Không Văn dính vào chữ "Nghi" và sự buông xuôi. Một phương trượng nhắm mắt làm ngơ trước cái ác nảy mầm ngay trong tự viện của mình thì sự "thanh tu" ấy chỉ là sự trốn tránh trách nhiệm thế gian.
3. Không Trí Thần Tăng: Chấp niệm Mạn Sân và gánh nặng hư danh
Trái ngược với Không Văn, Không Trí mang khuôn mặt *"khổ tướng, góc miệng trễ xuống", phản ánh một nội tâm *"bụng dạ hẹp hòi". Ông là người luôn mang nặng thù hận và tính háo danh.
Tại tiệc thọ 100 tuổi của Trương Tam Phong, Không Trí đã cuồng ngạo thách đấu với bậc tông sư cái thế này chỉ vì muốn phô trương thanh thế. Khi bàn về Tạ Tốn, tâm niệm lớn nhất của ông không phải là siêu độ oán thù, mà là làm sao ép Tạ Tốn giao đao Đồ Long để Thiếu Lâm *"dương đao lập uy", giữ vững ngai vàng võ lâm chí tôn.
* Phân tích & Bình luận:
Không Trí là đại diện cho những người xuất gia nhưng không diệt được lục căn, kẹt vào vòng "Tham, Sân, Mạn" (Hám danh, Giận dữ, Kiêu ngạo). Chiếc áo cà sa đối với Không Trí không phải là để giải thoát, mà là đồng phục của một bang phái tranh quyền đoạt lợi. Việc ông ta bị Triệu Mẫn bắt nhốt ở tháp Vạn An là cái tát đau điếng vào lòng kiêu hãnh của môn phái.
Dưới góc nhìn nhân sinh, Không Trí cho thấy danh vọng giang hồ là một liều thuốc độc: càng xưng tụng là Thái Sơn Bắc Đẩu, con người ta càng dễ bị hư danh đánh gục, đánh mất đi bản ngã thanh tịnh vốn có của cửa Thiền.
4. Không Tính Thần Tăng: Sự hồn nhiên võ học và cái kết nghiệt ngã
Không Tính có tướng mạo *"cao to vạm vỡ, tướng mạo uy võ"* nhưng tính tình lại "ngờ nghệch, bẩm tính hồn nhiên, không thông thế sự". Ông là một võ tăng thuần túy, đam mê võ học đến mức ngây thơ.
Tại đỉnh Quang Minh, ông dùng tuyệt kỹ Long Trảo Thủ kịch chiến với Trương Vô Kỵ. Khi bị Vô Kỵ dùng chính Long Trảo Thủ đánh bại, thay vì tức giận, ông lại thẳng thắn nhận thua một cách hào sảng, khen ngợi và chân thành mời Vô Kỵ đến Thiếu Lâm để chỉ điểm thêm cho mình.
Tuy nhiên, số phận của ông lại kết thúc một cách thảm khốc: trên đường trở về từ Quang Minh Đỉnh, Không Tính bị A Tam (thủ hạ của Triệu Mẫn) dùng Đại Lực Kim Cương Chỉ đánh chết, đầu bị cắt mang về ném trên núi Võ Đương.
* Phân tích & Bình luận:
Không Tính mang chữ "Si" (Si mê võ học). Ông là người ít mưu mô nhất trong bốn sư huynh đệ, hành xử thẳng thắn, quang minh lỗi lạc. Đáng tiếc, chốn giang hồ hiểm ác không có chỗ cho sự ngây thơ.
Cái chết chặt đầu của ông là một lời tố cáo đanh thép sự tàn nhẫn của vòng xoáy tranh giành quyền lực. Cái tâm vô nhiễm của ông không cứu được thân xác phàm trần trước những đòn độc thủ của thế lực chính trị (Nhữ Dương Vương phủ).
---
"Thần tăng" không là gì!
Nghịch lý của danh xưng "Thần Tăng":
Kim Dung đã tạo ra một sự tương phản đầy mỉa mai qua tên của bốn người: Kiến (Thấy), Văn (Nghe), Trí (Biết), Tính (Bản tâm).
Lẽ ra hội đủ bốn yếu tố này, họ phải là những bậc đạt Đạo, phá vỡ vô minh. Nhưng thực tế, họ đều bị giới hạn bởi thân phận phàm tục: Không Kiến thấy được nỗi đau mà không thấy mưu gian; Không Văn nghe được kinh Phật mà không nghe được nỗi loạn trong chùa; Không Trí có trí nhớ võ học mà thiếu đi trí tuệ phá chấp; Không Tính có bản tính hồn nhiên nhưng chết vì thiếu sự sắc sảo thế gian.
Vòng xoáy giang hồ và cạm bẫy của môn phái:
Cả bốn người, dù võ công trác tuyệt, đều thất bại thảm hại trước "Nghiệp chướng" của giang hồ. Chùa Thiếu Lâm trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký bị ám ảnh bởi hư danh ngàn năm, lúc nào cũng sợ bị môn phái khác (đặc biệt là Võ Đương và Minh Giáo) qua mặt. Chính "Ngã chấp môn phái" này đã kéo những người xuất gia từ bỏ chánh đạo để lao vào cuộc tranh đoạt đao Đồ Long, hưng sư vấn tội, mưu toan dương oai diệu võ.
Kết luận:
Qua tứ đại thần tăng "Kiến - Văn - Trí - Tính", triết lý nhân sinh và Phật giáo được Kim Dung lột tả sâu sắc: Mặc áo cà sa không có nghĩa là đã đoạn tuyệt hồng trần. Chừng nào con người (dù là bậc chân tu) còn vướng mắc vào hỉ nộ ái ố, còn tham đắm hư danh và ngã mạn môn phái, thì chừng đó họ vẫn chỉ là những con tốt đen bị nghiệp chướng và vòng xoáy ân oán giang hồ vùi dập.
Bờ giác và bến mê tuy xa mà gần, sự tu hành thực sự không nằm ở những chiêu thức võ công "Phục Ma" hay cái danh xưng "Thái Sơn Bắc Đẩu", mà nằm ở khả năng vứt bỏ đồ đao, buông xả vô minh ngay trong chính tự tâm mình.
....
Bài liên quan:
No comments:
Post a Comment