Thần điêu hiệp lữ, có những điều tưởng như không tưởng (minh hoạ)
Tiểu Muội
Trong số những bộ trường thiên tiểu thuyết của Kim Dung, Thần điêu đại hiệp luôn chiếm một vị trí độc tôn trong lòng tôi. Không phải vì những chiêu thức võ công biến ảo, mà bởi những điều tưởng chừng "không tưởng" lại hiện hữu một cách đầy chân thực. Sau khi nghiền ngẫm trang sách ba lần và xem qua bốn phiên bản điện ảnh khác nhau, tôi chợt nhận ra: "không tưởng" vốn chỉ là giới hạn của tâm thức con người, còn giữa vũ trụ bao la, khi chân tình đủ lớn, chẳng điều gì là không thể.
Tâm điểm của mọi sự xoay vần trong tác phẩm này chính là Chữ Tình. Từ mối tình khắc cốt ghi tâm của Dương Quá – Tiểu Long Nữ đến nỗi oán hận thấu xương của Lý Mạc Sầu, mỗi nhân vật đều là một mảnh ghép của thế thái nhân tình.
Dương Quá & Tiểu Long Nữ: Bản tình ca của tinh thần tự do
Kim Dung từng bầu chọn đây là mối tình lãng mạn nhất trong các tác phẩm của ông. Tuy nhiên, có một điều thú vị: dù xây dựng Tiểu Long Nữ với vẻ đẹp thoát tục, băng khiết, chính tác giả lại không đưa nàng vào danh sách những mỹ nhân lý tưởng để lấy làm vợ. Có lẽ bởi nàng quá thuần khiết, quá lãng mạn, như một đóa hoa sen tuyết chỉ nở trên đỉnh núi cao, không vướng bụi trần.
Sự "không tưởng" của mối tình này nằm ở những rào cản kinh khủng của thời đại:
Khoảng cách tuổi tác và cấp bậc: Sư đồ luyến là đại kỵ, là hành vi "phi luân" bị cả giới võ lâm phỉ nhổ.
Sự khiếm khuyết: Một người mất đi cánh tay, một người mất đi sự trinh trắng. Theo quan niệm thông thường, họ là những mảnh đời tan vỡ.
Thử thách thời gian: 16 năm đằng đẵng cách biệt, một lời hẹn trên vách đá liệu có đáng để đánh đổi cả thanh xuân?
Thế nhưng, vượt lên tất cả, họ đã chạm đến tinh thần của Thiền – sự tự do tuyệt đối về tâm hồn. Khi Dương Quá sẵn sàng vứt bỏ thuốc giải để được chết cùng người yêu, khi Tiểu Long Nữ gạt bỏ mọi thói quen tĩnh lặng của Cổ Mộ để cùng Dương Quá tung hoành thiên hạ, họ đã chứng minh rằng: Khi trái tim đã tự do, mọi giáo điều của xã hội chỉ là mây khói. Hạnh phúc của họ không nằm trong mắt người đời, mà nằm trong hơi thở của đối phương.
Kim Dung từng bầu chọn đây là mối tình lãng mạn nhất trong các tác phẩm của ông. Tuy nhiên, có một điều thú vị: dù xây dựng Tiểu Long Nữ với vẻ đẹp thoát tục, băng khiết, chính tác giả lại không đưa nàng vào danh sách những mỹ nhân lý tưởng để lấy làm vợ. Có lẽ bởi nàng quá thuần khiết, quá lãng mạn, như một đóa hoa sen tuyết chỉ nở trên đỉnh núi cao, không vướng bụi trần.
Sự "không tưởng" của mối tình này nằm ở những rào cản kinh khủng của thời đại:
Khoảng cách tuổi tác và cấp bậc: Sư đồ luyến là đại kỵ, là hành vi "phi luân" bị cả giới võ lâm phỉ nhổ.
Sự khiếm khuyết: Một người mất đi cánh tay, một người mất đi sự trinh trắng. Theo quan niệm thông thường, họ là những mảnh đời tan vỡ.
Thử thách thời gian: 16 năm đằng đẵng cách biệt, một lời hẹn trên vách đá liệu có đáng để đánh đổi cả thanh xuân?
Thế nhưng, vượt lên tất cả, họ đã chạm đến tinh thần của Thiền – sự tự do tuyệt đối về tâm hồn. Khi Dương Quá sẵn sàng vứt bỏ thuốc giải để được chết cùng người yêu, khi Tiểu Long Nữ gạt bỏ mọi thói quen tĩnh lặng của Cổ Mộ để cùng Dương Quá tung hoành thiên hạ, họ đã chứng minh rằng: Khi trái tim đã tự do, mọi giáo điều của xã hội chỉ là mây khói. Hạnh phúc của họ không nằm trong mắt người đời, mà nằm trong hơi thở của đối phương.
Lý Mạc Sầu & Lý thuyết của sự cực đoan
Trái ngược với sự thăng hoa của đôi lứa tại Tuyệt Tình Cốc là bóng đen u tối của "Xích Luyện Tiên Tử" Lý Mạc Sầu. Nàng là hiện thân của kiểu tình yêu biến thành độc dược.
Sự độc ác của Lý Mạc Sầu – giết sạch gia đình tình cũ, đem tro cốt rải hai hướng để người chết không thể gặp nhau – từng khiến tôi thấy thật phi lý. Nhưng nhìn vào thực tại, ta thấy Lý Mạc Sầu hiện diện ở khắp nơi. Đó là những người vì cuồng yêu mà hóa hận, vì tổn thương mà muốn hủy diệt cả thế giới. Nàng vừa đáng hận, vừa đáng thương, là lời cảnh báo cho những ai không thể tự giải thoát mình khỏi cái tôi ích kỷ trong tình cảm.
Công Tôn Chỉ & Cừu Thiên Xích: Địa ngục chốn nhân gian
Kim Dung còn đẩy sự nhẫn tâm lên đỉnh điểm qua đôi vợ chồng Tuyệt Tình Cốc. Chồng vì tư lợi mà hãm hại, cắt gân tay chân vợ rồi đẩy xuống hố sâu; vợ vì hận thù mà ép con gái vào đường cùng, đốt trụi gia trang để trả thù chồng.
Cái kết cục hai người cùng rơi xuống vực sâu, thân xác tan nát hòa vào nhau dưới hầm tối là một sự mỉa mai tàn khốc của số phận: Dù hận nhau thấu xương, họ vẫn phải ràng buộc với nhau đến hơi thở cuối cùng. Đây chính là mặt trái của "chữ tình" – khi sự chiếm hữu và thù hận lấn át nhân tính.
Chiêm nghiệm về đạo lý làm người
Đọc Kim Dung, chúng ta đi qua những giai đoạn trưởng thành của chính mình:
Thuở thiếu thời: Ta mê say kiếm pháp, mơ về Giáng Long Thập Bát Chưởng hay Cửu Âm Chân Kinh.
Khi trưởng thành: Ta bắt đầu bàn về đạo lý, về ranh giới đúng – sai, thật – giả.
Khi về già: Ta nhìn lại xem ai còn, ai mất, và quan trọng nhất là ta đã sống một cuộc đời "quang minh chính đại" hay chưa.
Triết lý sâu sắc nhất có lẽ nằm ở câu trả lời của Nhất Đăng Đại Sư khi đối diện với sự hung bạo của Cừu Thiên Nhẫn: "Thắng ngươi để làm gì? Thua ngươi để làm gì? Quan trọng là ngươi thắng được chính mình".
Hóa ra, mọi cuộc tranh hùng trên giang hồ rốt cuộc cũng chỉ là mây nổi. Câu hỏi "Sống để làm gì?" không nằm ở danh tiếng hay địa vị, mà nằm ở việc ta có thấu hiểu được bản ngã của mình hay không.
Đọc Kim Dung, chúng ta đi qua những giai đoạn trưởng thành của chính mình:
Thuở thiếu thời: Ta mê say kiếm pháp, mơ về Giáng Long Thập Bát Chưởng hay Cửu Âm Chân Kinh.
Khi trưởng thành: Ta bắt đầu bàn về đạo lý, về ranh giới đúng – sai, thật – giả.
Khi về già: Ta nhìn lại xem ai còn, ai mất, và quan trọng nhất là ta đã sống một cuộc đời "quang minh chính đại" hay chưa.
Triết lý sâu sắc nhất có lẽ nằm ở câu trả lời của Nhất Đăng Đại Sư khi đối diện với sự hung bạo của Cừu Thiên Nhẫn: "Thắng ngươi để làm gì? Thua ngươi để làm gì? Quan trọng là ngươi thắng được chính mình".
Hóa ra, mọi cuộc tranh hùng trên giang hồ rốt cuộc cũng chỉ là mây nổi. Câu hỏi "Sống để làm gì?" không nằm ở danh tiếng hay địa vị, mà nằm ở việc ta có thấu hiểu được bản ngã của mình hay không.
Lời kết
Khép lại bộ truyện Thần điêu đại hiệp, tôi thấy mình vừa trống rỗng, vừa trọn vẹn. Trống rỗng vì những ảo ảnh danh lợi vụt bay, trọn vẹn vì hiểu ra rằng: sống ở đời, chỉ cần một trái tim chân thành và một tinh thần tự do như đôi uyên ương ấy, thì dù có phải chờ đợi 16 năm hay đối mặt với cả thế gian, đó vẫn là một cuộc đời đáng sống.
Đất rộng trời cao, không điều gì là không thể, chỉ sợ lòng người không đủ rộng để dung chứa tình yêu mà thôi.
--------------------------
Bài liên quan:
Khép lại bộ truyện Thần điêu đại hiệp, tôi thấy mình vừa trống rỗng, vừa trọn vẹn. Trống rỗng vì những ảo ảnh danh lợi vụt bay, trọn vẹn vì hiểu ra rằng: sống ở đời, chỉ cần một trái tim chân thành và một tinh thần tự do như đôi uyên ương ấy, thì dù có phải chờ đợi 16 năm hay đối mặt với cả thế gian, đó vẫn là một cuộc đời đáng sống.
Đất rộng trời cao, không điều gì là không thể, chỉ sợ lòng người không đủ rộng để dung chứa tình yêu mà thôi.
--------------------------
Bài liên quan:
No comments:
Post a Comment